Bu çocuklar şiddet görüyor

Çok sık yaşanmasına rağmen kendiliğinden geçmesi beklenen ve saklanan yatak ıslatma, çocuğun kusuru olarak görülüyor. Aileler tedaviye gitmek yerine hâlâ dayak ve yakma gibi “ağır” cezalar vermeyi tercih ediyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK

Ülkemizde 5 yaşındaki her 100 çocuktan 15’inin uykuda yatağını ıslattığını söyleyen Türk Çocuk Ürolojisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Cem Aygün “Yatak ıslatma, çocuğun bilinçli bir davranışı değildir. Ailenin bu duruma tepki göstermesi ya da cezalandırması problemi
çözmez hatta derinleştirir. Genel inanışın aksine, psikolojik bir problem de değildir. Fakat çevresi tarafından tepki gören, başka bir yerde geceleyemeyen, tatile gidemeyen, durumundan utanç duyan çocuk psikolojik açıdan olumsuz etkilenir” dedi.

TEDAVİ EDİLEBİLİYOR
Gece yatak ıslatmanın sebebi ortaya konduktan sonra yüzde 80 oranında tedavi edilebilen bir durum olduğunu söyleyen Prof. Dr. Aygün, ailelerin bilinçsizlik sebebiyle tedaviye başvurmadığını belirterek daha çok cezalandırma yolunu seçtiklerini ifade etti. 2013’te yapılan bir araştırma gece yatak ıslatmanın bir sağlık problemi değil de, çocuğun tembelliği olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Bu araştırmanın sonuçlarına göre gece altını ıslatan çocukların yüzde 56’sı en azından bir çeşit cezalandırmayla karşı karşıya kalmış. Ailelerin bir kısmı ‘hafif’ cezalandırmış. Yüzde 47’si tenkit etmiş, yüzde 25’i çocuğun isteklerini reddetmiş, yüzde 19’u aşağılamış veya sırlarını açığa vurmuş. Ailelerin yüzde 35’inin ise çocuğuna şiddete varan ağır cezalar verdiğini anlatan Prof. Dr. Aygün, yüzde 25’i tekme tokat sopa ile dövme, yüzde 6’sı uyanık tutma, yüzde 6’sı altını sabaha kadar ıslak bırakma, yüzde 7’si çocuğu odaya hapsetme, yüzde 1’i ise yakma cezası uygulamış” dedi.

GENETİK ÖNEMLİ
Gece yatak ıslatmanın erkeklerde kızlardan 1.5-2 kat fazla olduğuna işaret eden Prof. Dr. Aygün, “Ortaya çıkışında genetik faktörler etkilidir. Anne ve babanın her ikisinde varsa, çocukta da ortaya çıkma ihtimali yüzde 77’dir. Sadece birinde varsa bu ihtimal yüzde 44’dür. Görülme oranları sosyoekonomik düzeyi ve eğitim düzeyi düşük, geniş ailelerde daha yüksektir” dedi.

OYUNLA ANLATIYORLAR
Doğa Rutkay’ın görev aldığı ve Ferring İlaç’ın şartsız desteğiyle düzenlenen “Mini Yıldızlar Mutlu Sabahlar Drama Atölyesi’nde, çocuklar gece yatak ıslatmanın tedavi edilebilir sağlık problemi olduğunu anlatıyorlar.

Beş yaşında ayda ikiden fazla...
Çocukların 5 yaşından itibaren ayda 2 veya daha fazla uykuda altını ıslatmasının normal olmadığını hatırlatan Prof. Dr. Cem Aygün “İdrar kesesi ve idrar tutmaya yarayan kasların kontrolünü sağlayan sinir sistemindeki problem, gece alt ıslatmaya yol açabilir. Aileler, yatağını ıslatan çocukların bir kısmının uykularının ağır olduğundan söz eder. Bazı altını ıslatan çocuklarda ise gece üretilen idrarın normalden fazla olduğu saptanmıştır. İdrar kaçırmanın sebebini öğrenmek için mutlaka hekime başvurulmalıdır” dedi.

Tedavi kısırlık yapmaz
Türk Çocuk Ürolojisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Cem Aygün, gece yatak ıslatmanın tedavi edilmesi gereken ve çocuğun kontrol dışında gelişen bir işlev bozukluğu olduğunu söylüyor. Doğru tedavi için mutlaka konunun uzmanından destek alınması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aygün, alt ıslatmayla ilgili yanlış bilinenleri ve yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:
¥ Yatak ıslatmanın sebebi tembellik değildir ve çocuk bunu bilinçli yapmaz.
¥ Psikolojik değildir.
¥ Ceza ile düzelmez.
¥ Yatak ıslatma sünnet, ilk âdet görme, askere gitme, evlenme gibi olaylarla düzelmez.
¥ İlaç tedavisi yüzde 80 düzelme sağlar. İddia edildiği gibi kısırlık yapmaz.
Ne yapılmalı?
¥ İdar yapma günlüğü tutulmak, sık ve düzenli tuvalete gitmesini sağlanmak faydalı olabilir.
¥ Özellikle gece sıvı kısıtlaması yapılmalıdır.
¥ Yatmadan önce mutlaka tuvalete götürülmelidir.
¥ Çocuk yattıktan 2 saat sonra uyandırılıp tuvalete götürülmelidir.
¥ Kafeinli ve gazlı içecekler kısıtlanmalıdır.