Fare virüsü yayılıyor, hayatını kaybedenler var! Hantavirüs nedir, belirtileri neler, Türkiye'de görüldü mü?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Arjantin'den Yeşil Burun Adaları'na (Cape Verde) giden MV Hondius adlı yolcu gemisinde şüpheli bir hantavirüs salgını yaşandığını duyurdu. Hayatını kaybedenlerden ikisinin Hollandalı bir çift olduğu belirtildi. Peki, Hantavirüs nedir, belirtileri neler? Hantavirüs Türkiye'de görüldü mü?
Atlantik Okyanusu’nda seyreden bir kruvaziyer gemisinde, şüpheli bir hantavirüs salgını sonrası üç yolcu hayatını kaybetti. Bu bilgi, World Health Organization (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından açıklandı.
Salgının, Arjantin ile Cape Verde arasında seyahat eden kutup kruvaziyer gemisi MV Hondius’ta meydana geldiği bildirildi.
DSÖ, en az bir hantavirüs vakasının doğrulandığını, bir hastanın ise Güney Afrika’daki bir hastanede yoğun bakımda olduğunu açıkladı. Hayatını kaybedenlerden ikisinin Hollandalı bir çift olduğu belirtildi.
HANTAVİRÜS NEDİR?
Ortohantavirüsler, yaygın adıyla hantavirüsler, esas olarak kemirgenlerde bulunan ancak insanlara da bulaşabilen bir virüs grubudur. Adam Taylor’a göre dünya genelinde en az 38 farklı hantavirüs türü tanımlanmıştır ve bunların 24’ü insanlarda hastalığa yol açabilir.
Fare, sıçan ve tarla faresi gibi kemirgenler bu virüslerin doğal taşıyıcılarıdır.
Yomani Sarathkumara, hantavirüs enfeksiyonlarının insanlarda “oldukça nadir” görüldüğünü ve özellikle tropikal ülkelerde sıklıkla Leptospirosis gibi diğer enfeksiyonlarla karıştırıldığını belirtiyor.
HANTAVİRÜSLER NASIL BULAŞIR?
Hantavirüsler insanlara genellikle enfekte kemirgenlerin dışkısı, idrarı veya tükürüğüyle temas ya da bu partiküllerin solunması yoluyla bulaşır. Daha nadir olarak ısırık veya çiziklerle de geçebilir.
Tarım topluluklarında yaşayan kişiler, kemirgenlerle temas olasılığı daha yüksek olduğu için daha büyük risk altındadır.
Vinod Balasubramaniam, hantavirüslerin çoğunlukla çevresel maruziyetle bulaştığını ve grip ya da COVID-19 gibi hastalıklarda görüldüğü şekilde insandan insana kolay yayılmadığını vurguluyor.
HANTAVİRÜS HANGİ ÜLKELERDE GÖRÜLDÜ, TÜRKİYE'DE GÖRÜLDÜ MÜ?
Vakalar özellikle Almanya, Finlandiya, İsveç, Rusya, Çin ve Güney Kore'de yaygındır. Avrupa ve Asya’da hantavirüsler genellikle Hemorajik Ateş ve Renal Sendrom (HFRS) hastalığına yol açar. Hantavirüsler renal sendrom ve pulmoner sendrom olmak üzere iki farklı klinik tabloya neden olur. Türkiye'de Hantavirüs Renal Sendrom görülmektedir. İlk kez 2004'te tespit edilmiştir, özellikle ilkbahar/sonbaharda çiftçiler ve kırsal kesimdekiler için risk oluşturur.
HANTA VİRÜS BELİRTİLERİ VE TÜRLERİ
İki ana hantavirüs grubu vardır:
1. Eski Dünya hantavirüsleri (Avrupa ve Asya):
Örnekler: Puumala, Hantaan ve Seoul virüsleri
İnsanlarda genellikle böbrekleri etkileyen “hemorajik ateş ve renal sendrom”a (HFRS) neden olur.
Belirtiler:
Şiddetli baş ağrısı
Sırt ve karın ağrısı
Ateş
Böbrek hasarı riski
2. Yeni Dünya hantavirüsleri (Amerika kıtası):
Genellikle “hantavirüs pulmoner sendromu”na yol açar.
Güney Amerika’da en yaygın tür: Andes virüsü
Bu türler çok daha tehlikelidir çünkü hızla ilerleyen akciğer yetmezliğine neden olabilir.
Erken belirtiler genellikle grip benzeridir:
Ateş
Yorgunluk
Kas ağrıları
Bu da erken teşhisi zorlaştırır.
HANTAVİRÜS KULUÇKA SÜRESİ
Hantavirüslerin kuluçka süresi 1 ila 8 hafta arasında değişebilir.
Araştırmalarda, Güney Amerika’daki Andes türü için sınırlı sayıda insandan insana bulaş vakası bildirilmiş olsa da, genel olarak bu bulaş yoluna dair yeterli kanıt bulunmamaktadır.
