Demokrasi çıtası açılımla yükseliyor

Diyarbakır Kitap Fuarı'nda görücüye çıkan Kürtçe kitaplar büyük ilgi gördü. Diyarbakır Belediye Başkanı Osman Baydemir de Kürtçe Kaynak Kültür Yayınları'nın Kürtçe standını ziyaret edenler arasındaydı.

ÜLKEMİZDE son yılllardaki hızlı gelişmeyle demokrasinin çıtasının yükselmesi ve özgürlüklerin önünün açılması bir çok şeyin önünü aynı anda açabiliyor.

##tgvideo##

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın başlattığı "Millî birlik ve kardeşlik projesi" çerçevesinde Kürtçe, 2012-13 eğitim öğretim yılında ilk ve orta okullarda seçmeli ders okutulmaya başlıyor. Bazı üniversitelerde Kürt Dili ve Edebiyatı bölümleri kuruldu. Öte yandan, TRT 6 (Şeş) 24 saat Kürtçe yayın yapıyor. Kürtçe çekilen sinema filmleri ve dizilerin yanı sıra son dönemde birçok kuruluş Kürtçe kitap yayınlarına ağırlık veriyor. Bu kuruluşlardan biri olan Kaynak Kültür Yayınları Yabancı Yayınlar Yayın Yönetmeni Fikret Yaşar'a sorduk:

Kürtçe dilinde kitap çıkarma fikri nasıl doğdu? Neden böyle bir ihtiyaç hissettiniz?

Fikret Yaşar: Bizler Kaynak yayın gurubu olarak ihtiyaç olduğuna inandığımız her konuda yayın yapmayı misyon olarak görmekteyiz. Bunu Türkçe olarak Türkiye'de düşündüğümüz gibi dünya dillerinde de icra etme gayreti içindeyiz. Şu an 52 farklı dilde eserlerimiz var.

Her dil gibi Kürtçe de hatırı sayılır sayıda insanın konuştuğu bir dil ve yıllarca yasaklı günler yaşamış. Ancak kültürün bir çok öğeleri gibi dil öyle bir şey ki kendi tabii seyri içinde yaşayabilen bir olgu. Ayrıca bu dil bizim ülkemizde konuşuluyor , bizim bir iç meselemiz, önce bizlerin sahip çıkması gerekiyor. İhmal ettiğimiz her iç mesele, dış odakların ilgi sahasına itilmiş oluyor. Ve daha sonra başımızı ağrıtıyor.
Kürtçe yayınlara başlamamızın gerçekleşebilmesi için bazı ön şartların oluşması gerekiyordu. Öncelikle, Kürtçenin devlet nezdinde legal bir zemine kavuşması gerekiyordu. Bu gerçekleşince yazılı ve görsel olarak Kürtçenin kullanımında belli düzeyde canlılık sağlandı. Sektörel olarak ta belli adımlar atıldı. İkinci olarak, Kürtçe yayın hazırlayabilmek için o işi yapabilecek nitelikli tercüman ve redaktörlere ihtiyacımız var idi. Bunların sağlanması da bizler için bir zaman demekti.
Devamında ne tür yayınlar hazırlayacağımıza karar verdik ve bu yola çıktık.

Yedi Farklı bir çok dilde yayın yapan bir yayın grubusunuz. 5dilde kitap olayına belli bir bakışınız var mı yoksa arz-talep oranını baz alarak mı hareket ediyorsunuz? Kürtçe yayınlara hangi zaviyeden yaklaştınız?

Kürtçe yayınlara başlarken konuya öncelikli olarak ticari bir gözlükle bakmadık. Evet , ne tür eserlere ihtiyaç var öngörmeye çalışıyoruz, belli bir ön araştırma yapıyoruz. Ancak, ihtiyaç olan eserlerin ne kadar talep göreceği veya gördüğüne gelince bu rakamlar şu an için ciddi adetlerde değil. Belli bir zaman sabırla bu yolda çabaların devam etmesi gerekiyor ki mesafe alınsın. Bunun ötesinde özetle şunu söyleyeyim. Bu tarz gayretler bölge insanına vefalı olmanın bir sembolü.

AK Parti hükümetinin Kürt açılımı yayın dünyasına da sirayet etti, Kürtçeye, Kürt edebiyatına ve Kürt kökenli yazarlara olan ilgi arttı. Bu durumun açılıma endeksli oluşturulmaya çalışılan platforma katkısı olur mu?

Ülkemizde demokrasinin çıtasının yükselmesi ve özgürlüklerin önünün açılması bir çok şeyin önünü aynı anda açabiliyor. Kürtçe bölümleri açıldı, öğretmenler yetişiyor. Özel TV ler açıldı. Kürtçe kandil programlarını artık görebiliyoruz. Güzel şeylerin de nahoş şeylerin de birbirini besleyen ortak yanlarının olması o işin tabiatında zaten var. Bunun bilinçli ve ortak bir planın parçası olup olmaması çok şart değil.

Sizce bu kitaplar tutar mı, okunur mu, hedefine ulaşır mı? Çünkü Kürtçe bilen yeni nesil Türkçe de biliyor. Okuma alışkanlığı olanlar da Türkçe okuyorlar. Ne dersiniz bu konuda?

Bu konuda şunu öncelikle bilmemiz gerekir ki dünyada binlerce dil konuşuluyor ise eğer bu bir ihtiyaçtan kaynaklanıyor. İnsanların kendilerine özgü farklı motifleri; en başta dil, gelenek, görenek, kıyafet, yemek kültürü vs, bir zenginlik olarak görmeleri fıtri ve cibilli bir meyildir. Buradan hareketle, Kürtçe'nin demokratik bir ortamda azalarak değil artarak büyüyeceğini öngörebiliriz. Şu an için Kürtçe okuma yazma oranı % 1 lerin altında deniyor. Bu oranın ne kadar artacağını ve bu artışın hızını kestirmek kolay olmasa gerek. Öte yandan şu da bir açık durumdur ki , bir dil ne kadar hayattaki ihtiyaçlarımızda katkı sağlıyorsa o kadar hızlı gelişme sağlar.