Döviz, yurda dönüş problemi yaşıyor

İhracat gelirlerinin en az yüzde 80’inin Türkiye’deki bankalara yatırma mecburiyetinde süre uzadı ancak bazı ülke bankaları ihracat bedelini kabul etmiyor, dövizin gelişi gecikiyor...

OSMAN ÇOBANOĞLU

Döviz varlığını artırmak için geçtiğimiz yıl getirilen, ihracatçı firmalara ihracat bedellerinin en az yüzde 80’ini Türkiye’deki bankalara yatırma mecburiyeti düzenlemesinde sıkıntılar ortaya çıktı. Uygulama ağustos ayı sonunda altı ay daha uzatılırken firmaların sıkıntı yaşadığı belirlendi. Bu konuda Türkiye İhracatçılar Meclisine (TİM) birçok firmadan şikâyet geliyor. Yapılan bildirimlerde özellikle bankacılık sisteminin gelişmediği bölgelere yönelik ihracatta, ihracat bedellerinin döviz büroları veya kuyumculuk firmaları üzerinden getirildiği belirtildi. Bu kapsamda getirilen ihracat bedellerinin Döviz Alım Belgesi’ne ( DAB ) bağlanması konusunda sıkıntılar yaşandığı ifade ediliyor. Mesela Sudan gibi ülkelere uygulanan uluslararası müeyyideler sebebiyle bazı bankalarca söz konusu ülkelerden gelen ihracat bedellerinin kabul edilmediği belirtiliyor. Yaşanan mağduriyetler sonrası TİM, harekete geçti.

ÜLKELER BELİRLENİYOR
Mağduriyetlerin çözülmesi için, döviz bedellerinin yurda getirilip bankalara satılması hususunda hangi ülkelerde sorunların yaşandığı tespit edilmeye başladı. Problemlerin daha detaylı olarak belirlendikten sonra girişimlere başlanacağı ifade ediliyor. Düzenleme Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin ithalatçının ödemesi sonrası doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilmesini veya getirilmesini mecburi kılmıştı. Bedellerin yurda getirilme süresi fiilî ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemiyor. Yurt dışına müteahhit firmalarca yapılacak ihracatın bedeli ise 365 gün içinde yurda getirilerek bir bankaya satılmak zorunda. Uygulama 3 Mart 2020 tarihine kadar devam edecek.

5 MİLYAR DOLAR İÇİN FAS'A ÇIKARMA
Türkiye’nin en fazla ihracat yapan sektörü olan otomotivin temsilcileri, daha büyük rakamlara imza atmak için tanıtım organizasyonlarına hız verdi. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB), 5,1 milyar dolarlık otomotiv ithalatı bulunan Fas’ta 17 Türk firmasından oluşan heyetle tanıtım şovu yaptı. Faslı firmalarla ikili görüşmeler gerçekleştiren OİB üyesi firma temsilcileri, önemli iş birlikleri geliştirdi. Geçen yıl farklı ülkelerde 17 yurt dışı tanıtım organizasyonu gerçekleştiren OİB, bu yıl da Rusya’dan Brezilya’ya, Güney Afrika’dan Çin’e kadar pekçok ülkeye milli katılım fuar organizasyonları, sektörel ticaret ve alım heyetleri ile eğitim faaliyetleri düzenliyor. Fas’a bu yıl 600 milyon dolarlık ihracat hedefleyen Türk otomotiv sektörünü temsilen tanıtım şovuna katılan heyette yağ şirketlerinden yedek parça üreticilerine kadar birçok firma yer aldı.
Türkiye’nin Fas’a ihracatı geçen yıl yüzde 28 arttı. Bu yıl 9 aylık ihracat 405 milyon dolar oldu. Toplam 33,5 milyon nüfusu bulunan bu Kuzey Afrika ülkesi, yıllık 5,1 milyar dolar otomotiv ürünleri ithalatı yapıyor. Bunun yarısını binek otomobiller, diğer yarısını ise tedarik sanayi ürünleri oluşturuyor. Fas, otomotiv ürünlerini ağırlıklı olarak Fransa, Almanya, İspanya, Türkiye ve Romanya’dan alıyor.