ABD'de federal hükümetin "kapanma" riski artıyor

ABD'de federal hükümet, bütçe konusundaki anlaşmazlık nedeniyle kapanma riskiyle karşı karşıya kalmış durumda. Son 47 yılda 21 defa yaşanan kapanmalar ABD ekonomisi üzerinde yük oluştururken, Cumhuriyetçi Parti içinde de kriz yaşanıyor.

ABD’de federal hükümet bütçe konusunda anlaşma sağlanamaması nedeniyle “kapanma” riskiyle karşı karşıyayken, Cumhuriyetçi Parti’de ise iç karışıklık yaşanıyor. Cumhuriyetçi Parti içinde anlaşma sağlanamaması nedeniyle ocak ayında yapılan ve 4 gün süren 15 tur oylama sonucunda aşırı sağcılara verdiği bazı tavizlerle ancak Temsilciler Meclisi Başkanı seçilebilen Kevin McCarthy, halihazırda yine aynı grupla başa çıkmak zorunda.

Yeni mali yılda federal hükümete finansman sağlayacak bütçe tasarısının hala yasalaşmaması nedeniyle hükümet, pazar günü itibarıyla "kapanma" ihtimaline hazırlanırken, bütçeye ilişkin harcamaların kesilmesi konusunda taleplerinde ısrarcı olan ve uzlaşıya yanaşmayan aşırı sağcı bir grup Cumhuriyetçi, McCarthy'i zor duruma soktu.

Son olarak bugün Temsilciler Meclisinde yapılan oylamada muhafazakâr Cumhuriyetçi kanat, kendi liderleri McCarthy'nin hükümetin "kapanmasını" önlemek amacıyla sunduğu geçici bütçe tasarısını reddetti. Yani Cumhuriyetçiler tarafından sunulan tasarı, çoğunlukta oldukları meclisten geçemedi. Amerikan basınında tasarının reddedilmesinin McCarthy için "önemli ve utanç verici bir yenilgi" olduğu yorumlarına yer verildi.

MUHAFAKARLAR MCCARTY’DEN RAHATSIZ

Diğer yandan medyaya yansıyan bazı haberlere göre, Temsilciler Meclisindeki aşırı sağcı Cumhuriyetçiler, gelecek hafta McCarthy'nin görevden alınması için harekete geçmeyi planlıyor. Bu da olası bir hükümetin kapanması durumunda Kongre için sürecin daha karmaşık bir hal alacağı anlamına geliyor.

Washington Post gazetesinin bir haberine göre bu grup, McCarthy'i "başarılı bir şekilde devirebilirse" bir sonraki Temsilciler Meclisi Başkanı olarak Tom Emmer'i aday göstermeyi düşünüyor.

CUMHURİYETÇİ PARTİ İÇERİSİNDE HUZURSUZLUK ARTTI

Aşırı sağcı Cumhuriyetçilerin bu konuda ciddi mi olduğu yoksa McCarthy'e bir uyarı mesajı mı verdiği henüz belli olmasa da ocak ayından bugüne parti içinde huzursuzluk giderek artmış durumda.

ABD'de hükümetin kapanma ihtimali artarken, Kongre'de iki parti arasındaki anlaşmazlığın üzerine Cumhuriyetçilerin parti içi hesaplaşmaları ülkeyi bir adım daha belirsizlik ve karmaşaya sürüklüyor.

"FEDERAL HÜKÜMETİN KAPANMASI" NE DEMEK?

ABD kanunlarına göre Kongre her yıl 1 Ekim'de başlayıp 30 Eylül'de sona eren mali yılın tümüne ilişkin bütçeyi zamanında onaylayamazsa bu gerçekleşene kadar geçen sürenin geçici bütçelerle kapatılması gerekiyor. Geçici bir bütçenin de onaylanamadığı dönemlerde harcama yetkisini kaybeden federal hükümet, hayati hizmetler dışındaki tüm faaliyetlerine ara vermek zorunda kalıyor.

Bu süreçte, hayati olmayan hizmetlerde görevli kamu çalışanları zorunlu izne çıkarılırken, ABD ordusu, istihbarat kurumları, kamu hastanelerinde çalışan doktor ve hemşireler, havaalanları ve hapishanelerdeki güvenlik görevlileri gibi kamu çalışanları görevlerine devam ediyor. "Hayati personel" kategorisinde yer alan bu çalışanlar, kapanma dönemlerindeki maaşlarını genellikle Kongre yeni bir bütçe geçirene kadar alamıyor.

SON 47 YILDA 21 KEZ KAPANMA YAŞANDI

Son 47 yılda 21 kez hükümetin bütçesizlikten “kepenk kapattığı” ülkede, Kongre’nin federal hükümete finansman sağlayacak yeni bütçe tasarısı üzerinde anlaşmaya varmak ve yeni bir kapanmayı engellemek için 30 Eylül ABD yerel saatiyle gece yarısına kadar vakti bulunuyor.

ABD Kongresi’nin Demokratların kontrolündeki Senato ile Cumhuriyetçilerin yönetimindeki Temsilciler Meclisi arasında bölünmüş olması ve Cumhuriyetçi aşırı sağcı muhafazakarların hükümetin kapanmasını bütçede harcama kesintileri için bir koz olarak kullanmak istemesi işleri zorlaştırıyor. Herhangi bir bütçenin yasalaşması için tasarının Temsilciler Meclisi ve Senato’da onaylanması ve ABD Başkanı Joe Biden tarafından imzalanması gerekiyor.

Amerikan kanunlarına göre, Kongre, 1 Ekim’de başlayıp 30 Eylül’de sona eren mali yıl için kalıcı bütçeyi onaylaması gerekiyor. Bütçenin onaylanamadığı dönemlerde harcama yetkisini kaybeden federal kurumlar, geçici olarak faaliyetlerini durduruyor.

BU VİDEO DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR