Türkçenin imlası masaya yatırılıyor: Akademisyenler 3 gün boyunca tartışacak

Sosyal medyadan günlük hayata kadar pek çok alanda tartışmaların yaşandığı, kiminin çok dikkat ettiği kiminin hiç önemsemediği Türkçenin imlası masaya yatırılıyor. Pek çok akademisyen, 3 gün boyunca Türkçenin imlasını ‘Geçmişten Günümüze Türkçenin İmlası Sempozyumu’nda tartışacak.

Kaydet

MAHMUT ÖZAY İSTANBUL - “Birleşik mi, ayrı mı?”, “Virgül nereye konmalı?”, “Herşey mi, Her Şey mi?” ... Türkçeyi kullanan herkesin günlük hayatında karşılaştığı bu sorular, İstanbul’da akademik bir platformda tartışılacak. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Uluslararası Balkan Üniversitesi, Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği iş birliğiyle düzenlenen “Geçmişten Günümüze Türkçenin İmlası Uluslararası Sempozyumu”, 24-26 Eylül 2025 tarihleri arasında gerçekleşecek. Türkçenin imlası pek çok akademisyen tarafından masaya yatırılacak.

Sempozyumda; ortak Türk alfabesi meselesinden alıntı kelimelerin yazımına, birleşik kelimelerdeki karmaşadan noktalama işaretlerinin standartlaşmasına, medya dilinden yapay zekâ çağında Türkçenin geleceğine kadar pek çok konu tartışılacak.

"KAFA KARIŞIKLIĞI GİDERİLMEDİ"

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği (TDED) Genel Başkanı Ekrem Erdem, derneğin kuruluş amacı doğrultusunda Türkiye Yüzyılının ihtiyaçlarına cevap verecek, çelişkilerden uzak, basit, anlaşılır, kafa karışıklığına yol açmayan ve ideolojik dayatmalardan arındırılmış yeni bir "İmla Kılavuzu" önerisinde bulunduklarını belirterek Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Kadir Yılmaz tarafından hazırlanan ve TDED Yayınları arasından çıkan “Yazım Kılavuzu ile İlgili Tespit ve Öneriler” başlıklı çalışmasını yayımlamakla ilk adımı attıklarını kaydetti.

“Geçmişten Günümüze Türkçenin İmlası Uluslararası Sempozyumu”nun aynı amaçla Türkçenin geleceği için atılmış önemli bir adım olduğunu belirten Genel Başkan Erdem şunları söyledi:

TDK tarafından bugüne kadar, pek çok imla kılavuzu değişiklikler yapılarak onlarca defa yayımlanmıştır. Ancak geçen bunca zamana rağmen üzerinde mutabakat sağlanan, kendi içinde tutarlı, toplumda kabul gören bir ‘İmla Kılavuzu’ hazırlanamamıştır. Alıntı kelimelerin yazımından birleşik kelimelerin yazımına, uzatma ve inceltme işaretlerinin kullanımından yabancı dillerden alınan kelimelerde çift ‘l’ harfinin yazımına kadar birçok konuda fikir birliğine varılamamış ve kafa karışıklıkları giderilememiştir. Aksine bir asra yakın sürede TDK tarafından belirlenen imla kurallarının toplum tarafından kabul görmemesine ve güçlü bir gelenek oluşmamasına sebep olmuştur. Bunu artık görmemiz ve gerekeni yapmamız gerekiyor. Bu kapsamda ‘Geçmişten Günümüze Türkçenin İmlası Uluslararası Sempozyumu’nu düzenleyerek, sağlıklı bir zeminde dilbilimciler ve uzmanlar tarafından tartışılıp olgunlaştırılmasına imkân vererek imla meselesini nihayete erdirmeyi hedefliyoruz.

