Kayı dizisi, Osmanlı tarihi tüm yönleriyle anlatıyor

Cihân-ârâ cihân içindedür ârâyı bilmezlerO mâhîler ki deryâ içredür deryayı bilmezler

"GÜNEŞ ÜLKE" OSMANLI
Tarih, geçmişteki insanın yaptıklarını, neden ve sonuç ilişkisi dahilinde yer ve zaman göstererek, belgeler ışığında objektif olarak incelediği için bir bilim kabul edilir. Edilir edilmesine de.. Tecrübeler bize gerçeğin hiç de bu kadar yalın ve masum olmadığını ispat eder ölçüdedir değil midir, ne dersiniz? Şimşirgil Hoca çok da güzel anlatmış bunu: "Umumiyetle akademisyenlerin kaleme aldığı eserlerin okunmadığı yahut sıkıcı geldiği, toplumumuzda genel bir kanı hâline gelmiştir. Derinliğine yapılan ilmî araştırmaların o sahanın uzmanı olan kişilerin dışında kalanları çok da ilgilendirmeyeceği, nihayette bir müracaat eseri olarak kullanılacağı tabidir. Dolayısıyla insanımız sosyal bilimlerde ve hassaten tarih sahasında mesleğinin başına araştırıcı etiketi getiren (araştırıcı yazar, araştırıcı tarihçi vs.) yazarların daha popüler üsluplu eserlerine yönelmek zorunda bırakılmıştır. Onlar da tabi olarak mevzuyu daha cazibedar hâle getirebilmek için ya bire bin katarak anlatmışlar, ilmî üsluptan uzak bir tarzda kaynak göstermeden ele almışlar ya da kullandığı eserleri hiçbir tenkide tâbi tutmadan bilgilerini mutlak doğru gibi nakletmişlerdir. Böylece zaman içerisinde doğru ve yanlış bilgiler, birbiri içerisine girmiş ve ayıklanamaz bir hâle gelmiştir. Bu itibarla tarihimiz; konunun asıl uzmanları ile araştırıcı kimlikli popüler yazarları arasında sıkışıp kalmıştır diyebiliriz."
İşte Timaş Yayınları Tarih Kitaplığı'ndan 5 kitaplık bir seri hâlinde çıkan ve devamı da gelecek olan Kayı dizisi, yediden yetmişe günümüz insanına, Osmanlı Tarihi'nin tüm yönlerini bütün gerçekliğiyle tanıma fırsatı sunuyor, üstelik Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil'in okuma zevki tattıran o güzel üslubu da cabası.. Ahmet Hoca, uzun yıllardan beridir öğrencilerle haşır neşir olmuş değerli bir Hoca olarak, yormadan, usandırmadan ama belgeler ışığında objektifliğini de korumayı başararak kaleme almış bu eseri.. Daha ilk sayfalardan itibaren bu net olarak fark ediliyor zaten..


Birey ve toplum, en uzak geçmişten sonsuz geleceğe doğru akıp giden zaman içinde var olduğu ve var olacağı duygusuna ancak tarih bilinci ile ulaşabilir. Bu bilinç, birey ve toplumda kendini gösterdiği zaman tarihî farkındalık gün yüzüne çıkar. Geçmişten, yaşanılan zamana doğru kesintisiz geliş, her devri ile perde perde açılır. Tarih sahnesinde ne varsa, dikkatler bunların üzerine düşer. Düşünce hâlihazırın dar çerçevesinden çıkıp, yeni bakış ve yorumlar aralığından yeni ufuklara yönelir. Bunu tarih bilinci sağlar.. İşte bu nedenle yazıya Divan Edebiyatı şâiri Hayalî'nin meşhur beytiyle başladık.. O balıklar ki tıpkı dünya cevherinin yine dünyanın içinde olduğunu bilmeyen insanlar gibi, denizin içinde denizin ne olduğundan habersizdirler.. İçindeyiz ama bilmiyoruz.. Haksızlık etmeyelim şerh düşelim; layıkıyla bilmiyoruz. Halbuki tevarüs ettiğimiz mirastan bir parçayız.. Bütünden bir parça.. Ne tuhaf.. Aslında kendimizi bilmiyoruz.. Mesele tam olarak bu..
..Bir devri en iyi o devirde yaşamış insanlar değerlendirebilir.


