Yedirenk, Gürer Aykal'ı ağırladı

Gecede, konuşmasına, "Sanat müziği, halk müziği ayrımı yapmak istemiyorum" sözleriyle başlayan Gürer Aykal, "Müziğin hepsi sanattır, halk müziği, sanat müziği ayrımı yapmak yanlıştır. TRT Ankara Radyosu'nda Adnan Saygun'la, Muzaffer Sarısözen'in odaları yan yanaydı. Aşık Veysel de zaman zaman gelir onlarla oturur, sohbet ederdi" dedi.

Sanatın dilini en iyi kullanan isimler arasından Yedirenk Sanat'ın belirlediği ustalarla üçüncü buluşma gerçekleşti. "Ustanın Günü" programı adı altında düzenlenenetkinliğe başta Usta Şef Gürer Aykal'ın yakın dostları olmak üzere çok sayıda ünlü sima katıldı.
Klasik Müziğin Büyük ustası Şef Gürer Aykal, "Ustanın Günü Projesi" kapsamında misafir edildi. Tüm insanlığın kıvanç kaynağı olarak görülen ustalarınağırlandığı Yedirenk Sanat Vakfı'nın "Ustanın Günü" programı 28 Şubat Perşembe günü gerçekleşti. Bu önemli etkinlikte Usta Şef Aykal'a İşadamı Bülent Eczacıbaşı, Müzisyen İlhan İrem, Gazeteci Hıncal Uluç, Sinema sanatçısı Tarık Akan, Tiyatro Sanatçısı Yıldız Kenter, Dünyaca ünlü piyanist Gülsin Onay, büyük keman virtüözü Ayla Erduran başta olmak üzere sanat, basın ve cemiyet hayatının önemli isimleri eşlik etti.

##tgvideo##

Sanat müziği, halk müziği ayrımı yanlış

Gecede, konuşmasına, "Sanat müziği, halk müziği ayrımı yapmak istemiyorum" sözleriyle başlayan Gürer Aykal, "Müziğin hepsi sanattır, halk müziği, sanat müziği ayrımı yapmak yanlıştır. Gürer Aykal, "TRT Ankara Radyosu'nda Adnan Saygun'la, Anadolu ezgilerini derleyen Muzaffer Sarısözen'in odaları yan yanaydı. Aşık Veysel de zaman zaman gelir onlarla oturur, sohbet ederdi" dedi. Hocası Adnan Saygun'la ilgili bir hatırasını da anlatan Gürer Aykal, şöyle konuştu: "Adnan Saygun, sınıfta ders yaparken kapıdan birinin girmesine, dersi bölmesine çok kızardı. Bir gün yine ders yapıyordu ki içeriye kılık kıyafeti pek düzgün olmayan biri girdi. Biz, 'Eyvah! Hoca şimdi çok kızacak!" diyorduk ki, Adnan Saygun, sınıfa giren kişiyi görünce hemen koşup o kişiyi, "Oooo, üstadım hoş geldiniz" diyerek karşıladı. Biz de hayret ettik. Öğrendik ki, gelen bir halk ozanıymış. Adnan Saygun, ozanlara işte böylesine bir saygı içindeydi."
Türk bestecilerinineserlerinin ilk çalınışını yaptığı için hiç övünmekistemediğini vurgulayan Gürel Aykal, bunun böyle olmasından utanç duyduğunu belirtti. Aykal, sözlerine şöyle devam etti. "Keşke ben 50'inciolaydım. Örneğin Amerika'da müzik direktörü olmuş ilk orkestra şefiyim. Keşke 100'üncü olsaydım. O zaman her şey çok daha farklı olurdu. Sanatçının o kadar etkin bir rolü vardır ki, siyasal yaşamda bile bu kendini gösterir. Her mevkide sanatçının yeri çok önemlidir.
Dünyanın en önemli çellistlerinden bir tanesi YoYo Ma'dır. Konserlerinden sonra hep kendisine bis yaptırılır, bir kere daha çal diye. O her yerde Saygun çalar. Dünyanın her yerinde Saygun'u tanıtıyor. Adam bir Amerikalı Çinli.Saygun'unyüceliği Anadolu'dan gelir. Kolay değil bu toprakların üzerinde yaşamak. Bu vatanı kirletmek değildir amacımız, daima yüceltmektir. Benim görevim de bu."
Beşiktaş FourSeasonsHotel'deki program yemek ikramı ile başladı. Ardından dünya birinciliği bulunan Borusan klasik müzik dörtlüsü(Quartet) mini konserle misafirleri selamladı.Dünyanın değişik ülkelerinden 5 eser icra eden grup Türkiye'den Ahmet Adnan Saygun ve Burhan Öcal'ın, Almanya'dan Bethoven, Fransa'dan Ravel ve Rusya'dan Shostakovich'in birer eserini çaldı.

