Karz-ı Hasen nedir?
Arapçada kelime anlamı ‘güzel borç’ olan Karz-ı Hasen, “İslam iktisadında, faiz veya benzeri herhangi ek bir geri ödeme şartı olmaksızın, ihtiyaç sahibine verilen ödünç para” demektir. Burada esas olan, sadece Allah’ın rızasını kazanmaktır. Bugün katılım bankacılığında ve bazı iş derneklerinde, belli şartlar altında bu uygulama ile borçlulara destekler sunulabilmektedir. Karz-ı Hasen, örnek bir sosyal sorumluluk ve sosyal adalet uygulamasıdır.
- Karz-ı Hasen, Arapçada 'güzel borç' anlamına gelir ve İslam iktisadında faizsiz ödünç para verme işlemidir.
- Bu uygulamada amaç, Allah'ın rızasını kazanmak olup, verilen para kadarının geri alınması esastır.
- Karz-ı Hasen, karşılığı olan, geri ödemesi bulunan ve ödeme takvimi belirlenen bir borçtur.
- Borçlu ödemede zorluk yaşarsa sürenin uzatılması veya borcun bir kısmının silinmesi tavsiye edilebilir.
- Gönüllülük esasıyla verilen Karz-ı Hasen işlemlerinde tarafların hukukunu korumak için kayıt tutulabilir.
- Günümüzde bazı iş dernekleri de bünyelerinde Karz-ı Hasen uygulamaları bulundurmaktadır.
Günümüzde şahıslar ya da işletmeler zaman zaman borçlarını geri ödemede zorluklar yaşayabilmektedir. Böyle durumlarda “borcu borçla kapatmak” sıklıkla başvurulan yöntemlerden biri olarak öne çıkar. Fakat geleneksel bankacılık yöntemleri ile borçlanma yoluna gitmek “faizli kredi” kullanmak anlamına geleceğinden, bu yöntem faizsiz finans ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Öte yandan bu yönteme başvuracak kişi ya da şirketlere ek bir faiz borcu da çıkmaktadır.
Kira sertifikası türleri nelerdir?
BANKACILIKTA SOSYAL SORUMLULUK
Faizsiz prensiplere göre faaliyet gösteren katılım bankaları da piyasada kullandırdıkları fonları “tahsil etmeye” odaklanırlar. Böylece “kar-zarar ortaklığı” havuzundaki katılımcıların fonlarını en verimli şekilde kullanmaya ve daha yüksek kâr payı elde etmeye gayret gösterirler.
Borç işlemlerinde reel bir karşılık olmasına rağmen bu sistemde de zaman zaman tahsilat problemi yaşanabilmektedir. Bu gibi durumlarda katılım bankacılığında sosyal sorumluluk projeleri kapsamında farklı uygulamalar devreye girebilmektedir.
KARZ-I HASEN NEDİR?
“Sosyal dayanışma” kapsamındaki bu uygulamalardan biri “Karz-ı Hasen” olarak da binilen “borç verme” işlemidir.
Arapçada kelime anlamı ‘güzel borç’ olan Karz-ı Hasen, “İslam iktisadında, faiz veya benzeri herhangi ek bir geri ödeme şartı olmaksızın, ihtiyaç sahibine verilen ödünç para” demektir. Burada esas olan, sadece Allah’ın rızasını kazanmaktır.
VERİLEN PARA ALINIR
“Karz-ı Hasen” uygulamasında;
-Tamamen İslamiyet’te de esas olan yardımlaşma ve dayanışma tesis edilir.
-Borcu veren kişi ya da kurum, ne kadar verdiyse o kadar meblağı geri alır.
-Böylece darda kalmış bir ihtiyaç sahibine el atılır ve bu sistem, sosyal adalete katkı sağlar.
-Borcu veren kişi “Allah’ın rızasını gözettiği” için, bu iyiliğin mükâfatını da Allah’tan beklemelidir.
Katılım endeksine uygun hisseler nasıl belirlenir?
GERİ ÖDEMESİ VAR
İslam iktisadında “Karz-ı Hasen” uygulama kuralları şöyledir:
1-Karşılığı var: “Karz-ı Hasen” kapsamında verilen para, geri ödemesi olan bir paradır. Karşılıksız bir borç değildir.
2-Ödeme takvimi: Bu borç verilirken belli bir ödeme takvimi hazırlanır. Ancak borçlu buna rağmen ödemede zorluk yaşıyorsa ‘Karz-ı Hasen’de süreyi uzatmak ya da borcun bir kısmını silmek de tavsiye edilmektedir.
3-Kayıtlar tutulur: Tarafların hukukunun korunması ve haklarına riayet edilmesi için ‘Karz-ı Hasen’ kapsamındaki borç ilişkilerinde şahit tutulabilir ya da yazılı belgeler hazırlanabilir.
4-Gönüllülük esası: ‘Karz-ı Hasen’ kapsamında borç verecek kişiler, bunu tamamıyla kendi rızalarıyla yerine getirmelidir. Zorlama ile ya da istemeden verilen borçlar ‘Karz-ı Hasen’ olmaz.
DERNEKLER DE UYGULUYOR
Günümüzde katılım finans prensiplerine göre faaliyet gösteren bazı iş derneklerinin bünyesinde de ‘Karz-ı Hasen’ uygulamaları vardır. Derneğe üye olup da zora düşen şirketler, bu havuzdan ihtiyaçları kadar nakit kullanıp, sonradan sisteme bu ödünç paraları geri ödemek suretiyle sıkıntılı dönemlerini atlatabilmektedir.
