Çocukerkil ve koruyucu aile tipi çocuklara zarar veriyor

Uzmanlar, günümüzde çocuklara sınırlama koymayan çocukerkil ve her şeyin çocuk için yapıldığı koruyucu aile tipinin iyi bir model olmadığının altını çizdi.

Ebeveynlerin en büyük kaygısı kuşkusuz çocuklarını en iyi şekilde yetiştirmek. Ancak kimi zaman anne babalar iyi şeyler yapmaya çalışırken, çocuklara zarar verebiliyor.

Üsküdar Üniversitesi NPISTANBUL Hastanesi'nden Uzman Psikolog Özge Özkan, ebeveynlerin "Biz görmedik, bari onlar yaşasın" yaklaşımının çocuklara zarar verdiğini söyledi. Günümüzde çocukerkil ailelerin oluştuğuna dikkat çeken Özkan, bu aileleri ise "Çocukların isteklerine kolayca boyun eğerler, kural koymazlar ve fazlaca özgürlük tanırlar” diyerek tanımladı.

Çocukerkil ailede çocuk doyumsuzluk yaşar

Uzman Psikolog Özge Özkan, çocukların kendine zarar verebileceği durumda bile etkili denetimden uzak olan bu aile tipinde yetişen çocukların davranışlarını ise şöyle aktardı:

"Aşırı hoşgörülü tutum ile yetiştirilen çocuklar, bir süre sonra anne babasını denetim altına alır ve onları tehdit eder. Dedikleri olmayınca da tehditlerini uygular. Benmerkezcidirler. Eleştiriye açık olmadıkları için kendilerini geliştiremezler. Sosyal iletişimde gecikmeler yaşanabilir. Kuralsızlığa alışan çocuklar, okuldaki kurallarla karşılaşınca okula ve arkadaş çevresine uyum sağlamakta zorluk çekebilir. Her istediğini elde ettikleri için belli bir süre sonra doyumsuzluk yaşamaya başlarlar”

Çocukerkil ailelerde aşırı hoşgörülü tutum sergileyen anne babaların çocukları bir yerde gürültü yapsa bile uyarıda bulunmadığını kaydeden Özkan, sadece büyük bir sorun olduğunda çocuklarına sert bir tutum sergilediklerini veya nedenini açıklayamadıkları bir ceza verdiklerini söylüyor.

Koruyucu aile çocuğu mutlu edememekten endişelenir

Çocukerkil aile gibi bunun tam zıddı olan koruyucu ailenin de iyi bir çocuk eğitim modeli olmadığını kaydeden Özkan, çocuğa iyilik yaptığını zannederken kötülüğünün farkında bile olmayan bu aile tipinin özelliklerini ise şöyle sıraladı:

"Koruyucu ailede çocuk için ağlamasın, üşümesin, terlemesin, hasta olmasın, yorulup incinmesin diye büyük bir çaba gösterilir. Her şey çocuk adına yapılır. Anne babaların çocuklar için geliştirdikleri aşırı kaygı, onları aşırı korumaya yönlendirir. Çocuğa evde seçim hakkı verilmez. Anne-baba fazla kontrollüdür. Kazandırmak istedikleri davranışları duygu sömürüsü ve aşırı şefkat yöntemini kullanarak geliştirirler. Çünkü çocuğu mutlu edememe endişeleri vardır.”

Ebeveynler nasıl davranmalı

Ebeveynlere, çocuğun iyi bir karakteri olması için önerilerini ise "Önce yaptıklarınızla örnek olmalı, sonra yaşına uygun işlerin tecrübe edilmesine fırsat vermelisiniz. Çocuğun yapacağı hataları, onun için öğrenme fırsatı olarak görmeli ve en önemlisi onu olduğu gibi kabul etmeli, gelişimine uzlaşarak birlikte destek verilmelidir'' diyerek özetledi.

Çocukerkilliğe hangi aileler daha yatkın

- Anne-baba yaşının ileri olduğu aileler

- Tek çocuklu aileler

- Tek ebeveynli aileler

- Çocuğun evlatlık olduğu aileler

- Çocuğunun geçmişinde ciddi sağlık sorunu bulunanlar

- Travma öyküsü olan aileler

- Anne ya da babanın bağımlı kişilik yapısına sahip olduğu aileler

Sınırsız çocuk yetiştirmemek için neler yapılmalı

- Çocuğu olduğu gibi kabul edin.

- Sınır ve kurallarınız olsun. Ancak bunlar keyfi olmasın ve anne-baba olarak siz de uyun.

- Eşinizle birlikte, tutarlı hareket edin. Birinizin izin vermediği bir şeye siz de vermeyin.

- Yaptıklarınızla örnek olun.

- Çocuğun her istediğini, istediği anda yerine getirmek yerine ihtiyaçlarını göz önünde bulundurun.

- Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve karakter ayrımı yapmayın ve ayrıcalıklı davranmayın.

- "Hayır” demesini bilin.

- Çocuğa bazen engelleme, anlık sevinç ve hazlardan (oyun isteği gibi) vazgeçebilmeyi, vazgeçmek gerektiğini öğretin.

- Çocuğa sorumluluk bilincini geliştirmek için kaldırabileceği küçük sorumluluklar verin ve sonucundan duyduğunuz memnuniyeti ifade edin.

- Yaşına uygun işleri tecrübe etmesine fırsat verin.

- Çocuğun yapacağı hataları, öğrenme fırsatı olarak görün.