İsrail ve Suriye'den şaşırtan adım: ABD gözetiminde ortak iletişim ve istihbarat mekanizması kuruldu

İsrail ve Suriye, ABD’nin himayesinde Paris'te bir araya gelerek, uzun süredir düşman olan ilişkilerinde yeni bir sayfa açacak tarihi bir mutabakata imza attı. Yaklaşık iki ay sonra yeniden başlayan görüşmeleride, iki ülke arasında gerilimi azaltmayı, güvenliği sağlamayı ve ticari fırsatları artırmayı amaçlayan "ortak bir iletişim mekanizması" kurulması kararlaştırıldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ortak açıklamaya göre, üst düzey yetkililerin katıldığı bu görüşmeler, "her iki ülke için kalıcı güvenlik ve istikrar düzenlemeleri" sağlanması taahhüdünü bir kez daha teyit etti.

MEKANİZMANIN KİLİT ROLÜ

Anlaşmanın merkezinde yer alan “ortak iletişim mekanizması” veya "ortak füzyon mekanizması, "ABD’nin sürekli gözetiminde çalışacak “özel bir iletişim hücresi” olarak tanımlandı. Bu hücrenin temel görevleri arasında “acil ve sürekli koordinasyonu kolaylaştırmak, sınır hattında güven ve istikrarı tesis etmek, iki ülke arasındaki ilişkileri normalleştirme yolunda adımlar atmak ve herhangi bir anlaşmazlığı derhal ele alarak yanlış anlaşılmaları önlemek” yer alıyor.
Görüşmelerin, Suriye’nin egemenliğine saygı, İsrail’in güvenliği ve her iki ülkenin refahı üzerine odaklandığı belirtildi. ABD, bu adımları "Orta Doğu'da kalıcı barışı sağlama çabalarının bir parçası" olarak değerlendirdiğini ve desteklemeye kararlı olduğunu açıkladı.

TRUMP’IN YORUMU VE SÜVEYDA ÇÖZÜMÜ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada, görüşmelerin ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’da barışı ilerletme vizyonunun bir parçası olarak gerçekleştiği öne sürüldü. İsrail tarafı, vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın ve sınır tehditlerini önlemenin yanı sıra, iki ülke arasındaki ekonomik bağları da güçlendirme arzusunu dile getirdi.

Suriye’ye yakın bir kaynak ise Amerikan baskısının “güvenlik anlaşmasına doğru potansiyel ilerleme için verimli zemin” oluşturduğunu belirtti. Suriye, İsrail’in kendi topraklarından çekilmesi karşılığında herkesçe kabul edilebilir güvenlik garantileri vermeye hazır olduğunu ifade etti.

Özellikle, İsrail’in bir “insani koridor” açılmasını talep ettiği, geçen yıl yüzlerce Dürzi’nin öldüğü güney Süveyda bölgesindeki şiddet konusunda ise Suriye, buradaki meselelerin iç işi olarak kalması konusunda taviz vermediğini ve İsrail tarafında bu konuda prensipte anlaşmaya varıldığına dair işaretler olduğunu öne sürdü. Görüşmelerde ayrıca Suriye’deki Dürzi azınlığın güvenliğinin sağlanması taahhüt edildi.

MASADAKİ HEYETLER

Netanyahu’nun 28 Aralık’ta Trump ile yaptığı görüşmenin ardından kararlaştırılan Paris’teki müzakerelere katılan heyetler de dikkat çekti: İsrail tarafında Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, Netanyahu’nun askeri danışmanı Roman Gofman ve Ulusal Güvenlik Konseyi Başkan Vekili Gil Reich bulunurken, masının Suriye tarafında Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve Genel İstihbarat İdaresi Başkanı Hüseyin es-Selame yer aldı. ABD’den Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner da görüşmeye katılan isimler arasındaydı.

Görüşmelerin ardından Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot da Suriyeli mevkidaşı Asaad Hassan Al-Shaibani ile bir araya geldi. Suriye’nin açıklamasında, iki diplomatın stratejik ortaklıkları güçlendirme yollarını ve Fransız şirketlerinin Suriye’deki faaliyetlerine yeniden başlama hazırlığını görüştüğü bildirildi.