Davutoğlu, 'Suriye izin vermiyor çünkü birşeyler saklıyor'

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Şam'daki kimyasal silah saldırısına ilişkin, "Ortaya çıkan manzaralar modern dönemin en ürpertici manzaralarıydı' dedi.

Davutoğlu, Katar Dışişleri Bakanı Halid bin Muhammed al-Attiyah ile Çırağan Sarayı'ndaki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında yaptığı konuşmada, Türkiye ile Katar arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda ilişkilerin diğer ülkelere de örneklik edecek şekilde hızla gelişip derinleştiğini söyledi. Katar ile Türkiye ilişkilerinin en önemli boyutlarından birinin bölgesel ve küresel sorunlara "ortak bakış" olduğunu aktaran Davutoğlu, "Arap Baharı'nın ilk anlarından itibaren Türkiye ile Katar arasında ortak bir bölgesel vizyon çerçevesinde olağanüstü bir işbirliği ortaya çıktı. Suriye'de zulmün durması için yine Katar ile Türkiye'nin çok yakın bir işbirliği söz konusu oldu. Son olarak Mısır'daki istikrarın sağlanması, Mısır halkının taleplerinin meşruiyet içinde siyasi hayata yansıması konusunda da yine birlikte benzer pozisyonlarla katkılarda bulunmaya çalıştık" diye konuştu. Davutoğlu, Türkiye ve Katar'ın bundan sonra da bölgesel ve küresel alanda yoğun bir şekilde birlikte çalışmaya devam edeceğini vurguladı. Katarlı mevkidaşıyla gerçekleştirdiği görüşmede, öncelikli ve acil olarak Suriye'deki gelişmelerin ele alındığını anlatan Davutoğlu, "Biz Suriye'de olayların başladığı andan itibaren Katar ile birlikte, o zaman yakın ilişkiler içinde olduğumuz Beşşar Esed'in böyle bir zulme yönelmesini engellemek için birçok girişimde, uyarılarda bulunduk. Ancak maalesef o bu dostane uyarıları dinlemektense, halkının sesini dinlemektense, halkını ezmeyi ve acımasız yöntemlerle halkını bastırmayı tercih etti" ifadelerini kullandı.
"Modern dönemin en ürpertici manzaraları"
Davutoğlu, Esed'in uyguladığı zulmün o günden bugüne artarak sürdğünü dile getirerek, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Keskin nişancılar, top ve tank atışlarıyla şehrin bombardıman altına tutulması, daha sonra hava bombardımanları, bu yılbaşında Scut füzeleri ve nihayet kimyasal silah saldırısı... Çarşamba günü bütün dünya büyük bir şokla uyandı. Ortaya çıkan manzaralar modern dönemin en ürpertici manzaralarıydı. Belki 21. yüzyılın insan kanını donduran en korkunç manzaralarını gördük. Çocuklar, çocuk bedenleri, kadınlar, yaşlılar yan yana, hiçbir kurşun yarası ya da kanama olmaksızın ölmüş, katledilmiş şekilde bulundular. Böyle bir manzara karşısında duyarsız kalmak, insanlık ailesinin dışına çıkmak demektir. Böyle bir manzara karşısında tepkisiz kalmak, geleceğe dönük olarak bu tür manzaraların daha çok ortaya çıkmasına zemin hazırlamak demektir."
Katar ile bu konunun uluslararası kamuoyunun gündemine taşınması için her türlü girişimi yapma kararı aldıklarını belirten Davutoğlu, "Bir an önce, hiçbir gerekçe ya da şart öne sürülmeksizin BM inceleme heyetinin mutlaka bu silahların kullanıldığı bölgeye, mahallere girmesine imkan sağlanmalı, izin verilmelidir" dedi.
Bakan Davutoğlu, şunları kaydetti:
"Şu an 24 saati geçti. BM bizim de içinde bulunduğumuz 37 ülkenin girişimiyle Suriye hükümetinden bu bölgelere giriş için izin istedi ama hala Suriye yönetimi izin vermedi. Rusya'nın çağrısına rağmen böyle bir izin konusunda ayak sürümesi Suriye yönetiminin, birşeyleri saklama gayreti içinde olduğunun açık göstergesi. Kesinlikle bu konu birtakım kınamalarla geçiştirilemez. Ertelenen soruşturma süreçleriyle de geçiştirilemez. Oradaki her çocuğun, kadının, insanın, kimyasal silahlarla katledilmiş her bir canlının, oradaki hayvanların bile hukuku üzerimizdedir, onların hukukunu korumak için bütün insanlık harekete geçmek zorundadır. O görüntüleri hiçbir vicdan sahibi devletin unutması mümkün değil."
