Bir tatbikat dört mesaj! Türkiye ve Azerbaycan'dan dikkat çeken adım

İki ülke arasındaki askerî iş birliği anlaşması çerçevesinde Türk ve Azerbaycan orduları, Bakü, Astara, Cebrayıl ve İmişli illerinde tatbikata başladı. Uzmanlar, ABD, Rusya, İran ve Ermenistan’a açık mesaj verildiğine dikkat çekti.

YEŞİM ERASLAN-YILMAZ BİLGEN

Türk ve Azerbaycan orduları, Bakü, Astara, Cebrayıl ve İmişli illerinde tatbikata başladı. Tatbikatta, kara ve hava kuvvetleri, özel birlikler, istihkam birlikleri ile füze ve topçu birlikleri çeşitli görevleri icra ediyor. Modern savaş yöntemlerinin uygulandığı tatbikatta, çeşitli birliklerin koordineli faaliyetinin organize edilmesi, nehirlerden geçmek için duba köprülerin kurulumu ve temsilî düşman bölgesine indirme yapılması gibi görevler yerine getiriliyor. Millî Savunma Bakanı Hulûsi Akar da tatbikatın bugünkü Seçkin Gözlemci gününe katılacak. Azerbaycan ile İran arasında iplerin gerildiği bir dönemde tatbikat dikkat çekti.

TAHRAN’A GÖZDAĞI

Tatbikatın önemini ve zamanlamasını gazetemize değerlendiren emekli Hava Pilot Korgeneral Dr. Erdoğan Karakuş bu adımın ABD, Rusya, İran ve Ermenistan’a açık mesaj verildiğine dikkat çekti. Karakuş, şunları söyledi:

"Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Rusya’ya rest çekti, özellikle Barış Gücü konumunda olan Rusya’nın Hankenti ve Hocalı’da anlaşmalara uymadığı gerekçesiyle. O bölgede bulunan altın madenleri Ermenistan’a kaçırılıyor. Ruslar anlaşmalara uymadığı için Aliyev’in emri ile Laçin koridoru kapatıldı. Soçi’deki toplandı sırasında da Azerbaycan protesto edildi ve Rusya bunu görmezden geldi. Bu da bardağı taşırdı. Bunun yanı sıra Rusya, Türkiye’nin Suriye’ye terörle mücadele kapsamında yapmayı planladığı kara harekâtını uygun görmediği görüşünü açıkladı. Bu harekât konusunda Rusya, ABD ile aynı görüşü paylaşmaya başladı. Bu nedenle bu tatbikatı hem Ermenistan, hem Rusya hem de ABD açısından değerlendirmek lazım. Türkiye, açıkça Ermenistan konusunda Azerbaycan’ın yanında olduğunun açık mesajını veriyor. Bir de tatbikatın İran ayağı var. İran, son aylarda Ermenistan’a açık destek veriyor, Ermenistan üzerinden bir takım menfaatler temin etmeye çalışıyor. Bu tatbikat ayrıca İran’a gözdağı amacı da taşıyor."

GÖVDE GÖSTERİSİ

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Bilal Sambur da Türkiye ve Azerbaycan’ın tatbikatla bölgede gövde gösterisi yaptığını söyledi. Sambur şunları söyledi:

"Türkiye ve Azerbaycan birbirlerini herhangi bir komşu ülke olarak görmüyor, Azerbaycan, Türkiye’nin ordusunu, Türkiye de Azerbaycan ordusunu kendi ordusu olarak görüyor. Bunu aslında iki ayrı ülkenin tatbikatı değil de bütün unsurlarıyla tek bir ordunun tatbikatı olarak değerlendirmek lazım. Bu tatbikatta birinci mesaj Rusya’ya veriliyor. Rusya, Türkiye’nin Suriye’deki kara harekâtına karşı çıkmıştı. Rusya’ya ‘sen artık buralarda tek sözü çıkan ülke değilsin benim gücüm nüfus bölgem Azerbaycan ve daha ilerisini kapsıyor. Artık Azerbaycan’ı, Kafkasya’yı kendi arka bahçen olarak görme’ deniliyor.

Türkiye bu tatbikat ile ABD’ye ve Avrupa’ya da mesaj veriyor. ABD’ye de ‘siz bana karşı çıktığınız takdirde sadece benimle olan ilişkileri değil sizin için stratejik ortak önemi olan Azerbaycan ile ilişkilerini de tehlikeye atıyorsunuz, ilişkilere devam ettirmek istiyorsanız pozisyonunuzu yeniden ele alın’ mesajı veriliyor. İran ve Ermenistan’a verilen mesaj ise ‘Azerbaycan sadece Azerbaycan değildir, Türkiye’dir’ şeklinde. Ermenistan’a Azerbaycan’ın arkasında dev bir Türkiye gücü bulunduğunu düşünerek hareket etmesi gerektiği bildiriliyor. Ermenistan’a askerî, ticari ve uluslararası alanda her türlü desteği sağlayan İran’a ise yeni oluşan güç dengesi bağlamında ilişkilerini yeniden dizayn etmesi isteniyor ve Ermenistan uğruna Türkiye ile Azerbaycan’ı kaybetme tehlikesinde olduğu anlatılıyor.

ANLADIKLARI DİLDEN CEVAP

> Eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Eldar Namazev: Bütün komşularıyla kavgalı olan İran, yanlış politikalarının bedelini içeride de ödemeye başladı. Tek müttefikleri Rusya idi. Ukrayna savaşı sebebiyle o destek de gitti. Bütün bu olumsuzluklara rağmen Azerbaycan sınırında Araz’ı geçme senaryoları ile hazırlanmış bir tür işgal provası yaptılar. Bu son tatbikatın icra edildiği yerlerin İran sınırındaki Cebrayıl, İmişli ve Astara olması Tahran’a özel bir mesaj niteliği taşıyor. Biz iki devlet tek ordu anlayışından hareketle Türkiye ile birlikte barışı koruma irademizi ortaya koyduk. Oldukça başarılı bir tatbikatla kararlılığımızı çok net bir biçimde gösterdik. Tahran’a anladığı dilden cevap verildi.

> Azerbaycanlı siyaset bilimci Elçin Mirzabeyli: Tahran derin ideolojik çöküş yaşıyor. İçerideki bunalımı daha önce olduğu gibi bir dış saldırı dalgasıyla bastırma yolunu deneyebilirler. Bu noktada tehdit ve potansiyel hedeflerin başında Azerbaycan geliyor. İran’dan yükselen tehditler ve sınırımızda yapılan askerî tatbikatlar bunun açık bir göstergesi. Tarihi boyunca Ermeni sınırında tek bir tatbikat yapmayan İran, son aylarda sınırımızın dibinde iki tatbikat yaptı. İran yönetimi Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü kendisine tehdit olarak görüyor.