Orta Afrika Cumhuriyeti bölünüyor

Djotodia, Müslümanlara yönelik soykırıma karşı can güvenliğini sağlamak için ülkenin kuzeyinde "bağımsız bir devlet" ilan etti.

Eski Orta Afrika Cumhurbaşkanı ve Seleka lideri Djotodia, Müslümanlara yönelik soykırıma karşı can güvenliğini sağlamak için ülkenin kuzeyinde "bağımsız bir devlet" ilan etti.

Orta Afrika Cumhuriyeti'nin kuzeyinde eski Cumhurbaşkanı ve Seleka Koalisyonu lideri Michel Djotodia başkanlığında "bağımsız bir devletin" ilan edildiği bildirildi. Müslümanların bağımsızlık ilanında "Orta Afrika'da bir arada yaşama imkanının kalmaması" gerekçe gösterildi.

Seleka Koalisyonu'nun 1. Başkan Yardımcısı Nureddin Adem, yayınladığı yazılı açıklamada, "Orta Afrika'nın kuzey doğusunda Orta Afrika Cumhuriyeti'nden ayrı, eski Cumhurbaşkanı ve Seleka lideri Michel Djotodia başkanlığında Bangui'den 800 kilometre uzaklıktaki Vakaga bölgesinde başkenti Birao olan bağımsız bir devlet kuruldu. Özgür ve bağımsız devletimize bağlı geçici hükümet te teşkil edildi" ifadelerini kullandı.

Açıklamada, 12 bakanın, Djotodia başkanlığında geçici hükümeti kuracağı ve Seleka Koalisyonu'nun 1'inci Başkan Yardımcısı Nureddin Adem'in Milli Savunma ve Ulusal Güvenlikten sorumlu Devlet Bakanlığı görevine getirildiği kaydedilerek, "Planlanmış soykırım, yıkım, Müslümanların Hristiyan milislerce rehin alınması, camilere, evlere ve diğer mülklere saldırı, Anti-Balaka militanlarının kabirleri ve mushafların kutsallığını çiğnemesi, bu ayrılığın sebepleri arasındadır" ifadesine yer verildi.

Orta Afrikalı Müslümanlar adına yapılan bağımsızlık ilanında "El-Kaide ya da Irak ve Şam İslam Devleti gibi teokratik bir devlet amacı olmadığı, Etnik ve dinsel terörizme karşı olunduğu, bağımsızlığın en önemli amacının yüzbinlerce Müslümanın varoluş mücadelesinde etnik temizlikten korunmak ve can, mal güvenliği sağlamak olduğu"nun altı çizildi.

Çad ve Sudan ile sınırında yer alan Vakaga bölgesinde Birao kentinin yanısıra Ouanda Djalle, Oundja kentleri bulunuyor.

Orta Afrika'yı bölünmeye götüren süreç

2003 yılında Franc¸ois Bozize tarafından yapılan askeri darbenin hemen akabinde "Birlik için Demokratik Güçler" olarak bilinen silahlı milisler Djotodia'nın o¨nderligˆinde hu¨ku¨mete kars¸ı mu¨cadele bas¸latmıs¸ ve u¨lke 2004-2007 yılları arasında yogˆun c¸atıs¸malara sahne olmus¸tu. Taraflar arasında Gabon'da gerc¸ekles¸en anlas¸ma ile ates¸kes ilan edilmis¸, 2007-2011 yılları arasında u¨lkede c¸atıs¸ma yas¸anmamıs¸tı. Ancak 2011'in son aylarında c¸atıs¸malar tekrar başlamıs¸ ve Orta Afrika Cumhuriyeti'nde yeni bir siyasi kriz ortamı olus¸mus¸tu.

Ülkenin s¸imdiki siyasi yapısının s¸ekillenmesinde o¨nemli rol oynamıs¸, 2003-2013 yılları arasında devlet bas¸kanlıgˆı go¨revini yu¨ru¨ten Franc¸ois Bozize iktidarının yogˆun yolsuzluk ve baskılarına kars¸ı olus¸an Seleka Koalisyonu, u¨lkenin kuzey kesimlerindeki bes¸ farklı silahlı hareketin bir araya gelmesinden olus¸maktaydı. U¨lkenin kırsal bo¨lgelerinde olus¸an bu silahlı hareket, 2011'de bazı s¸ehirlerin kontrolu¨nu¨ ele gec¸irdikten sonra bas¸kent Bangui'ya kadar gelerek Mart 2013'te yo¨netimi de- virmis¸tir. Bu gruplar Eylu¨l 2012'de Seleka ismiyle bir koalisyon olus¸turmus¸tu.

