İran 1,5 ay sonra petrol tankerlerinin geçişine izin verdi: Hürmüz açıldı, dünya nefes aldı
Tahran yönetimi, İsrail ile Lübnan arasında varılan ateşkesin ardından, yaklaşık 1,5 aydır kapalı tutulan Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine açıldığını duyurdu
- İran, Lübnan ve İsrail arasındaki 10 günlük ateşkese paralel olarak Hürmüz Boğazı'nın geçişlere tamamen açık olacağını duyurdu.
- ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açtığını belirterek teşekkür etti ancak İran'a yönelik deniz ablukasının süreceğini belirtti.
- Trump, İran ile müzakere sürecinde sona gelindiğini ve anlaşma başlıklarının çoğunda anlaşıldığını ima etti.
- İran'ın zenginleştirilmiş uranyumun ABD'ye getirilmesi önerisini Trump dillendirirken, İran bu konunun gündeme gelmediğini ve uranyumun kendilerinde kalacağını belirtti.
- Fransa ve İngiltere, Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasını sağlamak için bağımsız misyonlar ve savunma amaçlı uluslararası güç oluşturulması yönünde adımlar atılacağını duyurdu.
- Pakistan, ABD-İran arasındaki yeni tur müzakerelere ev sahipliği yapma hazırlıkları kapsamında güvenlik tedbirlerini artırdı.
ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da 11 Nisan’da yapılan müzakere görüşmelerinin ikinci turu beklenirken Tahran yönetimi, barış umutlarını artıran bir açıklamada bulundu.
Lübnan ve İsrail arasında 10 günlük ateşkese varılmasının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 1,5 aydır kapalı olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açıldığını duyurdu. İranlı Bakan, Boğaz’dan geçişin, 10 günlük ateşkesin kalan süresi boyunca tamamen açık olacağını söyledi. İranlı bir ordu yetkilisi, askerî gemilerin boğazdan geçişine izin verilmeyeceğini belirtti.
İran, ABD-İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı ve 8 Nisan’da geçici ateşkesle durdurulan savaşın başlangıcından bu yana Hürmüz Boğazı’nı ABD ve İsrail ile müttefikleriyle bağlantılı gemilerin geçişine kapatmıştı. Bunun ardından da ABD Donanması, Başkan Donald Trump’ın talimatıyla 13 Nisan’da Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan bütün gemilere yönelik deniz ablukası başlatmıştı.
ABD: ABLUKA SÜRECEK
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmasının ardından paylaşım yaptı. Truth Social hesabından açıklama yapan Trump “Teşekkür ederiz” dedi.
İran’ın Hürmüz’ü kapatmayacağını öne süren Trump “Hürmüz Boğazı artık tamamen açık ve ticarete, geçişe hazır. Ancak İran ile işimiz tamamlanana kadar İran’a yönelik deniz ablukası yürürlükte kalacak. Çoğu nokta zaten müzakere edildiği için bu süreç çok hızlı ilerlemeli” ifadelerini kullandı. İran’la anlaşma sürecinde sona geldiklerini ima eden Trump, müzakere başlıklarının çoğunda zaten anlaştıklarını ve yakın zamanda anlaşmanın tamamlanmasını umduğunu kaydetti.
İran ile tarihi anlaşma! Trump duyurdu: Uranyum ABD'ye götürülecek
Yaşanan gelişmelerin ardından NATO’dan yardım gerekip gerekmediğine dair telefon aldığını söyleyen Trump “Onlara gemilerini petrol ile doldurmak istemiyorlarsa uzak durmalarını söyledim. İhtiyaç duyulduğunda hiçbir işe yaramadılar. NATO tam bir kâğıttan kaplan. Birleşik Arap Emîrlikleri, Suudi Arabistan ve Katar’a yardımlarından dolayı teşekkür ediyorum” dedi.
URANYUM KRİZİ
Ayrıca Trump, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılması için kendileri ile iş birliği yapacağını belirterek “Oraya gidip uranyumu alacağız ve ABD’ye getireceğiz. Onlarla savaşmaya gerek yok” ifadelerini kullandı. Tahran ise bunu yalanladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi “Bu konu gündeme bile gelmedi. Uranyum bizde kalacak” şeklinde açıklama yaptı. Bekayi, Hürmüz’deki ablukanın sürmesi hâlinde bunu ateşkes ihlali sayacaklarını ve gereken adımları atacaklarını belirtti.
HÜRMÜZ GÜCÜ KURULUYOR
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron “Son gelişmeler cesaret verici. Ancak yine de ihtiyatlı olmalıyız. Hürmüz’ün açık kalmasını sağlamak için bağımsız bir misyon kurulacak” dedi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer “Hürmüz’den geçişten ücret alınmamalı. Fransa’yla birlikte Hürmüz’de savunma amaçlı uluslararası bir güç oluşturacağız” dedi.
PAKİSTAN’DA HAZIRLIK
Bu arada Pakistanlı yetkililerin ABD-İran arasında yeni tur müzakereler düzenlenmesine yönelik diplomatik çabaları sürüyor. Başkent İslamabad’da muhtemel toplantı için güvenlik tedbirleri artırılırken çevre illerden 10 bin polis takviye edildi. Henüz kesin bir tarih belirlenmemiş olsa da, Pakistan Dışişleri Bakanlığı, nükleer müzakerelerde büyük bir atılım olabileceğini kaydetti. Bu kapsamda Tahran yönetimi ile ABD arasında diplomatlar aracılığıyla mesaj trafiği yürütüldüğü ifade edildi.
PETROL DÜŞTÜ, ALTIN YÜKSELDİ
Brent petrolün varil fiyatı, Hürmüz Boğazı’nın tüm ticari gemilerin geçişine tamamen açık olacağının duyurulmasının ardından yüzde 10,65 düşüşle 88,80 dolara geriledi. Avrupa’da mayıs vadeli doğalgaz kontratı, bir önceki kapanışına göre yüzde 8,7 düşüşle 38,74 avro oldu. Altının ons fiyatı da yüzde 1’den fazla artarak 4.847 dolara yükseldi. Başta BİST 100 endeksi olmak üzere dünya borsaları günü yükselişle tamamladı.
