Ek teminata çözüm vadeli gayrimenkul

İş dünyasının kredileri için ek teminat isteyen bankalar piyasayı bozdu. Ödemelerini yapmak yerine teminat gösterebileceği gayrimenkul almaya yönelen iş dünyası için çözüm ise vadeli gayrimenkul satışı yapan firmalardan geldi.

Sercan AKINCI
İSTANBUL

Bankaların krediler için ek teminat istemesi iş dünyasını sıkıntıya düşürüyor. O an elinde başka teminatı olmayan şirketler, kredinin geri çağırılması riskiyle karşı karşıya kalıyor. Buradaki sıkıntıyı gören bir firma, yeni bir iş modeli geliştirdi. Firma, ek teminat istenmesi nedeniyle zor durumda kalan şirketlere vadeli gayrimenkul satışı yapıyor. İlk 3 ay ödeme istemeyen firma, yapılan anlaşmaya göre gayrimenkul bedelini taksitler hâlinde tahsil ediyor.
Son dönemde iş dünyası sık sık bankaların ek teminat istediğinden yakınıyor. Bir açıklamasında nakit akımları ve teminatlar konusunda yaşanan problemlerin ağırlaştığına dikkat çeken İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı ErdalBahçıvan, öte yandan üreticilerin maliyet-fiyat dengesizlikleri yaşadığını, taze kredi bulma ve yeniden yapılandırma konusunda iş dünyası ve bankaların karşı karşıya gelmeye devam ettiğini anlatmıştı. Sanayicilerin bankalara döviz cinsinden borçlarının yeniden yapılandırılması gerektiğini belirten Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Nurettin Özdebir de “Kredileri geri çağırma şikâyetleri gelmeye başladı. Bankalar kur farkı kaynaklı borç artışları sebebiyle ek teminat istiyor” demişti.
Ek teminat talepleri şirketlerin dengesini bozarken, piyasayı da kilitliyor. Kredisinin geri çağırılma riskiyle karşı karşıya kalmak istemeyen firmalar ödemelerini geciktirerek, teminat olarak sunabilecekleri gayrimenkul alımına yöneliyorlar. Bir firmanın ödemesini aksatması ise domino etkisi oluşturarak, bir çok firmaya sirayet ediyor.

ÜÇ AY ÖDEMESİZ
Buradaki meseleyi gören S.O.S Vadeli Gayrimenkul şirketi, zor durumda kalan firmalara vadeli gayrimenkul satışı yapıyor. Aldığımız bilgilere göre S.O.S ilk 3 ay ödeme talep etmezken yapılan anlaşmayla belirlenen vadelerde gayrimenkul bedelini tahsil ediyor. Şirket SMS yoluyla tanıtım yaparken, gönderdiği mesajda “Kredi için ipotek ihtiyacı olan firmalara vadeli tapu satışı” ifadelerini kullanıyor.
Zorda kalan ve kredisinin geri çağırılma riskini ortadan kaldırmak isteyen firmalar vadeli gayrimenkul alımına yöneldi. Bu yolla ödemelerini de aksatmayan firmalar, iş süreçlerinin olağan akışında devam etmesini sağlıyor. Krediye ihtiyacı olan fakat elinde teminatı olmayan firmalar da yine vadeli gayrimenkul alımı yaparak, mali yapısını daha rahat yönetiyor.

İHRACATÇI DA TEMİNATTA SIKINTILI
Bir toplantıda gerek kur, gerek faiz, gerekse enflasyonun geri gelmesiyle finansal sıkıntıların aşılması yönünde kısmen rahatlama yaşadıklarını dile getiren Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı İsmail Gülle, ancak teminat mektuplarında istedikleri aşamaya gelemediklerini, teminat mektuplarındaki yüksek oranın hâlâ devam ettiğini bildirmişti. Gülle, şöyle devam etmişti: Görüştüğümüzde bankaların sendikasyonlarını yenileme dönemiydi. Tabii olarak arka arkaya bankalarla ilgili bir not düşürme gelmişti. Tabii olarak da onlar kendileri açısından farklı bir pencereden bakıyordu. Her bankanın yaklaşımı farklıydı. Bugün de baktığınızda 2’den 4’e, 5’e hatta 6’yı bile isteyen bankalar olduğunu duymuştuk teminat oranlarında. Ama daha sonra bunun aşağı geldiğini biliyoruz. Hâlâ yüzde 1’in üzerinde. Eskiden biz bunu binde 25’ler, 30’lar seviyesinde alıyorduk. Şu anda teminat mektubunu yüzde 1’le de alan var ama bu çok düşük.