Türkçenin imlası masaya yatırılıyor: Akademisyenler 3 gün boyunca tartışacak - 1. Resim

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ SUNULACAK

Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ali Şükrü Çoruk, İstanbul Üniversitesi, Uluslararası Balkan Üniversitesi ve Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği iş birliğiyle “Geçmişten Günümüze Türkçenin İmlası Uluslararası Sempozyumu”nu Türkçenin imla ve yazım meselelerinin tarihî arka planıyla akademik ve bilimsel ortamlarda tartışılmasına imkân tanımak amacıyla düzenlediklerini ifade etti. Prof. Dr. Çoruk, medyada Türkçenin kullanımı, dijital çağda dilde yaşanan gelişmeler, konuşma dili, yapay zekânın dilin gelişimine etkisi gibi konuların da yer aldığı sempozyum kapsamı hakkında şu bilgileri verdi:

"Türkçenin imlası güncel bir mesele olmaya devam ediyor. Bu meselenin yurt dışı ve yurt içinden uzmanlar tarafından bilimsel bir ortamda tartışılması ve sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması hedefiyle yola çıktık. Türk lehçelerinin imla tecrübelerinin tespit edilmesi, Türkçenin imla ve yazımında karşılaşılan meselelerin ortaya konulması, Türkçenin imlasının tarihî seyrinin değerlendirilmesi, ilköğretimden üniversiteye kadar eğitim öğretimin tüm kademelerinde imla meselesinin ele alınması, Türkçenin imla birliğinin sağlanması için yapılabileceklerin bilimsel bir ortamda tartışılarak çözüm önerilerinin sunulması bu sempozyumun konuları arasındadır. Ayrıca Türkçenin imlasıyla ilgili olarak eski ve yeni bilgileri, uygulamaları karşılaştırmak, yeni yaklaşımlar ile meseleye odaklanmak, meselelere farklı ve yeni çözüm önerileri üretmek mümkün olacaktır.

ORTAK İLEŞİM MODELİ

Sempozyum Onur Kurulu Üyesi Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lütfi Sunar, sempozyumun Türk dilinin imla ve yazım meselelerinin tarihî arka planıyla ve bilimsel ortamlarda tartışılmaya imkân tanımak için düzenlendiğini ifade ederek şu bilgileri verdi: ‘Geçmişten Günümüze Türkçenin İmlası Uluslararası Sempozyumu’ Türk dilinin imla ve yazım meselelerinin tarihî arka planıyla ve bilimsel ortamlarda tartışılmaya imkân tanımak için düzenlenmektedir. Balkanlarda kullanılan Türkçeye dil bilimsel açıdan bakıldığında, Türkçenin doğru kullanımının gerek kültürel aktarım gerekse sosyal iletişimde standart bir dil modeli oluşturulması için kritik bir role sahip olduğu görülmektedir. Türkçe, Balkan coğrafyasında tarihî bir derinliğe ve geniş bir etki alanına sahiptir. Bu bağlamda, dilin yapı taşı olan imla kuralları, dilin fonetik ve morfolojik özelliklerini doğru şekilde yansıtarak anlam üretimini sağlamaktadır. İmla kurallarına sadık kalmak, dilin yapısının korunmasına ve karşılıklı anlaşılabilirliğe imkân tanımaktadır.

Bu sempozyum kapsamında yapılacak çalışmalar Türkçenin genel kullanımı dışında Balkanlarda yerel lehçelerin ve ağız farklılıklarının standardize edilmiş Türkçe ile dengelenmesine, dilin çok sesliliğini korurken ortak bir iletişim modeli oluşturulmasına ışık tutacaktır. Bu uyum, dilin sosyokültürel yapısını koruyarak kolektif bir kimlik inşasına hizmet edecektir."

Türkçenin imlası masaya yatırılıyor: Akademisyenler 3 gün boyunca tartışacak - 2. Resim

RAPOR KAMUOYUNA SUNULACAK

Sempozyum; 24 Eylül Çarşamba günü saat 10.00’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Genel Kurul Salonu’nda yapılacak açılış töreniyle başlayacak. Oturumlar üç gün boyunca İstanbul Üniversitesi’nde ve Mehmet Akif Ersoy İhtisas Kitaplığı’nda sürecek. Kapanış oturumunda ise “Yazım Kılavuzu ile İlgili Tespit ve Öneriler” başlıklı rapor kamuoyuna açıklanacak.

Türkçenin imla serüvenini geçmişten bugüne ele alan bu büyük buluşma, sadece dil bilimcilerin değil, kalemine güvenen herkesin ilgisini çekmeye aday.