Bu¨yu¨k c¸ogˆunlugˆu Mu¨slu¨manlardan olus¸an Seleka Koalisyonu 2003 yılında darbe ile is¸ bas¸ına gelen Franc¸ois Bozize yo¨netimini devirerek bir gec¸is¸ hu¨ku¨meti kurmus¸tu. Devlet bas¸kanlıgˆı go¨revine Seleka komutanlarından, daha o¨nce Sudan'da diplomatik go¨rev yapmıs¸ Michel Dijotodia getirilmis¸ ve u¨lkenin 18 ay ic¸inde sec¸ime go¨tu¨ru¨lmesi istenmis¸ti.

Dijotodia u¨lkedeki ilk Mu¨slu¨man devlet bas¸kanıyken varılan anlas¸ma geregˆi Djotodia ve Seleka u¨yelerinin u¨lkede yo¨netimi belirleyecek sec¸imlerde aday olmaması kararlas¸tırılmıs¸tı. Djotodia'nın go¨reve bas¸lamasıyla u¨lkede Hristiyan ve Mu¨slu¨manlardan olus¸an yeni hu¨ku¨met is¸ bas¸ına gelmis¸ti. Bas¸bakanlığa Hristiyan Nicolas Tiangaye getirilmişti.

Devlet Bas¸kanı Djotodia, Eylu¨l 2013'te Seleka Koalisyonu'nun tasfiye edildigˆini duyurmus¸tu.

Seleka'nın koltugˆundan ettigˆi Franc¸ois Bozize u¨lkeyi terk ederek o¨nce Kamerun sonrasında ise Benin'e sıgˆınmıs¸, kısa su¨rede taraftarlarını bir araya toplayarak Anti-Balaka ismi verilen çeteler kurmuştu. Anti-Balaka ülkedeki Müslüman 2013 Aralığından bu yana azınlığa karşı sistematik soykırım uygulamış, kısa sürede binlerce Müslüman saldırılarda hayatını kaybetmişti.

Ülkeye 2014 başında müdahale eden Fransa'nın sadece Müslümanları silahsızlandırması ise Anti-Balaka milislerinin şiddet eylemlerinin artmasına neden olmuş, Orta Afrika'daki insani kriz daha da büyümüştü.

2 milyon 200 bin sivilin yardıma ihtiyac¸ duyduğu belirlenmiş, 785 bin kişi evini terk etmek zorunda kalmıştı.

Ülkedeki krize çözüm bulmak amacıyla 23 Temmuz'da Kongo'nun başkenti Brazzaville'de taraflar arasında barış forumu düzenlenmiş ancak toplantı sonuçsuz kalmıştı.

Djotodia, uluslararası ve bölgesel baskıların artması üzerine istifa etmiş, yerini Bangui Belediye Başkanı Catherine Samba-Panza almıştı. Ülkenin geçici Cumhurbaşkanı Samba-Panza, 5 Ağustos'da Başbakan Andre Nzapayeke'nin istifası üzerine eski Cumhurbaşkanı ve Seleka lideri Michel Djotodia'nın kabinesinde görev yapmış danışmanı Müslüman Muhammed Kamoun'u hükümeti kurmakla görevlendirmişti.

Can güvenliği için bağımsızlık

Orta Afrika Cumhuriyeti'nin eski bakanlarından ve Seleka milislerinin lideri olarak bilinen Abakar Sabonea, daha önce yaptığı açıklamada, barışın tesis edilememesi durumunda ülkenin kuzeyindeki Müslümanların can güvenliği için tek çözümün "bağımsızlık" olacağını belirtmişti.

4 milyon 500 bin nüfuslu Orta Afrika Cumhuriyeti'nin yüzde 50'sini Hristiyanlar oluştururken yüzde 40'ını Animistler, yüzde 10'unu ise Müslüman azınlık teşkil ediyor. Yaklaşık 450 bin Müslüman yoğunlukla ülkenin kuzeyindeki merkezi Birao kenti olan Vakaga ilinde yaşıyor.

Ülkenin farklı kentlerine dağılmış Müslümanlar da Anti-Balaka saldırılarından sonra Vakaga'ya göç etmeye başlamıştı.