Türkiye ve Irak arasında 'enerji anlaşması' krizi

Aralarının düzelmesinin ardından Türkiye-Irak hattında bu kez de 'enerji anlaşması' krizi çıktı.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani'nin Ankara ziyareti sırasında enerji sözleşmesine imza attığının ortaya çıkmasıyla Irak Merkezi Hükümeti'nin özel uçuşlara hava sahasını kapattığı iddia edildi. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile TPAO iştirakı olan TEC arasında, Neçirvan Barzani'nin Ankara ziyareti sırasında 6 sözleşme imzalandığının ortaya çıkması, ilişkilerin normalleşme sürecine girdiği Bağdat'ta adeta panik havası oluşturdu. Önceki gün yazılı bir açıklama yapan Irak'ın Enerjiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hüseyin Şehristani, "Irak sınırları içindeki petrol ve doğalgaz tüm Iraklıların malıdır" derken, Kürt yönetimi ile yapılacak bir anlaşmanın, "Irak'ın ulusal egemenliğinin ihlali" olacağını belirtmişti. Bu açıklamanın ardından ise Irak'ın daha ileri bir adım attığı öne sürüldü. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarınca, 'kendilerine herhangi bir bilgi verilmediği' vurgulanan iddiaya göre; Irak, hava sahasını Türkiye'den gelecek özel uçuşlar için kapattı. Söz konusu özel uçuşlara hava sahasının kapatıldığı iddiası ise en fazla Enerji Bakanı Taner Yıldız'ı ilgilendiriyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıldız'ın yarın Erbil'de petrol ve doğalgazla ilgili bir konferansa gitmesi öngörülüyordu. Sorunun çözülmemesi durumunda Yıldız'ın Erbil'e özel uçuş ile gitmesi mümkün olamayacak.
Türkiye ile Erbil arasındaki enerji anlaşmasının Türkiye ile merkezi hükümet arasında gerilime yol açabileceği tahmin ediliyordu. Çünkü Irak'ta petrol ihraç etmeye yetkili merciinin kendisi olduğunu savunan Irak Merkezi Hükümeti'nin; Ankara-Erbil arasındaki anlaşmaya karşı çıktığı biliniyordu. Irak geçen yıl da Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun kendilerine haber vermeden Kerkük'e gitmesini gerekçe göstererek, Yıldız'ın 'aynı konulu bir önceki konferansa' katılmasını engellemişti. Türk uçaklarının uçuşlarına hava sahası kapatılmış ve Yıldız'ın uçağı Erbil yerine Kayseri'ye inmek durumunda kalmıştı.
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI'NDAN AÇIKLAMA
Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklama şöyle; "IKBY Başbakanı Neçirvan Barzani'nin 27 Kasım'da Ankara'ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında IKBY ile enerji işbirliği alanında Irak Anayasası'na da uygun bazı ticari sözleşmeler üzerinde mutabık kalınmıştır. Ancak konuyla ilgili süreç henüz tamamlanmamıştır. Bu konunun üçlü bir çerçevede ele alınması ve halklarımızın ortak çıkar ve refahına hizmet edecek şekilde sonuçlandırılması arzu ve tercihimizdir. Ülkemiz bu işbirliğinin Merkezi Hükümet ile IKBY arasında Irak Anayasası ile uyumlu bir anlayış birliğinin gelişmesine ve pekişmesine de katkı sağlamasını temenni etmektedir. ? Bu anlayışla, taraflar arasındaki tüm konuların karşılıklı görüşmeler yoluyla ve iyi niyetle Irak'ın toprak bütünlüğü ve birliği zemininde süratle çözüme kavuşturulmasını arzu etmekteyiz."