Rüzgâr tersine döndü... Arsa ve tarla 'out', konut projeleri 'in'

Pandemi ile başlayan arsa ve tarla yatırımlarına olan ilgi 2024 yılı itibarıyla düşüşe geçti. TÜİK verilerine göre, 2024 yılı sonunda konut dışı gayrimenkul (arsa-tarla) satışları bir önceki yıla göre yüzde 8 düşerek 1 milyon 588 bine geriledi. Buna mukabil konut satışları yüzde 20.6 artış gösterdi.

NECMİ ÇİÇEKCİ - Son yıllarda büyük ilgi gören arsa ve tarla yatırımları, 2024 yılı itibarıyla düşüşe geçti. Pandemi sürecinde rekor seviyelere ulaşan bu tür yatırımlar, özellikle 2021 ve 2022 yıllarında büyük talep görmüştü. Ancak Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılı sonunda konut dışı gayrimenkul (arsa-tarla) satışları bir önceki yıla göre yüzde 8 düşerek 1 milyon 588 bine geriledi. Buna karşılık konut satışları yüzde 20,6 artarak 1 milyon 478 bin 25’e yükseldi. Pandemi döneminde doğayla iç içe yaşama isteği, deprem korkusu ve müstakil ev hayali, birçok yatırımcıyı arsa ve tarla almaya yönlendirmişti.

KÂRLAR REALİZE EDİLDİ

Bunun yanı sıra, bu tür yatırımlardan yüksek prim elde etme beklentisi de talepleri artırmıştı. Ancak 2023 itibarıyla arsa ve tarla gayrimenkullerden elde edilen kârlar realize edilerek satışlar başladı. Elde edilen kazançların büyük bölümü ise banka mevduatlarına yönlendirildi. Konut sektörünün hareketlenmeye başlamasıyla birlikte mevduat tarafından konuta kayışlar görüldü. Birçok yatırımcı ya da evini oturmak için alan tüketici, birikiminin üzerine kredi çekerek konut almaya başladı. Uzmanlar, 2024 yılının ikinci yarısından itibaren konuta olan ilginin artmaya başladığını ve bu eğilimin 2025 yılında artarak devam edeceğini öngörüyor.

2025 KONUT YILI OLACAK

Gayrimenkul sektörü uzmanları, arsa ve tarla yatırımlarından konut yatırımlarına kayışın sebeplerini şu şekilde sıralıyor:

•  Markalı konut projelerine talep arttı: Büyük inşaat firmalarının geliştirdiği güvenilir ve sosyal imkânları yüksek projelere yatırımcıların ilgisi büyüdü.
•  Müteahhitlerin kampanyaları etkili oldu: Peşinat indirimleri, uzun vadeli ödeme planları ve ek avantajlar, alıcıları cezbetti.
•  Banka faiz oranlarında düşüş: Bazı bankaların konut kredisi faizlerini düşürmesi, yatırımcıların konuta yönelmesini sağladı.
•  Konut fiyatlarının piyasaya göre uygun kalması: Piyasa şartlarına kıyasla konut fiyatlarının hâlen makul seviyelerde olduğu ve fiyatların yükseleceği beklentisi, yatırımcıları harekete geçirdi.
•  Uzmanlar, 2025 yılının konut yılı olacağını ve özellikle büyükşehirlerde markalı konut projelerinin daha fazla rağbet göreceğini belirtiyor. Arsa ve tarla yatırımlarındaki gerilemenin devam edeceği öngörülürken, konut sektöründe hareketliliğin süreceği tahmin ediliyor.

