Hırvatistan, Sırbistan'ın savaş suçlularını yargılamasını istiyor

Hırvatistan, Avrupa Birliği'ne (AB) üye olabilmesi için Sırbistan'ın savaş suçlularını yargılamasını istiyor.

Hırvatistan'ın Birinci Başbakan Yardımcısı Vesna Pusiç, AA muhabirine yaptığı açıklamada 1991-1995 yılları arasında Yugoslavya'nın dağılmasına ve Hırvatistan'ın bağımsızlığını kazanmasına neden olan savaşta suç işleyen Sırpların yargılanması gerektiğini belirtti.
Aynı zamanda dışişleri ve AB bakanlığını da yürüten Pusiç, "Hırvatistan, AB'ye üyelik için kendisinden istenen kriterlerin Sırbistan'a da uygulanmasını talep ediyor" dedi.
AB'nin üyelik için Hırvatistan ve Bosna Hersek'ten savaş suçlularını yargılamasını talep ettiğini anımsatan Pusiç, "Sırbistan'ın savaş suçlularını yargılaması, 23. ve 24. fasılların açılmasında bizim için önemli bir ölçüt" dedi.
Hırvatistan, 1991'de bağımsızlığını kazandıktan hemen sonra Yugoslavya'nın dağılma sürecinde çıkan Bosna Savaşı'nda ciddi kayıp vermişti. Savaşın ardından NATO ve AB kurumlarıyla bütünleşmeyi öncelikli strateji haline getiren Hırvatistan, 2009'da NATO üyesi olmuş, 2003'te de AB'ye başvurmuştu. 2005'te aday ülke olarak kabul edilen Hırvatistan, Temmuz 2013'te de 28 üyeli birliğe tam üye olmuştu.
AB ile ilişkilerini iyileştirmek ve birliğe üye olmak için 2005'te birçok vatandaşını savaş suçlusu olarak Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne teslim eden Hırvatistan, Sırbistan'ın da 1990'larda Yugoslav Halk Ordusu tarafından işlendiği iddia edilen savaş suçları için yargılama sürecine gitmesini talep ediyor. Hırvatistan, Yugoslav Halk Ordusu'nun 1991-1995 yılları arasında Hırvatistan ve Bosna Hersek'e karşı savaşan Sırp kökenli komutanları ve liderlerinin cezalandırılmasını istiyor. Sırp kökenli liderlerin bir kısmının yargılanmasına Lahey'de devam ediliyor. Ancak söz konusu liderlerin büyük bir kısmı, savaşın üzerinden 19 yıl geçmesine rağmen hala mahkeme karşısına çıkmadı.
Selanik'te 2003'teki Avrupa Konseyi Zirvesi'nde aday olması muhtemel ülke olarak tanımlanan Sırbistan için 2008'de Avrupa ortaklığı bildirisi kabul edilmişti. Sırbistan, 2009'da aday ülke olmak için AB'ye başvurmuş, 2012'de de aday ülke statüsü kazanmıştı. Sırbistan, Ocak 2014'teki AB Hükümetlerarası Konferansı'nda da üye ülke olmak için resmi girişimleri başlatmıştı.
- Voyislav Şeşely'nin geçici olarak serbest bırakılması
Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (ICTY) "savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlemek" iddiasıyla tutuklu yargılanan Sırp Radikal Partisi (SRS) lideri Voyislav Şeşely'in "sağlık sorunları" nedeniyle geçici olarak serbest bırakılmasına değinin Pusiç, kararın Sırbistan ile Hırvatistan arasındaki "iyi" ilişkileri etkileyeceğini söyledi.
"Hırvatistan'da hiç kimse karardan Sırbistan'ı sorumlu tutmuyor. Çünkü Şeşely'i Sırpların serbest bırakmadığını biliyoruz" ifadelerini kullanan Pusiç, "Ancak Şeşely, serbest bırakıldıktan sonra savaş çığırtkanlığına başladı ve Hırvatistan ile Bosna Hersek'e yönelik nefret söylemlerinde bulundu" dedi.
"Sırp hükümetinden Şeşely'i kınayan bir açıklama duymak güzel olurdu" ifadesini kullanan Pusiç, Hırvat Başbakan Zoran Milanoviç'in geçen hafta Belgrad'da düzenlenen 16+1 zirvesine de bu yüzden katılmadığını belirtti.
"Büyük Sırbistan" ideolojisinin öncülerinden biri kabul edilen ve "tüm Sırp topraklarını birleştirmeyi" hedefleyen Şeşely, 1992-1995 yıllarında yaşanan Bosna Savaşı sırasında Saraybosna, Mostar ve Zvornik şehirlerinde ''savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlemek'', ''sivil halkı göçe zorlamak'', ''Sırp olmayan halklara yönelik işkenceleri desteklemek, işkence etmek, öldürmek'' ve bu tür eylemlerin emrini vermek gibi suçlardan yargılanıyor.
Serbest bırakıldıktan sonra destekçilerine seslenen Şeşely, Sırbistan Cumhurbaşkanı Tomislav Nikoliç ve Başbakan Aleksandar Vuçiç'i eleştirmiş, "ICTY, şimdiye kadar hiçbir Hırvatı yargılamadı. Mahkemeye çıkan Arnavutların hepsi serbest bırakıldı. Müslümanlar da aynı şekilde ya serbest kaldı ya da 2-3 yıllık hapis cezasına çarptırıldı. 20, 30, 40 ya da müebbet hapis cezaları sadece Sırplar için rezerve edilmiş. Nikoliç ve Vuçiç ise ICTY isteklerine karşı gelmek için hiçbir şey yapmıyor. Bir zamanlar 'Büyük Sırbistan' için savaşanlar, bugün Amerika'ya ve diğer Batı güçlerine yalakalık yapıyor" diye konuşmuştu.