Müziğin 'elma'lı pastasını artık şirketler yiyor

Apple'ın müzik platformu iTunes'un gelmesiyle dijital müzikteki telif gelirleri, müzik birlikleri yerine müzik şirketlerine gitmeye başladı

Dünya teknoloji devi Apple'ın müzik platformu olan iTunes, geçtiğimiz Aralık ayında Türkiye'ye girdi. iPhone ve iPad kullanıcılarının, bir CD'ye nazaran çok daha uygun fiyatlarla yasal albüm ya da şarkı satın aldığı platform, Türkiye'deki dengeleri de değiştirdi. iTunes'un gelişiyle beraber, telif haklarını müzik şirketleri adına koruyan başta MÜYAP olmak üzere MÜYOBİR, MÜZİKBİR, MESAM gibi müzik birliklerinin de dijital müzik satışındaki muhataplığı da sona erdi. Dijital müzikte dünyada uygulanan sisteme geçen Türkiye'de, yeni muhatap da müzik birliklerinin yerine geçen müzik şirketleri oldu. iTunes'un yanı sıra birçok dijital müzik platformu da ABD'li Orchard ve Fransız Believe firmalarının aracılığıyla, Türkiye'deki müzik yapımcılarıyla doğrudan muhatap haline geldi. 28 ülkede 20 binden fazla plak şirketine hizmet veren ve kataloğundaki 7 milyon şarkıyla dünyanın bir numaralı dijital müzik distribütörü olan Amerika kökenli Orchard, Türkiye'de de iTunes'a ve diğer dijital müzik platformlarına en fazla şarkı veren firma. 180 müzik firmasının 168'inin müzik kataloğu, şirkete emanet. Orchard, iTunes'tan gelen telif gelirlerini de plak şirketlerine doğrudan aktarıyor. Daha önce, dijitalden gelen telif gelirleri, müzik birlikleri aracılığıyla dağıtılıyor, bu da plak şirketleri arasında telif tartışmalarına yol açıyordu.Orchard'ın Türkiye temsilcisi Metin Uzelli, dünyada tedarik sistemi nasıl çalışıyorsa, Türkiye'de o sisteme geçildiğini söylüyor Uzelli, şöyle diyor: "Klasik yöntemde, plak şirketleri, üretim ve pazarlamayla meşguldü. Satış, dağıtımcı distribütör firmalar ve perakendeciler aracılığıyla yapılıyordu. Dijital dünya da aynı aslında. Plak şirketleri, üretim ve pazarlamayı yapıyor. Distribütör olarak biz dağıtıyoruz. Perakendeciler de iTunes, Turkcell, Avea, TTNET gibi müzik platformları oldu." Müzik sektöründe yaşanan muhatap değişikliğinden memnun olan Dokuz Sekiz Müzik'in sahibi Ahmet Çelenk de "Mevcut meslek birliklerinin ana görevi temsili hakları korumak ve gelir toplamaktır. Esas görevi dijitalde ticaret yapmak değildi" diyor. Yeni sistemle, telif dengesi de değişiyor. Müzik piyasasının en büyük şirketlerinden biri olan DMC'nin patronu Samsun Demir, dijital müzikten, müzik birliklerinin pay alma döneminin de bittiğini söylüyor. Demir, sanatçı ve yapımcı arasındaki gelir paylaşımının nasıl olacağını ise şöyle anlatıyor: "Her 100 liranın 52 lirasını şirket, 11 lirasını sanatçı alıyor. Dünya standardı budur. Ancak söz konusu Ajda Pekkan gibi özel sanatçılarsa, özel anlaşmalar yapılır."