Önce görsel şölen, sonra kaos mu? Güneş patlamasının perde arkası
Güneş, 2026 yılına olağanüstü bir hareketlilikle giriş yaptı. Rusya Bilimler Akademisi Güneş Astronomi Laboratuvarı’nın paylaştığı verilere göre, bugün saat 14.19’da M1.20 seviyesinde güçlü bir güneş patlaması kaydedildi. Patlamanın ardından oluşan jeomanyetik etkiler, ilk olarak Avustralya semalarında kendini gösterdi. Güney Yarımküre’de ortaya çıkan aurora (kutup ışıkları), gökyüzünde görsel bir şölen oluşturdu.
GÜÇLÜ MANYETİK FIRTINA YOLDA
Uzmanların asıl dikkat çektiği gelişme ise bir gün önce ölçülen ve yılın en güçlü olayı olarak kayıtlara geçen X1.95 seviyesindeki dev patlama oldu. Bilim insanları, bu patlama sonrasında Güneş'ten kopan yoğun plazma bulutunun Dünya’ya doğru ilerlediğini ve 20 Ocak itibarıyla gezegende güçlü manyetik fırtınalara neden olabileceğini belirtiyor.
GÜNEŞ'İN EN AKTİF DÖNEMLERİNDEN BİRİ
Güneş patlamaları arasında en tehlikeli grup olarak kabul edilen X sınıfı patlamalar, yüksek enerjileri nedeniyle Dünya’nın manyetik alanını doğrudan etkileyebiliyor. 19 Ocak’tan bu yana peş peşe yaşanan patlamalar, Güneşin son yıllardaki en aktif dönemlerinden birinden geçtiğine işaret ediyor. Uzmanlar, koronal kütle atımının (CME) Dünya’nın manyetosferiyle etkileşime girmesinin an meselesi olduğunu vurguluyor.
ELEKTRONİK ALTYAPILAR İÇİN RİSK
Manyetik fırtınalar yalnızca kutup ışıklarıyla görsel bir güzellik sunmakla kalmıyor; aynı zamanda uydu sistemleri, iletişim ağları, GPS hizmetleri ve elektrik şebekeleri üzerinde ciddi aksamalara yol açabiliyor. Yetkililer, özellikle yüksek enlemlerde bulunan bölgelerde teknik sorunların yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
“DAHA GÜÇLÜ PATLAMALAR MÜMKÜN”
Bilim insanları, Güneş yüzeyindeki leke gruplarının halen oldukça aktif olduğunu ve önümüzdeki günlerde daha şiddetli patlamaların görülebileceğini ifade ediyor. Olası manyetik fırtına nedeniyle bazı havayolu şirketlerinin kutup rotalarındaki uçuş planlarını gözden geçirebileceği, uzay görevlerinde bulunan astronotların ise radyasyon riskine karşı bilgilendirildiği belirtiliyor.
AURORA MANZARALARI BÖYLE GÖRÜNTÜLENDİ
Bu olağanüstü hareketlilik, Güney Yarımküre’de etkileyici görüntüleri de beraberinde getirdi. Türk fotoğraf sanatçısı Asım Buday, Avustralya’nın Victoria eyaletinde yer alan St Andrews Beach–Melbourne bölgesinde, manyetik fırtınanın etkisiyle oluşan aurora manzaralarını görüntüledi. Gökyüzünde dans eden mor ve yeşil tonlar, yaklaşan manyetik fırtınanın çarpıcı görsel yansımalarını gözler önüne serdi.
Uzmanlar, önümüzdeki 48 saatin kritik olduğuna dikkat çekerek, uzay hava durumu ile ilgili yapılacak resmi açıklama ve uyarıların yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.
