SELÇUK BÖKE

Doğu Akdeniz’de Türkiye ve Yunanistan arasındaki gerilim sürerken Atina’nın Ege Deniz’inde gayriaskerî statüdeki birçok adayı silahlandırması yeniden gündeme geldi. 1923 yılındaki Lozan Anlaşması’nın 4’üncü ve 14’üncü maddeleri ve 1947’deki Paris Barış Konferansı kararlarının 14’üncü maddesine aykırı davranan Yunanistan, Ege’de 23 adadan 18’ini silah deposu ve askerî üs hâline getirdi. Uzmanlar, cephaneliğe çevrilen adaların Türkiye için tehdit oluşturduğunu belirtiyor.

MİDİLLİ’DE 15 BİN ASKER
Yunanistan Midilli ve Sakız adaları başta olmak üzere; Sisam, Sömbeki, Nikarya, Libsi, Batnaz, İleriye, Kelemez, İstanköy, Astipalya, İncirli, İlyaki, Herke, Kerpe, Çoban, Rodos, Meis’i ağır silahlarla donattı. Söz konusu adalara binlerce asker konuşlandıran Atina, buralara uçaksavarlar, tank, topçu bataryaları ve hava savunma sistemleri yerleştirdi. KKTC merkezli Diplomatik Strateji Araştırma Merkezinin verileri şöyle:

MİDİLLİ ADASI: 1 tümen ve buna bağlı ana birlikler, 2 piyade alayı, 7 piyade taburu, 1 özel millî muhafız taburu, 3 tank taburu, 4 top taburu ve 1 uçaksavar taburu.
SAKIZ ADASI: 1 tugay ve buna bağlı ana birlikler; 1 piyade alayı, 4 piyade taburu, 1 özel millî muhafız taburu, 1 tank taburu, 1 uçaksavar taburu, 7 bin 500 asker.
SİSAM ADASI: 1 tugay ve buna bağlı ana birlikler; 1 piyade alayı, 4 piyade taburu, 2 mekanize tabur, 2 tank taburu, 2 top taburu, 1 uçaksavar taburu, 7 bin 500 asker.
RODOS ADASI: 1 tümen ve buna bağlı ana birlikler; 2 piyade alayı, 7 piyade taburu, 1 özel millî muhafız taburu, 3 topcu taburu, 1 komando taburu, 1 uçaksavar taburu, 7 bin 500 asker.
İSTANKÖY ADASI: 1 tugay ve buna bağlı ana birlikler; 1 piyade alayı, 4 piyade taburu, 1 özel muhafız taburu, 2 tank taburu, 8 bin asker.
Adalarda 6 kara üssü, 2 deniz üssü ve iki Yunan helikopter üssünün bulunduğu da belirtilirken, Koyun adasındaki kara üssünde 1 tabur asker, deniz ve helikopter üssünün yer aldığı Eşek, Bulamaç ve Hurşit adalarında ise birer tabur asker ile helikopter üssü Muğla’nın Kalolimnoz ve Keçi adalarındaki kara üslerinde de birer tabur asker olduğuna dikkat çekiliyor. Adaları silahlandıran Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik jet harekâtı için Limni, Midilli, İstanköy ve Rodos adalarına da askerî havaalanları inşa ettiği belirtiliyor.

SÖZLEŞMELER BAŞKA DİYOR
Gayriaskerî statüsündeki adaların silahlandırılmasının hem Lozan, hem Paris anlaşması hem de uluslararası hukuka aykırı olduğunu hatırlatan uluslararası ilişkiler uzmanları, Yunanistan’ının buraları silahtan ve askerden arındırmaması hâlinde, egemenliğinin tanınmayacağına işaret ediyor. Adaların Yunanistan'a gayriaskerî statüdeki kalması şartıyla verildiğine dikkat çeken uzmanlar, Türkiye’nin bu çerçevede öncelikle Yunanistan’a nota vererek Türkiye’nin adaların egemenliğini tanımayacağını vurgulaması, sorunu BM’ye taşıması ve NATO’da tartışmaya açması gerektiğine dikkat çekiyor. Ankara’nın ayrıca bu hamleler karşısında KKTC’de askerî varlığını artırabileceği ve burada deniz ve hava üssü kurabileceği ifade ediliyor. Yine, Ege’de egemenliği Yunanistan'a devredilmemiş 152 ada ve adacık olduğuna ve bunların da BM nezdinde kayda geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.