İnternet ve elektriksiz çalışıyor, 8-10 saniye kazandırıyor! 'Deprem kara kutusu'nu Türk bilim adamları geliştirdi

Ülkemizde sık sık meydana gelen depremler için uzmanlar 'önlem' uyarısında bulunmaya devam ederken, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Dilci ve ekip arkadaşı Emrah Bekçi ise 'deprem kara kutusu' olarak tanımlanan bir sistem geliştirdi. Sistem internetsiz ve elektriksiz çalışıyor, 8-10 saniye kadar zaman kazandırıyor.

Anadolu'yu uçtan uca saran aktif fay hatları, yurdun birçok bölgesinde şiddetli depremlerin yaşanmasına neden oluyor. Son olarak 2023 yılında Kahramanmaraş'ta meydana gelen ve 'asrın felaketi' olarak adlandırılan deprem, binlerce vatandaşın ölümüne neden olmuştu. Uzmanlar, sık sık deprem gerçeğine vurgu yaparak alınması gereken önlemleri sıralıyor.

---

DAMAS SİSTEMİNİ GELİŞTİRDİLER

Dijital Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Dilci ve ekip arkadaşı Emrah Bekçi, deprem Acil Müdahale Ağ Sistemi (DAMAS) ismini verdikleri yenilikçi bir sistem geliştirdi. Geliştirdikleri sistemle deprem gibi acil durumlar sırasında kurtarma ekiplerinin etkinliğini artırmak ve depremzedelere hızlı bir şekilde ulaşmayı amaçladıklarını belirten Dilci, "Cihazın özelliği apartmanların adeta kara kutusu olması" dedi.

Dilci, sisteme dair şu bilgileri verdi:

"Herhangi bir deprem olmadan önce apartmana yerleştirilen cihaz apartmana yapılan tüm giriş çıkışları, kaç kişi varsa yüz görüntüleriyle beraber alıyor ve yedi gün boyunca muhafaza ediyor. Küçük veya büyük muhtemel bir deprem anında apartmanda acil uyarı sistemini devreye sokuyor. Örneğin gece uykuda olan vatandaşlarımıza 8-10 saniye zaman kazandırarak, bulunduğu mekânı terk etme olanağı sağlayabilmekte.

Enkaz altındaki kişilere ulaşma adına acil müdahale ekibinin hızlı koordinasyon ve karar hallerini hızlandırarak, hangi binada ölü veya diri kaç kişi olduğunun verilerini vererek, en azından hayatta olanların kurtarılması adına hayati önem arz etmektedir. Böylelikle enkaz altında hiç kimse kalmıyor."

---

"GSM, İNTERNET VE ELEKTRİĞE GEREK KALMIYOR"

Prof. Dr. Tuncay Dilci, cihazın enkaz altındaki gaz ve elektrik kaçağını yukarıya bildirebilme özelliğine sahip olduğunu ifade ederek, "Sadece enkaz altında değil, herhangi bir yerin altındaki gaz kaçağı konusunda da veri verebilmekte. Enkaz altındaki kişilerle konuşma imkânı sunması da bizim için önemli bir avantaj. Cihaz, enkaz altındaki kişiye ilk yardım gerekip gerekmediğine dair psikolojik destekleri kolaylaştırmakta. Cihaz enkaz altındaki kişilerle konuşurken, bir taraftan da 2-3 gün boyunca bizlere veri verebilmekte. Bu durum cihazın herhangi bir GSM, internet ve elektriğe bağlı olmadan çalışabilme yeteneğine sahip olduğu anlamına geliyor" ifadelerini kullandı.

---

"300-350 METRE UZAKLIKTAN ENKAZ ALTINA ULAŞIYOR"

"Kendi network ağı ile 300-350 metre uzaklıktan enkaz altına ulaşabilmekteyiz" diyen Dilci, "Enkazın olduğu yerde yıkımlara bağlı olarak fiziksel bir temas olmaması halinde dron ile FLY DAMAS dediğimiz sistem sayesinde enkaz altında gerekli konuşma ve bağlantılar kurarak, verilere ulaşabilmekteyiz. DAMAS cihazının bir diğer özelliği, enkaz altında 400-500 ton değerindeki basınca karşı dayanıklı olmasıdır. Böylelikle verilerimizin kaybolması hiçbir şekilde söz konusu değil. Verilerimizi yüzde yüz doğrulukla enkaz altından alabiliyoruz. Enkaz altı müdahale için eskiden yapılan ‘Susun, sessizlik. Kimse var mı?’ gibi söylemler kullanılıyordu. Şimdi ise herhangi bir bilgisayar veya cep telefonuna kurulan uygulama üzerinden direkt enkaz altına ulaşabilmekteyiz" dedi.