Enerji Bakanı Yıldız, 'Ruhsatı al, pusuya yat dönemi bitti'

Bakan Yıldız, yeni petrol kanunuyla 'ruhsatı al pusuya yat' dönemini bitireceklerini ve bir şirketin başvurduğu alan için ihaleye çıkacaklarını bildirdi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, yeni Petrol Kanunu'ndan çantacıların rahatsız olduğunu belirterek, "Ruhsatı al pusuya yat dönemini bitirdik. Ruhsatları şirketlere pazarlıyorlardı. Rezervler çantacıların elinde yıllarca hiçbir yatırım yapılmadan duruyordu" dedi. Bakan Yıldız, Ankara-Konya arasındaki yüksek hızlı trende gazetemize, petrol kanununun çarpıcı detaylarını anlattı. Petrol kanununun dönemin ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için 2007 yılında güncellediklerini ancak Cumhurbaşkanı tarafından iade edildiğini hatırlatan Yıldız, "Oradaki eleştiri başında 'Türk' ifadesi olmadığı için Milli bir kanun olmadığı yönündeydi. Eğer ölçü kimilerine göre sadece buysa, yeni kanunda biz bu ifadeye de yer verdik ve kanunun adını 'Türk Petrol Kanunu' yaptık" diye konuştu. Yeni Petrol Kanunu aramaların hızlı ve etkin yapılabilmesi için ciddi yenilikler getirdiğine dikkat çeken Bakan Yıldız, "Eski kanunda TPAO'nun elindeki ruhsatlarda bazı sayısal kısıtlamalar vardı. Bu kısıtlamaların bir kısmı genişletildi, bir kısmı ise tamamen kaldırıldı. TPAO bir bölgede 8 yıl süreyle üretime geçmediğinde elindeki ruhsatı kaybediyordu. 1 yıl geçmeden de aynı ruhsata tekrar başvuramıyordu. Bu süre içerisinde de başka şirketler başvurup o ruhsatı alıyordu. Bizde yatırım süresini 9 yıla çıkardık ve ruhsat süresi bittiği gün 1 yıl beklemeden tekrar başvuru hakkı getirdik. Eski sistemde TPAO her bölgede en fazla 12 ruhsat alabiliyordu. Oysa özel şirketler kurdukları yan şirketler aracılığıyla istedikleri kadar ruhsat alabiliyorlardı. Yeni sistemle bunu da kaldırdık" dedi. Kanundan çantacıların rahatsız olduğunu da vurgulayan Bakan Yıldız, şunları söyledi: "Bunlar, başkalarının emeği üzerinden, onların arşivlerindeki bilgilerle ruhsatlar alıp ruhsat ticareti yapan kişilerdi. Bu ruhsatları başka şirketlere pazarlıyorlardı. Sonuçta rezerv potansiyeli olan bölgeler çantacıların elinde yıllarca hiçbir yatırım yapılmadan duruyordu. Artık ruhsatı al pusuya yat dönemini bitirdik. Örneğin 50 milyon dolarlık yatırım taahhüdünde bulunan bir şirket, bunun karşılığında 1 milyon dolar teminat yatırmak zorunda kalacak. Ayrıca her dönem sonunda da yaptıkları çalışma ve yatırımları rapor edecekler. Bu şartlara uymayan şirketlerin ruhsatları elinden alınarak yatırdıkları teminatlar Hazine'ye irad kaydedilecek." Avrupa'da bir şirketin boş bir saha için ruhsat başvurusu yaptığında ilana çıkıldığını ve başka şirketlerin başvurularının alındığına dikkat çeken Enerji Bakanı, yeni kanunda da aynı Avrupa'da olduğu gibi diğer yatırımcıların buraya gelmesine fırsat vereceklerini ve rekabeti artıracaklarını kaydetti. Türkiye'de yerli ve yabancı şirketlerin elinde, toplam 370 tane ruhsat olduğunu açıklayan Yıldız, bunlardan sadece 5'te birinde sondaj yapıldığını dile getirerek amaçlarının sondajlı arama faaliyetlerini artırmak olduğunu söyledi.

Petrolde kâr marjımız yüzde 35'in üzerinde

Petrol kanununda devletin aldığı payın düşük olduğu itirazlarına tepki gösteren Bakan Yıldız, "Şu anda devlet payı yüzde 12.5. Vergilerle beraber bu yüzde 35'in üzerine çıkıyor. Ama petrol zengini ülkelerde 20-30 milyon varil üretim yapan bir şirketten, kârın yüzde 90'ını da alsanız, Türkiye'de 100 tane kuyudan kazandığı paradan daha fazla para kazanıyor. Başlangıçta bütün ülkeler potansiyellerini ortaya çıkarmak için Türkiye'dekine benzer şekilde bunu uygularlar" dedi. Yıldız, Katar, Libya gibi petrol ülkelerinde şirketlerinin kâr marjlarının yüzde 5 ile 10 arasında olduğunu belirterek, "Bir potansiyel var ama henüz ispatlanmadığı için kâr marjınız çok daha yukarıda. Ama birkaç ülke orda büyük keşifler yapsa ve ülke petrol ya da gaz ülkesi haline gelse, o zaman haklı olarak keşif için aldığı devlet payını ve vergileri daha da artırır" diye konuştu.


Cenk Esen - ANKARA