Bu bakımdan örneğin Sultan I. Ahmet Han devrindeki Osmanlı Devleti, Avrupa'daki düşünürler tarafından nasıl görünüyordu? Bunun için Batı'da fikirlerinden dolayı hor görülen düşünürlerin Osmanlı Devleti hakkındaki yorumları en açık örnek olacaktır. Bu konudaki en çarpıcı yorumu Sultan I. Ahmet zamanında yaşamış, Avrupa'daki özgürlük karşıtlığına isyan etmiş, bundan dolayı senelerce hapishanelerde kalmış, idealindeki ülkeyi Civitas Solis (Güneş Beldesi) isimli eserinde ortaya koymuş olan İtalyan filozof Campanella zikreder.. "İçinde yaşadığım gecenin bir sabaha ermesini istemiyorum. Çünkü zindanın dışında istibdat var ve bu hür fikirlere ancak gece vadeder. Ben bir Güneş Beldesi'nin hasretini çekiyorum. Bu ülkede gece olmasın ve insanlar karanlık mefhumunu orada tanımasın. Güneş Ülke'yi yeryüzünde bulmak mümkün mü? Fikir hürriyetine, vicdan hürriyetine, lisan hürriyetine ilişmeyen Osmanlı'nın varlığı, hiç olmazsa yarın, böyle bir ülkenin var olacağını bana zannettiriyor. Mademki düşünceyi zindana koymayan, hakikat sevgisini zincire vurmayan bir millet, o cesur ve âdil Türkler var; üzerinde yalnız hakikatin, adaletin ve hürriyetin hüküm sürdüğü bir Güneş Ülke yarı neden vücut bulmasın?"
Hayali bir cennet ülke tasavvur eden filozof, bunun yeryüzünde ve kendi zamanında en geniş manada gerçekleştirenlerin Türkler olduğunu ifade etmektedir. İşte Sultan I. Ahmet devrinde Osmanlı Devleti'nin dışarıdan, üstelik farklı bir dine mensup biri tarafından görünüşü böyledir..


Şimşirgil, 1990'da Osmanlı Taşra Teşkilatında Tokat (1455-1574) isimli çalışmasıyla tarih doktoru unvanını almıştır. 1997'de "Uyvar'ın Osmanlılar Tarafından Fethi ve İdaresi" isimli takdim teziyle doçent olmuştur. 2003'te profesörlüğe atanan Şimşirgil'in, Osmanlı şehir tarihi, siyasi hayatı ve teşkilatı ile ilgili eserleri ve çeşitli dergilerde yayınlanmış çok sayıda ilmî makalesi bulunmaktadır. Halen Marmara Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görevine devam etmektedir. Yeni Çağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanı'dır. Ayrıca Marmara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırmaları ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü'nü de yürütmektedir.


Eser Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşundan başlayıp, bir devlet hâline gelme merhalelerini, adeta bir zaman makinesinde seyahat ettirircesine, I. Ahmet devriyle nihayete ererken, dönemin en önemli kroniklerinden de faydalanmış. Bir tarih kitabı, özellikle de asırlar boyu hüküm sürmüş, imparatorluk olmuş bir devletin tarihini okumak istiyorsanız bu önemli bir özellik.. Timaş Yayınları'ndan çıkmış olan ve şimdilik 5 kitaplık bir seri olan Kayı Serisi şu kitaplardan oluşmaktadır:


1. Kayı I, Ertuğrul'un Ocağı, 229 s.
2. Kayı II, Cihan Devleti, 360 s.
3. Kayı III, Harameyn Hizmetinde, 336 s.
4. Kayı IV, Ufukların Padişahı Kanuni, 391 s.
5. Kayı V, Kudret ve Azamet Yılları, 344 s.


"Tarih bilinci, yaşanılan anın, bireyin veya toplumun omuzlarına, dahası ruhuna yığıp yüklediği birtakım gereksiz ağırlıkları kaldırır, bireyi ve toplumu bir ruh afiyetine kavuşturur, onlara, gücünü tarihin gerçeklerinden alan yeni hamleler hazırlar" der Prof. Dr. Necat Birinci..
Evet, şu zamanda hangimizin ağırlıklarından kurtulmaya ihtiyacı yok ki.. Denemeye değer hem de fazlasıyla..