Bugün bütün bu uluslararsı çabaları arttırarak sürdürme kararı verdiklerini aktaran Davutoğlu, "Suriye yönetimi izin vermezse BM Güvenlik Konseyi, Suriye yönetimine dönük olarak bazı delilleri karartma suçu da dahil olmak üzere süratle karar almalıdır. İzin verir ve kimyasal suç işlendiği tespit edilirse o suçun faillerinin en şiddetli şekilde cezalandırılması ve Suriye halkının özgürlüğne kavuşması için de gerekli her türlü çaba ortaya konulmalıdır" değerlendirmesinde bulundu.
"Siyasi tutuklular derhal serbest bırakılmalı"
Türkiye ile Katar'ın Mısır'daki darbe öncesinde de sonrasında da bazı "tansiyon düşürücü" ve "güven artırıcı" ortak teklifler geliştirdiğini anlatan Davutoğlu, darbe öncesinde 48 saatlik ultimatom süresinde Katarlı mevkidaşıyla geliştirdikleri bazı düşünceleri ABD ve AB ile paylaştıkları bilgisini verdi. Davutoğlu, darbe sonrasında da 6 ve 7 maddelik iki planı da paylaştıklarını belirterek, "Ancak maalesef uluslararası toplum darbe karşısında net bir tutum alma basiretini ve bir anlamda da cesaretini göstermedi" dedi. Diplomatik kanalların tıkandığını vurgulayan Davutoğlu, "Yüzlerce kardeşimizin öldüğü, binlercesinin yaralandığı çok acı süreçler yaşandı. Şimdi bütün bu acılar üzerine, Suriye'de de yaşananlar göz önününe alınarak, Mısır'da süratle demokrasinin restore edilmesi, Mısır halkının iradesinin tecelli edeceği şartların sağlanması yönünde adımlar atılması bir zarurettir" diye konuştu. Almanya, İtalya ve İngiltere'ye yaptığı ziyaretlerde ve Fransız mevkidaşıyla telefonda yaptığı detaylı görüşmede bu görüşlerini paylaştığını anlatan Davutoğlu, "Suriye'deki gelişmeler de göstermiştir ki artık eski otokratik rejimlerin bu ülkelerde egemen olmasına izin vermek ya da bu otokrasinin süreceğini düşünmek mümkün değil. Bu yolla herhangi bir şekilde bölgesel barışın sağlanması da mümkün değil" ifadelerini kullandı.
Mısır'da yetkili bütün taraflara seslendiklerini belirten Davutoğlu, "Siyasi tutuklular, başta sayın Mursi olmak üzere, derhal serbest bırakılmalı. Onların da içinde olduğu yeni siyasi yol haritasıyla bir an önce meşruiyetin ihdası hem Mısır için, hem bölge için, hem de İslam dünyası için elzemdir" dedi.
Davutoğlu, Malezya'nın girişimiyle başlatılan, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın olağanüstü toplantıya çağrılmasına Türkiye'nin de destek verdiğini hatırlatarak, Türkiye'nin bu konuda da Katar ile çalışmakta kararlı olduğunu söyledi.
"Mısır konusunda Katar ile görüş ayrılığı yok"
Bakan Davutoğlu, bir soru üzerine, Türkiye ile Katar arasında Mısır konusunda görüş ayrılığı olmadığını belirterek, şöyle devam etti:
"Şunu söylemekten büyük mutluluk duyuyorum; karşılıklı güvenin ne ölçüye ulaştığını göstermek için, sayın Attiyah'ın yaptığı her telefon görüşmesi öncesi ve sonrası, yaptığı her girşimin öncesi ve sonrası bizi arayıp istişare etmiştir. Ben de yaptığım her telefon görüşmesi, ziyaret öncesinde ve sonrasında ve her girişimin öncesinde ve sonrasında kendisini bilgilendirdim. Kendisi Kahire'ye gittiğinde de bizim de paylaştığımız görüşleri orada paylaşmak üzere gitti. O görüşlere imkan tanınmadığı ve Mursi ile görüşme imkanı verilmediği için de yine bizimle ortak bir prensipten hareketle Kahire ziyaretinden döndü."
