İHA trafiğinde yeni dönem: İzinsiz uçuşa karşı özel takip sistemi

Türkiye’de insansız hava araçlarına yönelik denetim ve güvenlik altyapısı güçlendiriliyor. SHGM tarafından kurulacak İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi ile tüm uçuşlar anlık izlenecek, izinsiz operasyonlara yaptırım uygulanacak.

Türkiye’ye getirilen ve Türk hava sahasında kullanılacak insansız hava araçlarının (İHA) güvenlik tehdidi oluşturmaması, operasyonlarını emniyetli şekilde gerçekleştirmesi, kayıtlı ve izinli uçuş yapabilmeleri amacıyla İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) kuruluyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), son dönemde sayıları ve kullanımları artan İHA’lara ilişkin “İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı” taslağı hazırladı. Buna göre, İHA operasyonları riske göre açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç kategoriye ayrılıyor.

Sertifikalı kategoride bulunanlar, kalabalık insan grupları üzerinden uçuş yapabilecek, insan ve tehlikeli madde taşınmasında kullanılabilecek. Yabancı tescilli İHA’lar için 20 gün önceden uçuş izni alınması gerekecek.

Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış İHA sistemleri ile izin verilen bitki koruma ürünlerinin uygulanması, tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında değerlendirilmeyecek. Sertifikalı kategorideki İHA’lar için SHGM tarafından uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenecek. Türkiye’de İHA sistemlerine ilişkin tescil, kayıt, denetim ve yetkilendirme süreçlerini yürütmeye yetkili otorite olan SHGM, İHATTYS’ni kuracak ve işletecek.

İHA trafiğini izleyip yönetmek amacıyla kurulacak sistemle anlık konum takibi ve uçuş emniyeti tespitleri merkezi olarak yapılabilecek. Kurumdan gerekli izinler alınmadan veya belirlenen sahalar dışına çıkılarak gerçekleştirilen uçuşlarda, ilgili şahıs ve işletmeler hakkında idari yaptırım işlemleri başlatılacak.

İşletici ve pilot, İHA’nın terör ve yasa dışı kullanımına karşı tedbir almakla yükümlü olacak, mahremiyet ihlalinde Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak. Açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak uzaktan pilotlar için yaş sınırı 16 olacak.

Özel veya sertifikalı kategoride operasyon yapanlar ile açık kategoride azami kalkış ağırlığı 500 gram ve üstü olan veya üzerinde kamera, mikrofon gibi kişisel verileri kaydetmeye yarayan sensör bulunan İHA’ları işletenler, Genel Müdürlüğün sistemine kayıt yaptıracaklar. Sertifikalı kategorideki İHA’lar ile azami kalkış ağırlığı 150 kilogram ve üzerinde olanlar, Genel Müdürlük Hava Aracı Sicili’ne tescil edilecek ve buna ilişkin işaret alacak.