Kalp krizi anında ne yapmalısınız?

Kalp krizi sırasında erken müdahale hayat kurtarıcıdır. Sürenin dakikalarla sınırlı olduğu kriz durumunda yapılacak her doğru hareket, kişiyi hayata bağlar. Peki siz bir kriz anında ne yapacağınızı biliyor musunuz?

Ziyneti Kocabıyık

Ülkemizde her yıl yaklaşık 100 bin kişi kalp krizi sebebi geçirerek hayatını kaybediyor. Kalp krizi sırasında atılan doğru adımlar hastaya zaman kazandırarak, kalbin yeniden sağlıkla atmasını sağlayabiliyor. Peki kalp krizi geçirirken ilk olarak neler yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? Kalp krizi geçirdiğinizi nasıl anlarsınız?
BİLMİYORSANIZ İLK YARDIM YAPMAYA KALKIŞMAYIN
Sağlık tecrübesi ve ilk yardım konusunda bilgisi olmayan kişilerin, kalp krizi geçiren kişiye müdahale etmesi, kendi ya da başka hastaların kalp ilaçlarını vermesinin tehlikesine dikkat çeken Memorial Ataşehir Hastanesi Kardiyoloji Bölümünden Prof. Dr. Özer “Eğer bir kişi kalp krizi geçiriyorsa en doğru davranış hemen ambulansı aramak ve hastanın koroner anjiyografi yapılabilen tam donanımlı bir hastaneye ulaştırılmasını sağlamaktır. Ambulansı beklerken kalp krizi geçiren kişi uygun bir yere yatırılmalı ve hava alması kolaylaştırılmalıdır. Hasta soluk, terli ve hızlı nefes almaktaysa tansiyonu düşmüş olabilir. Bu durumda ayakları kalp seviyesinin üzerine kaldırarak kalbe daha çok kan akışının olması sağlanmalıdır. Hasta kusuyorsa, soluk borusuna kaçmaması için kafası yan tarafa çevrilmelidir. Üzerindeki sıkı kıyafetler gevşetilerek vücut dolaşımı rahatlatılmalıdır” dedi.

Hızlı kilo vermek kalbi yorar

Risk faktörlerinin yanı sıra hayat tarzının da düzeltilmesinin kalp sağlığını için önemli olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Nihat Özer “Hayat tarzını düzeltmek için en başta günlük yürüyüşlerle harekete ve doğru beslenmeye dikkat edilmelidir. Bu doğru davranışları uygularken de mutlaka doktor tarafından kontrol sağlanmalıdır. Çünkü kontrolsüz yapılan spor aktiviteleri ya da bilinçsiz yapılan diyetler, riski olan veya daha önceden hastalığı olan kişiler için kalp krizine yol açabilir. Özellikle şu yaza hazırlanırken şok diyetlerle kilo vermek isteyenler olacaktır. Kondisyonsuzken ağır spor faaliyetleri yapmak kadar çabuk kilo vermeye çalışmak ve bu şekilde metabolizmayı zorlamak da kalp krizi riskini artırır” dedi.

KRİZ GÖĞÜSE BASKI VE YANMA HİSSİ İLE GELİR
Kalp krizinin genellikle göğüs bölgesinde bir ağırlık ve ağrı şeklinde hissedildiğini söyleyen Prof. Dr. Nihat Özer “Genellikle hastalar bunu ‘Üzerime ağır bir şey oturdu’ şeklinde ifade ederler. Aynı anda sırttan bıçak saplanıyormuş hissi de oluşur. Bu ağrı ve yanma zamanla boyun, alt çene, sırt ve sol kola yayılır. Beraberinde terleme ve bulantı da olabilir” dedi.
Prof. Dr. Özer, kalp krizi sırasında yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:
¥ Telefonla mutlaka 112 Acil Servis’i veya bir yakınınızı arayın.
¥ Bulunduğunuz yerin kapısı veya penceresini aralayarak ortamdaki oksijeni artırın. Bu, yardıma gelecek kişilerin sizi bulmasını da kolaylaştırır.
¥ Bir bardak suyla Aspirin için. Bunun dışında kesinlikle bir şey yiyip içmeyin.
¥ Kesinlikle soğuk ya da sıcak suyun altına girmeyin. Özellikle soğuk kalp damarlarını büzer ve durumu daha kötüleştirebilir.
¥ Yardımın gelmesini oturarak ya da yatarak bekleyin. Ayakta beklemek kriz anında ani ritim ve tansiyon değişikliklerinden dolayı düşmenize kısacası travmatik kazalara yol açabilir. Bu da kalp krizi ile ilgili yapılacak tedavilerin, özellikle başa alınan darbe sebebiyle yapılmasına engel olabilir.

SIK SIK VE GÜÇLÜ ÖKSÜRÜN

Kriz esnasında kalp damarındaki akım bozuktur ve ölüme yol açan ritim bozukluğu oluşabilir. Kuvvetli öksürük geçici olarak kan akımını artırır ve ritmi normalde tutabilir. Art arda kuvvetli öksürün.

RİSK, KADINDA VE ERKEKTE EŞİT

Kalp krizinin genellikle erkeklerde daha sık görüldüğü bilinse de, kadınların da sigara, diyabet, menopoza girme gibi sebeplerle risk oranlarının neredeyse artık eşitlendiğini aktaran Prof. Dr. Özer “Kalp damar hastalığı teşhisi konmuş, tedavi görmüş ya da ailesinde kalp hastalığı hikâyesi olan, sigara içen, şeker-yüksek kolesterol ve tansiyon gibi hastalıkları olan kişiler mutlaka düzenli bir şekilde sağlık kontrollerini
yaptırmalıdır” diye konuştu.