Son 3-4 günde kendisinin de konuk dışişleri bakanının da birer Avrupa turu yaptığını hatırlatan Davutoğlu, İstanbul'da buluştuklarını ve intibalarını paylaştıklarını ifade etti.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da Katar Emiri ile iki gün önce görüştünü aktaran Davutoğlu, "Türkiye ile Katar arasında herhangi bir görüş ayrılığı ya da senkronizasyon problemi yoktur" dedi.
"Hiçbir Mısırlı kardeşimiz arasında bir fark gözetmedik"
Davutoğlu, tarihin, herkesi yaptıklarıyla ve söyledikleriyle kaydedeceğini dile getirerek, "Biz 25 Ocak 2011'de Tahrir Meydanı'nda toplanan kardeşlerimiz için ne düşünmüş, ne talep etmişsek, şimdi Rabiatül Adeviyye'de toplananlar için de aynı şeyi düşünüyoruz. Hiçbir Mısırlı kardeşimiz arasında bir fark gözetmedik, hiçbir Msırlı kardeşimizin bir damla gözyaşını ya da kanını dünyanın herhangi bir başka değeriyle ölçmedik. Bu anlamda da Katar ile birlikte ne eleştiri söz konusu olursa olsun, her zaman hakkın ve Msırlı kardeşlerimizin iradesinin yanında durmaya devam edeceğiz. Bu eleştiriler gün gelir geçer ama doğru yerde, haklı yerde duranlar her zaman tarihte hak ettikleri yeri alır. Tutumumuz hep bu çerçevede, bu temel ilkeler etrafında olacak" değerlendirmesinde bulundu.
ABD'nin Suriye'ye askeri müdahale ihtimali
Bir gazetecinin, Suriye'de kimyasal silah kullanıldığı iddialarına müteakip ABD'nin bu ülkeye yönelik askeri girişimlerini arttırdığı haberlerini hatırlatarak, böyle bir girişimin gündeme gelmesi halinde Türkiye'nin rolünün ne olacağını sorması üzerine de Davutoğlu, şunları kaydetti:
"Olayın hemen ertesinde sayın Kerry ile telefon görüşmemiz oldu. Karşılıklı olarak olayı değerlendirdik. Elimizdeki verilerle hangi zemine oturduğu konusunda istişarede bulunduk. Makamlarımız, ilgili kurumlarımız arasında da yoğun istişare var. Zaten eskiden beri böyle bir koordinasyon sürüyordu. Birçok kereler ülkemize geldi, telefon görüşmeleri yaptık."
Davutoğlu, "Bu olay, Türkiye için de Amerika için de bütün diğer ülkeler için de gerçekten bir şok niteliği taşımıştır" diyerek, şöyle devam etti:
"Bir rejimin kendi halkına karşı böyle bir yöntemi kullanmış olması hepimizin beklentilerinin ötesinde birşeydi. Yani kimyasal silah tehlikesi vardı ama böylesi sonuçlar doğuracak şekilde kullanımı… Dolayısıyla şimdi hepimizin öncelikli gayreti bunun bir an önce en iyi şekilde incelenmesi. Daha sonra BM Güvenlik Konseyi'nden bir bütünlük içinde, birlik içinde bir kararın çıkması. Ancak tabii komşu ülke olarak da bölgesel istikrar bakımından kaygı duyan bir ülke olarak da ABD dahil bütün taraflarla yoğun istişarelerimiz devam ediyor. Avrupa'da yaptığım ziyaretlerde de Katar gibi bölge ülkeleriyle yaptığımız görüşmelerde de bu istişareleri artıracağız. Önümüzdeki dönemde de Suriye'nin Dostları grubunun çekirdek toplantıları, daha ileride da kapsamlı toplantılar için ortak çalışma yapabiliriz. Gönül ister ki BM bir bütün içinde hareket edebilsin. Ancak bunun olmaması durumunda, herhalde hepimizin üzerinde bu insanlık suçuna karşı neleri yapabileceğimizle ilgili imkanlarımızı değerlendirmemiz bir zorunluluk haline gelir. Bosna'da da bu olmuştu, Kosova'da da. Orada da herkes isteyerek böyle bir sürecin içine girmedi ama insanlık suçu işlenmeye başladığında birilerinin 'dur' demesi gerektiğini de eğer uluslarası toplum bunu demezse daha sonra daha büyük felaketler yaşanır. Maalesefe Suriye'de de bunu gördük."