Erkekler neden Covid-19’dan daha çok ölüyor?

Dünya genelinde yeni tip koronavirüs (Covid-19) pandemisi nedeniyle kadınların ve erkeklerin eşit sıklıkla enfekte olduğu görülüyor. Ancak, Covid-19 nedeniyle ölenlerin birçoğunu erkekler oluşturuyor. Bu durumun altında pek çok biyolojik, davranışsal ve toplumsal neden bulunuyor.

Dünyayı etkisine alan ve 519 bini aşkın kişiyi öldüren pandeminin başlangıcından bu yana, erkeklerin yeni tip corona virüs ile enfekte olduklarında neden daha fazla acı çekmeye meyilli oldukları konusunda birçok olası neden ortaya konuldu. Bunlardan ilki erkeklerin sahip olduğu davranışsal farklılar; buna göre erkekler sağlıklarına daha az dikkat ediyor, daha fazla sigara içiyor veya daha az dengeli basleniyor. Bu teorilere göre, özellikle 50’in yaşın üzerindekiler sağlıksız bir yaşam tarzına sahip, ayrıca, erkekler genellikle bir doktora görünmeden önce kadınlara göre daha uzun süre bekliyor.

Global Health 50/50 tarafından yapılan araştırmada 20'den fazla ülkeden toplanan veriler, kadınların erkekler kadar enfekte olduğunu doğruluyor. Ancak, erkeklerin Covid-19’un ciddi formlarına yakalanma ve hastalıktan ölme ihtimalinin daha yüksek olduğu görülüyor. Covid-19’dan ölüm oranı ülkelerde cinsiyete göre üçte bir ile üçte iki arasında değişiyor.

ERKEKLERDE KALP HASTALIKLARI DAHA YAYGIN

Erkeklerin corona virüsten daha çok ölmesine ilişkin diğer bir görüş ise, erkeklerde önceden varolan belli hastalıkların daha yaygın olması. Örneğin, erkekler kadınlara göre kardiyovasküler hastalıklardan daha sık muzdaripler. Bir diğer belirleyici faktör ise yaş yapısı. Almanya'daki Robert Koch Enstitüsü'ne (RKI) göre, 70 ile 79 yaş grubuna kadar tüm yaş gruplarında kadınlardan en az iki kat daha fazla erkek öldü.

ACE2 RESEPTERÖNÜN ROLÜ

Bilim insanları, ACE2 reseptörünün erkeklerin hastalığa karşı savunmasız olmasında önemli bir rol oynayabileceğini düşünüyor. ACE2 reseptörleri corona virüslerin neden olduğu Covid-19, SARS ve MERS hastalıkları için bir tür geçit görevi görüyor. Münih'teki LMU Klinikum'da Anesteziyoloji Bölümü Direktörü Bernhard Zwissler, erkeklerin MERS’ten de daha fazla etkilendiğini söyledi.

Groningen Üniversitesi Tıp Merkezi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, ACE2 reseptörleri erkeklerde daha yüksek konsantrasyonlarda bulunuyor. Araştırmacılar, ACE2 reseptörü ve kronik kalp yetmezliği arasındaki olası bir ilişkiyi araştırırken bu cinsiyet farkını keşfetti.

Doktor Zwissler'e göre, araştırmacılar şu anda ACE inhibitörlerinin, antihipertansif ilaçlar olarak uygulanmasının hücrelerde ACE2 reseptörünün artmasına neden olup olmadığını araştırıyor. Bu durum ise erkekleri Covid-19’a karşı daha duyarlı hale getiriyor.

ÖSTROJEN VE DAHA GÜÇLÜ BİR BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ

Araştırmacılar, kadın bağışıklık sisteminin erkeklerden daha esnek olduğunu belirtiyor. Bunun ana nedeni ise kadın cinsiyet hormonu östrojen. Östrojen bağışıklık sistemini uyarır, böylece patojenlere karşı daha hızlı ve daha agresif davranır. Erkek hormonu testosteron ise vücudun kendi savunmasını engeller.

Bulaşıcı hastalık uzmanlarına göre, kadınların bağışıklık sistemlerinin viral enfeksiyonlara genel olarak daha hızlı ve daha güçlü reaksiyonu, grip veya hatta basit soğuk algınlığı gibi diğer viral hastalıklarda da öne çıkıyor. Yani kadınlar, soğuk algınlığına ya da gribe yakalanınca erkeklerden daha hızlı iyileşiyor.

Diğer taraftan araştırmacılar, kadınların bağışıklık sisteminin vücut hücrelerine aşırı tepki verdiği ve saldırdığı otoimmün hastalıklardan daha sık muzdarip olduğunu söyledi. İleri aşama Covid-19 hastalığında bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle sitokin fıtınası meydana geliyor ve bu birçok hastanın ölüm nedenin oluşturuyor. Kadınlar Covid-19’u genellikle erkeklerden daha hafif geçiriyor, ancak hastalığın ilerlemesi halinde ölüm ihtimalleri artıyor.

HİNDİSTAN’DA KADINLAR DAHA ÇOK ÖLÜYOR

Dünya geneline istisna olarak Hindistan'dan yapılan araştırmalar, kadınların Covid-19'dan ölme riskinin erkeklerden daha yüksek olduğunu gösteriyor. Ülkedeki enfekte kadınlar için ölüm oranının yüzde 3,3, enfekte erkekler için ise ölüm oranının yüzde 2,9 olduğu görülüyor. 40-49 yaş grubunda, erkeklerin yüzde 2,1'ine kıyasla enfekte kadınların yüde 3,2'si öldü. 5 ile 19 yaş grubunda ise sadece kız çocukları hayatını kaybetti.

Hindistan'da neden durumun faklı olduğuna dair şu anda birçok çalışma gerçekleştiriliyor. Ancak bilim insanları Hindistan’ın demografik ve toplumsal yapısının etkili olduğunu düşünüyor. Çünkü, Hindistan'da kadınların yaş ortalaması erkeklerden daha yüksek. Buna ek olarak, araştırmalar Hindistan'da erkeklere kıyasla kadın sağlığına daha az dikkat edildiğini gösteriyor. Buna göre, kadınlar doktora daha az gidiyor ve genellikle kendi kendine ilaç kullanmayı deniyor. Ayrıca kadınlar ülkede daha geç tedavi ediliyor.

Harvard Üniversitesi Halk Sağlığı Profesörü SV Subramanian, "Bunun ne kadarının biyolojik faktörlere atfedilebileceği ve sosyal faktörlerle ne kadar ilişkili olduğu belirsizdir. Cinsiyet Hindistan’da a kritik bir faktör olabilir” ifadelerini kullandı.

Diğer taraftan, 1918’de yaşanan İspanyol gribi de Hindistan'da erkeklerden çok daha fazla kadını öldürdü. Yetersiz beslenen kadınlar enfeksiyona daha yatkınlardı. Ayrıca, hijyenik olmayan ve kötü havalandırılan dairelerde sık sık bulundukları ve hastalara erkeklerden daha fazla baktıkları için ölüm oranları yükseldi.