ARSA FİYATLARI ÇOK YÜKSELDİ

 Arsa ve tarlaya olan talep bir dönem ciddi şekilde artınca, fiyatlar da yükselişe geçti. Öyle ki İstanbul’un yakın çevresindeki 500 m²lik bir arsanın fiyatı metropol için bir 2+1 dairenin fiyatını yakaladı. Hâl böyle olunca arsaya olan ilgi azaldı. Uzmanlar durumu şöyle özetliyor: İnsanlar bir dönem konut alamadığı için daha uygun fiyatlı olan arsa ve tarlalara yönelmişti. Burada amaç küçük yatırımlarla bir tapu sahibi olabilmek ve zamanı gelince elindeki arsayı satıp konut alabilmekti. Ancak arsa sahipleri gelen talep ile doğru orantılı olarak fiyatları uçurunca, alıcılar da “Arsa yerine 1+1 konut alırım, hem de kira getirisi sağlarım” mantığıyla duruma yaklaşmaya başladı. Doğal olarak arsa ya da tarla yerine konuta yönelim yaşandı.

KİRALIKTA SAHTECİLİK BİTTİ SIRA SATILIK İLANLARDA

Yeni yılla birlikte resmen uygulanmaya başlayan “Yetki Doğrulama Sistemi” sayesinde kiralık emlak ilanlarında sahtecilik son buldu. Bir ayda on binlerce sahte kiralık ilan sitelerden kaldırıldı. Böylece hem dolandırıcılık olaylarının önüne geçildi hem de sahte ilan vererek piyasayı yükselten fırsatçılar son buldu. Konuyla ilgili emlak uzmanlarının yaptıkları açıklamalarda “Mesela Zorlu, Mesa veya Astoria gibi yerlerde için daha önce 100 kiralık ilanı veriliyorsa şu anda 4-5 ilan kalmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Emlak sektörü temsilcileri satılık konut ilanlarında da sahte girişlerin yapıldığını belirterek, Ticaret Bakanlığından “Yetki Doğrulama Sistemi”nin satılık konutlar için de geçerli olmasını talep ediyor.

DÖNÜŞÜMÜN HIZLANMASI İÇİN GEREKLİ ÜÇ ADIM!..

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümünde yaptığı açıklamada, deprem kuşağında yer alan ülkemizde yeni acılar yaşanmaması için afet öncelikli kentsel dönüşümün hızla gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi. Eren “Kentsel dönüşüm sürecinin hızlandırılması kaçınılmaz bir zorunluluktur. Ülkemizde her yıl ortalama 800 bin ila bir milyon yeni konuta ihtiyaç duyulurken, deprem sonrası bu rakama ek olarak 650 bin yeni konut ihtiyacı doğmuştur. Bununla birlikte, yaklaşık 6-7 milyon konutun risk taşıdığı ve yenilenmesi gerektiği göz önüne alındığında, afet odaklı dönüşümün ertelenemez bir gerçek olduğu açıktır. Yeni acılar yaşanmaması adına ihtiyaç duyulan dönüşüm için devlet tarafından arsa maliyetlerini düşürecek adımların atılması, finansman kolaylığı ve sektörün yaşadığı nitelikli ara eleman sıkıntısı ile ilgili köklü reformların yapılması beklenmektedir” ifadelerini kullandı.

MÜTEAHHİTLERİN İŞÇİ PROBLEMİ BÜYÜYOR

GYODER tarafından BETAM’a yaptırılan “İnşaat Sektörü ve İş Gücü Dinamikleri: Türkiye’24” araştırması kamuoyu ile paylaşıldı. GYODER Başkanı Neşecan Çekici, “Sektörümüzün en büyük problemlerinden biri nitelikli işçi bulamama sıkıntısı. Özellikle depremden sonra bu durum daha da arttı. Bu kriz yalnızca kısa vadeli çözümlerle değil, uzun vadeli stratejilerle aşılabilir. Hazırlamış olduğumuz raporumuz, sektörümüzün mevcut durumuna ışık tutarken geleceğe yönelik önemli bir yol haritası da sunuyor. Bu kapsamda, GYODER olarak iş gücünün niteliğini artırmak ve stratejik çözümler üretmek amacıyla 7 sektörel STK ve birlik ile ‘Uzun Vadeli Stratejik İş Gücü Platformu’ oluşturma çalışmalarına başlıyoruz. Amacımız, sektörde sürdürülebilir bir kalkınmayı mümkün kılacak insan kaynağı yapısını desteklemek ve bu alanda öncü bir rol üstlenmek” dedi.