Hayatı güzelleştirmenin en kalıcı yolu sanattır

Gecede bir konuşma yapan Yedirenk Sanat Vakfı Başkanı Ali Tokul "Bir grup sanatçının bir araya gelerek hayatı güzelleştirmenin en güzel ve en kalıcı yolunun sanat olduğuna karar verdiklerini ve İnsanların bir birlerine sevdirmenin en etkin yolunun sanat olduğunu düşündüklerini söyledi. Kinlerin, düşmanlıkların, dizginlenemeyen duyguların kontrolünün sanat ile sağlanabileceğini belirten Tokul,Yedirenk Sanat Vakfı ilgili şunları söyledi: "Kurucular,güneşin yedi rengindenhayatı güzelleştirmek hakkındaki umudunu damıttılar, yedi notada biçimlenen seslerin tınısında bu müziğiduydular,ve yedi tepe üzerinde kurulandünyanın en güzel şehrinden dünyanın yedi kıtasına, sanatın yedi koluyla bu umudu taşımak istediler. Her gün çoğalan bir coşku ve hevesle haftanın yedi günüyediden yetmişe bu umudu anlatmaya çalışacaklar. Onedenle sanat yoluyla hayatı güzelleştirmek, sanatın yüzüyle barışın ve sevginin sözcülüğünü yapmak içinVakfın isminin Yedirenk olmasına karar verdiler."
"Kuruluş amacına uygun olarak sanatının zirvesindeki ustalara ödül vermekten gurur duyuyoruz diyen Başkan Ali Tokul, Usta Şef hakkında şunlara dikkat çekti.:"Gürer Aykal ile ilgili Başdöndüren hikâyeyi öğrenmeye başladığımızda bizi en derinden etkileyen olay Aykal'ın Hocası Adnan Saygun'la ilişkisi oldu. Sırf Hocası istedi diye bir daha şekerli kahve içmemiş, onun yanında bacak bacak üstüne atmamış. Adnan Saygun, kendisinde sigara olduğunu bilip Aykal'ın cebinden sigara çıkarıp içmesine ve karşın Aykal onun yanında hiç sigara içmemiş. O öldüğünde Amerika'da duyduğunda ise gayri ihtiyari eli cebine gitmiş ve Saygun ile ilgili anılarını hatırlayıp bir daha içmemek üzere sigarayı terketmiş"
Gürer Aykal gecenin sonunda onur ödülünü Yedirenk Sanat Vakfı Başkanı İle birlikte torunlarının elinden aldı ve o da torunlarına birer hediye verdi. Kendisi ile ilgili her şeyin konuşulduğunu bu konuda daha fazla konuşmaktan karakteri gereği sıkıldığını söyleye Aykal, Yedirenk Sanat'ın 8 tane orkestra şefini bir araya getirerekrekora koştuğuna vurgu yaptı. Herşeyi torunları ile paylaşmak istediğini belirten Aykal, onları sahnede yanına alarak, "Torunlarımıza ne verirsek,onlarla ne paylaşırsak geleceğimize o kalacaktır."dedi.

Belgesel tadında hazırlanmışkısa film

Mini konserin ardından Şef Gürer Aykal'ın kendisini anlattığı kısa filmgösterildi.Filmde Aykal, özel ve sanat hayatıyla ilgili önemli bilgiler aktardı.Yeteneğinin keşfedilip geliştirilmesinde bir öğretmen olan babasının ve o dönemde görev yapan müzik müfettişlerinin gayretlerinin önemine dikkat çeken Gürer Aykal günümüzde devletin sanata yaklaşımına da eleştiriler getirdi. Atatürk'ün müzik devriminin yılmaz bir askeri olduğunu belirten büyük Usta, Cumhuriyetin ve çok sesli müziğin çağdaşlaşma adına vazgeçilmez olduğunu, bu anlamda önemli besteciler yetiştirmiş olmakla beraber onları dünyaya iyi tanıtamadığımızı savundu.

Zarı ağzına atmış, kahveyi tavlaya dökmüş

Orkestra şeflerinin aşırı dalgınlıkları ile dalga geçildiğini açıklayan Gürer Aykal, Ulvi Cemal Erkin'in anlattığı bir hikâyeyi örnek gösterdi. Buna göreUlvi Cemal, Ferit Anlar ile tavla oynarken Ferit Anlar zarı ağzına atar fincanı tavlaya döker.
Gürer Aykal, ekibi ile ilgi de şu bilgileri verdi: "Seçtiğiniz çalgıcıları çok iyi bilirsiniz. Bu iyi bildiğiniz çalgıcıların bazen kendi performanslarının gerisinde olduklarını gördüğümde anlarım ki ailede bir sorun var. Genellikle eşleri ile kavga ederler. Bu durumlar müziğe çok kötüşekilde yansır. Bunu fark ettiğimde, konser için gönderilen çiçeklerden birini veririm ve derimki 'al bunu eşine götür.' Şaşırırlar, 'hocam nereden anladınız bunu'der, sevinirler."

