Ebolanın nadir türü (bundibugyo) hızla yayılıyor! Ebola nedir, belirtileri neler, nasıl bulaşıyor?

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde ortaya çıkan yeni Ebola vakaları uluslararası sağlık kuruluşlarını alarma geçirdi. Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü, salgının alışılmışın dışında bir hızla yayıldığını belirtirken, tespit edilen virüs türüne karşı onaylı bir aşı ya da etkili bir tedavinin bulunmadığını duyurdu. Peki, Ebola virüsü nedir, belirtileri neler, nasıl bulaşıyor?

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin (DKC) doğusundaki Ituri eyaletinde başlayan Ebola salgını, uluslararası sağlık örgütlerini alarma geçirdi. Salgının ilan edilmesinin üzerinden henüz iki hafta geçmiş olmasına rağmen, vaka sayılarının ulaştığı boyut insani yardım kuruluşları tarafından "derinden endişe verici" olarak nitelendirildi. Sağlık uzmanlarını en çok endişelendiren hususların başında, salgına yol açan virüsün "Bundibugyo" adı verilen nadir bir Ebola türü olması geliyor.

DSÖ lideri Ghebreyesus, yerel halka seslenerek salgının kontrol altına alınabilmesi için geleneksel alışkanlıkların geçici olarak askıya alınması gerektiği uyarısında bulundu.

EBOLA NEDİR?

Sudan'da ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 1976 yılında patlak veren ve adını Kongo'da ortaya çıktığı köyün yakınındaki Ebola nehrinden alan virüsün yol açtığı ilk salgınlar, Orta Afrika'daki tropikal yağmur ormanlarının ücra köylerinde ortaya çıkmıştı.

Hasta insanla doğrudan ve yakın temasta bulunmuş herkesin durumunun üç hafta boyunca izlenmesi gerektiğine işaret eden uzmanlara göre, hastalığın kuluçka dönemi 2 ila 21 gün arasında değişiyor.

EBOLA NASIL BULAŞIYOR?

Yarasaların Ebola virüsünün doğal taşıyıcıları olduğu, virüsün insanlara şempanze, goril, meyve yarasası, maymun, orman antilobu ve kirpi gibi hayvanların kan, salya ve diğer vücut sıvılarına veya organlarına temas yoluyla geçtiği düşünülüyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), yarasalara dokunulması ya da etlerinin tüketilmesinin Afrika’da Ebola virüsünün yayılmasında en önemli etken olduğunu bildirmiş, "virüsün vahşi hayvanlardan insanlara geçip, daha sonra insanlar arasında yayıldığını" açıklamıştı.

Ebola, insandan insana sudan veya havadan geçmiyor. Kan, salya ve diğer vücut sıvılarına veya organlara, bu sıvıların bulaştığı yüzey ve materyallere doğrudan temas yoluyla virüs insanlara bulaşıyor. Erkeklerin hastalıktan kurtulduktan sonra yedi haftaya kadar hastalığı cinsel ilişki yoluyla bulaştırabileceği belirtiliyor.

EBOLA BELİRTİLERİ NELER?

Hastalığın ilk belirtileri yüksek ateş, halsizlik ve kas, baş ve boğaz ağrıları olarak ortaya çıkıyor. Bunları, kusma, ishal, kurdeşen, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında bozulma, bazı vakalarda iç ve dış kanamalar, diş etinde kanamalar, kanamalı ishal takip ediyor.

Laboratuvar bulguları, akyuvar ve trombosit seviyesinde düşüş ve karaciğer enzimlerinin yükselmesi de hastalığın belirtileri olarak kaydediliyor.

Ebola salgınını sıtma, tifo ve menenjit gibi diğer salgın ateşli hastalıklardan ayırt etmek güç olabiliyor. Hastaların Ebola virüsü taşıyıp taşımadığı birçok tıbbi testle anlaşılıyor. Öte yandan, laboratuvarda incelenen örnekler biyolojik tehlike anlamına da geliyor. Bu nedenle örnekler üzerinde gerçekleştirilen testlerin koruma altında yapılması gerekiyor.