Hızlı teşhis hayat kurtarıyor! KKKA belirtilerini griple karıştırmayın

Erken teşhisin her hastalıkta olduğu gibi KKKA vakalarında da son derece önemli olduğunu aktaran Prof. Dr. Önder Ergönül, “Virüsün varlığı erken teşhis edildiğinde hastalığın ilk 3-4 gününde kullanılabilecek hayat kurtaran bir ilaç var” dedi.

ZİYNETİ KOCABIYIK - Sağlık Bakanlığı rakamlarına göre 2025’in ilk 6 ayında 7.801 kene ısırığı vakası bildirildi. 13’ü kesin kene ile bulaşan Kırım Kongo kanamalı ateşi (KKKA) kaynaklı olmak üzere 18 ölüm meydana gelirken, uzmanlar erken teşhisin ölüm oranlarını azaltacağını söylüyor.

Her kene ısırığının hastalık ya da ölümle sonuçlanmayacağını belirten KUISCID – Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezi Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül, kene ile bulaşan Kırım Kong kanamalı ateşininin belirtilerinin iki bölüm hâlinde ortaya çıktığını vurgulayarak, “Kene ile bulaşan Kırım Kongo virüsü 2-7 günlük bir kuluçka süresinden sonra bazı kişilerde hastalık oluşturabilir. Belirtiler, birer haftalık iki dönemde özetlenebilir. Semptomatik olan hastalarda birinci hafta grip benzeri yorgunluk, hâlsizlik, kas ağrıları, yüksek ateş gibi şikâyetler oluyor. Bazı kişilerde hastalık bu evrede sonlanıyor ama bazı kişilerde ağırlaşarak devam ediyor ve kanamalar da başlayabiliyor. Akla gelebilecek her yerden kanama olabilir ama en sık rastlananlar arasında burun ve diş eti kanamaları, cilt ve cilt altı damarlarda kanamalar, bağırsak kanamaları yer alıyor” değerlendirmesini yaptı.

İLACI VAR

Erken teşhisin her hastalıkta olduğu gibi KKKA vakalarında da son derece önemli olduğunu aktaran Prof. Dr. Ergönül, “Çünkü virüsün varlığı erken teşhis edildiğinde, hastalığın ilk 3-4 gününde hekimlerin önerisiyle kullanılabilecek hayat kurtaran bir ilaç var” dedi.

TÜRKİYE'NİN KENE HARİTASI ÇIKARILIYOR

Türkiye’nin, KKKA’nın en çok rastlandığı ülkeler arasında yer aldığını aktaran Prof. Dr. Ergönül, “Mutlak sayı bakımından, Türkiye, KKKA vaka ve ölümleri açısından bölgede en yoğun ülkelerden biridir. Türkiye’de Tokat, Sivas, Erzurum, Çorum, Yozgat, Çankırı, Samsun illerinin kırsal bölgeleri başta olmak üzere, İç Anadolu’nun doğusundan başlayarak Karadeniz’in güney kesimlerinde bu hastalığa rastlanıyor. Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz Bölgelerinde yok gibi diyebiliriz. Ege ve Marmara’da az sayıda olgu var. İstanbul ve çevre şehirlerde ise hiç yerel olgu tespit edilmedi. Ancak erken müdahale için risk haritasının çıkarılması gerekir. Türkiye’nin enfeksiyon hastalıklarının risk haritasını çıkarmak için kurulan KUISCID’de, kene vakaları ve KKKA’ya bağlı ölümler açısından da ülkemizin risk haritası çıkarılıyor ve bütün bilim camiasıyla paylaşılıyor. Hızlı teşhis konulabilmesi için merkezleri destekliyoruz ve ayrıca hızlı teşhis testlerinin üretimi için çalışmalar sürdürüyoruz. Hızlı teşhis KKKA’ya bağlı ölüm vakalarında ciddi düşüş sağlamaktadır” diye açıkladı.

HIZLI TEŞHİS KİTİ DE GELİŞTİRİLİYOR

Şu anda KKKA teşhisi için laboratuvar bazlı PCR ve ELIZA testlerinin kullanıldığını aktaran Prof. Dr. Ergönül, “Ancak hızlı teşhis için taşınabilir, pratik ve hızlı sonuç veren testlere ihtiyaç var. KUISCID de bu testlerin klinik çalışmaları yapılıyor. Araştırma amaçlı olmak üzere, acil ihtiyaç olan durumlarda hızla destek oluyoruz. Henüz ticari ürün olarak piyasada yokuz ama araştırma amaçlı kitlerimiz var. Ticari ürün olarak da anlamı olabilecek orijinal teşhis testleri çalışmalarımız devam ediyor. Testin süresinin yanı sıra hassasiyeti ve özgüllüğü de önemli. Bizim gönderdiğimiz test materyaliyle hedefimiz, iki üç saat içinde duyarlılık ve özgünlüğü çok yüksek sonuç elde etmek” dedi.

AŞI ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Hızlı teşhis konulmasının ölüm oranında ciddi düşüş sağladığını belirten Prof. Dr. Önder Ergönül, Özellikle kırsal bölgedeki hastaların hastaneye geç ulaştığını belirtiyor. Prof. Dr. Ergönül, “Türkiye’de bir süredir aşı geliştirme için çalışmalar yürütülüyor. Henüz uygulanan bir aşı yok” dedi.