Yeni çocuğum Karşıyaka Filarmoni Orkestrası

Orkestra kurmanın bir cumhuriyet çocuğu olarak görevi olduğunu belirten Şef Aykal, "1977 yılında Faruk Güvenç'in öncülüğünde, Suna Kanla birlikte Oda orkestrasını kurduk. 18 kişiydik. Bu 18 kişi Avrupa'da 100'ün üzerinde konser yaptı ve yaptığı her konserde kendi ülkesinin bestecilerine de yer verdi. Bu orkestra, hem ülkesindeki müziğin hemde çalgıcıların ne derece üst seviyede olduğunun en açık kanıtı oldu" dedi.
İzmir Opera ve Balesinin kurulmasını da sağlayan Aykal, Borusan Flarmoni Orkestrası'nı övünç duyduğuönemli bir iş olarak nitelendirdi; fakat en son çocuğu olan Karşıyaka FilarmoniOrkestrası'nınçok yakında her tarafta aranılır, istenilir bir orkestra olacağını dile getirdi.

Üzüldüğüm iki şey var

Meslek hayatı boyuncu üzüldüğü iki olay olduğunu da öğrendiğimiz belgeselde Aykal şunları dile getriyor: Üzüldüğüm bir şey Safiye Ayla ile ilgilidir. Safiye Ayla İzmir Devlet Senfoni Orkestrası ile beraber 4 parça söyleyecekti. Kadının yeterince parası olmadığı için bu orkestrasyon yapılamadı ve ben bu konseri yapamadım.Müzikle uğraşanların o olağanüstü kadının bu isteğinin ne anlama geldiğini düşünmeleri gerekir.
İkincisi de Zeki Müren'le ilgili idi. O da "Ayşem" operetini yapmak istiyordu. Kariyerimin hemen başında olduğum günlerdi. Ben de onun orkestrasyonunu ve şefliğini yapacaktım. Sanırım yönetmenimle anlaşamadı ve ben böyle bir dâhiyle sahneyi paylaşamadım. Üzüntüm budur.

Anadolu'dan gelen yücelik

Türk bestecilerinineserlerinin ilk çalınışını yaptığı için hiç övünmekistemediğini vurgulayan Gürel Aykal bunun böyle olmasından utanç duyduğunu belirtti. Aykal, sözlerine şöyle devam etti. "Keşke ben 50'inciolaydım. Örneğin Amerika'da müzik direktörü olmuş ilk orkestra şefiyim. Keşke 100'üncü olsaydım. O zaman her şey çok daha farklı olurdu. Sanatçının o kadar etkin bir rolü vardır ki, siyasal yaşamda bile bu kendini gösterir. Her mevkide sanatçının yeri çok önemlidir.
Yedirenk Sanat Vakfı tarafından 28 Kasım 2012'deki ilk programda resim ustası Devrim Erbil'e vehat ustası Hasan Çelebi'ye, 28 Ocak 2013'teTürk Musikisi ustası NevzadAtlığ'a onur gecesi düzenlenmişti.

Gürer Aykal kimdir?

Müziğe babasının verdiği derslerle başlayan Gürer Aykal, 1953 yılında Ankara Devlet Konservatuarı'na girdi. Necdet Remzi Atak'ın öğrencisi olarak keman bölümünü bitirdikten sonra kompozisyon bölümüne geçerek Adnan Saygun'un sınıfından mezun oldu.
Şeflik öğrenimini yurtdışında yapan Aykal, orkestra yönetim uzmanlığı için devlet bursu ile İngiltere'ye gönderildi. Londra'da Guildhall Müzik Okulu yüksek yöneticilik sınıfında ve Royal Academy'de; İtalya'da AcademiaChiciana ve Roma'daki Santa Cecilia'da çalışmalarını tamamladı. Orkestra şefliği alanında tecrübelerinden yararlandığı isimler arasında George Hurst, AndrePrévin ve Franco Ferrara gibi ünlü şefler var.
Yurtdışındaki deneyimlerinden sonra 1973 yılında yurda dönen Aykal, Türkiye'de yasal olarak atanan ilk orkestra şefi oldu ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın şef yardımcılığına atandı. Sanatçı, kazandığı başarılarla "Devlet Sanatçısı" unvanıyla onurlandırıldı (1981). 1999'da kendi isteğiyle Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'ndan ayrılıp Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası'nı kurdu. 2000-2004 yılları arasında Antalya Orkestrası'nı kurup geliştirdi. ABD'de toplam 16 yıl şeflik ve genel müzik direktörlüğü yapan Aykal, 1991-2003 yılları arasında El Paso Teksas Senfoni Orkestrası Daimi Şefliği'ni ve Genel Müzik Direktörlüğü'nü yürüttü. Bu dönemde "Profesör Emeritus" unvanı alan Aykal, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın daimi şefi ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'ne (MSGSÜ) kadrolu profesör olarak atandı (2006). Aynı zamanda konservatuvarın 'Kompozisyon ve Orkestra Şefliği Anasanat Dalı Başkanlığı' görevini de üstlenen Gürer Aykal, Borusan İstanbul Filarmoni'nin Daimi Şefliği görevini ve Genel Müzik Direktörlüğünü de yürütmeye devam ediyor.