Ayanis Kalesi'nde 30 yıldır süren kazılar Urartu tarihine ışık tutuyor

Urartu Kralı II. Rusa tarafından Van Gölü'ne hakim bir tepede kurulan Ayanis Kalesi, süslemeleri, mimari yapısı ve kalıntılarıyla Urartular dönemine ait önemli bilgiler sunuyor.

Yaklaşık 2 bin 700 yıl öncesinden bugüne ulaşan süslemeleri, kerpiç duvarları, taş işlemeleriyle dikkati çeken Urartu yapılarından Ayanis Kalesi'nde 30 yıldır kazı çalışmaları yürütülüyor.

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Işıklı başkanlığındaki 37 kişilik ekip tarafından sürdürülen kazılarda Urartuların yönetim yapısı, mimarisi ve inançlarıyla ilgili önemli bulgulara rastlandı.

Kentin Urartu dönemine ait önemli eserlerinden Ayanis Kalesi'nin kazı ve restorasyon çalışmalarının ardından turizme açılması hedefleniyor.

Tuşba Belediyesi tarafından tren raylarında kullanılan kalasların geri dönüşümüyle yapılan patika yolla ulaşımın sağlandığı kaleyle ilgili AA muhabirine açıklama yapan Prof. Dr. Işıklı, hayatının büyük bir kısmını Urartu tarihi ve kültürünü araştırmakla geçirdiğini söyledi.

Işıklı, Urartu kaleleri içerisinde Ayanis Kalesi'nin çok önemli bir yere sahip olduğunu ve bugüne kadar çok iyi korunduğunu ifade etti.

Kazılarda başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere Tuşba Belediyesi ve birçok kurumdan destek aldıklarını belirten Işıklı, "Kaledeki zengin arkeolojik veriler, 30 yıldır süren kazılarla bilim dünyasına, Urartu arkeolojisine sunulmakta. Kale çok eşsiz manzaraya sahip bir yere kurulmuş. Karşıda Süphan Dağı ve Van Gölü yer almakta. Urartu Kralı II. Rusa kaleyi kurarken bu kriterleri göz önünde bulundurmuş." dedi.

"KAZILARI HALDİ ETRAFINDA YOĞUNLAŞTIRDIK"

Işıklı, Urartu kalelerinin genelde geniş ovalara hükmeden yerler ve önemli yollar üzerinde olduğunu dile getirerek şöyle konuştu: "Ayanis Kalesi diğer kalelerin aksine eşsiz bir manzaraya sahip. Bunun nedeni de karşıdaki Süphan Dağı'dır çünkü bu dönemde Süphan Dağı tanrılaştırılmıştır. Bu özel konum, hem dinsel açıdan hem de lojistik açıdan özel bir noktada olan Ayanis Kalesi'nin kale olarak ayakta kalmasını sağlayan önemli faktörlerdendir."

Bu yılki kazıları ağırlıklı olarak kalede bulunan Haldi etrafında yoğunlaştırdıklarını anlatan Işıklı, şunları aktardı: "Haldi'nin hemen arka tarafında çok büyük bir salon ve bezemeleri ortaya çıkarıldı. Bu yıl salonun son mekanlarını açmayı hedefliyoruz. Bunu tamamladıktan sonra buradaki çalışmalarımız büyük oranda bitecek. Büyük Anadolu Uygarlığı'nın bu zengin hazinesini, turizme ve insanlığın kültürel mirasına sunmayı amaçlıyoruz. Bunun için kapsamlı bir projemiz var. Gerekli desteklerle kısa süre içerisinde bu yapı turizme kazandırılabilecek. Öbür taraftan restorasyon, koruma ve onarım çalışmalarımız kapsamlı olarak devam etmektedir. Bu yıl çalışmalarımız iki ay sürecek."

"KALEYİ TURİZME AÇMAYI PLANLIYORUZ"

Kültür ve Turizm İl Müdürü Muzaffer Aktuğ da önceki yıllarda yapılan çalışmalarda kalede bulunan Haldi'nin üstünün kapatıldığını anımsattı.

Kalenin çevre düzenlemesinin yapılması için bu yıl çalışma başlattıklarını anlatan Aktuğ, şunları kaydetti: "Kalenin güvenliği yapılan çalışmalarla artık çok iyi sağlanıyor. Ayanis Kalesi Urartulardan günümüze gelen önemli bir kalıntı. Buranın turizme kazandırılması için çalışma yürütüyoruz. Çevre düzenlemesi, yapı ilgili iş ve işlemlerin tamamlanmasıyla yakın bir zamanda kaleyi turizme açmayı planlıyoruz."