KKKA nedir? | Hangi keneler KKKA bulaştırır? | KKKA’dan korunma yolları nelerdir? | Kene nasıl çıkarılır?

İlkbahar-yaz aylarının korkulu rüyası olan keneler hemen hemen her kesimden vatandaşın ilgiyle takip ettiği sorunlardan. Bu sebeple Kırım Kongo Kanamalı ateşi KKKA nedir, hangi keneler KKKA bulaştırıyor, KKKA’dan nasıl korunur, kene nasıl çıkarılır gibi sorular internette sıkça araştırılıyor. İşte KKKA ile ilgili merak edilenler...

Vatandaşın ilgiyle takip ettiği sorunlardan biri olan kene ve KKKA virüsü sıkça araştırılıyor. Bu sebeple Kırım Kongo Kanamalı ateşi KKKA nedir, hangi keneler KKKA bulaştırıyor, KKKA’dan nasıl korunur, kene nasıl çıkarılır gibi sorular ve cevaplarının detayları haberimizde...

KKKA NEDİR?

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA veya Kırım-Kongo Hemorajik Ateş, KKHA) keneler (özellikle Hyalomma cinsi) yoluyla bulaşan, zoonotik enfeksiyona yol açan bir viral hastalıktır. Evcil ve vahşi hayvanların yanı sıra insanlara da bulaşabilir. Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirus soyundan virüslerin meydana getirdiği bu virüsler, 100 nm (nanometre) büyüklüğünde, Ribonükleik asit (RNA) içeren, heliksel kapsidli ve zarflı virüslerdir.

Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA), Nairovirüslerin neden olduğu ateş, cilt içi ve diğer alanlarda kanama gibi bulgular ile seyreden kene kaynaklı bir enfeksiyondur. Son yıllarda tedavide görülen gelişmelere rağmen, bu enfeksiyonlarda ölüm oranları hala yüksektir.

KKKA'DAN NASIL KORUNULUR?

Uzmanlar, ilkbahar-yaz aylarında aktif hale gelen ve ölümlere yol açabilen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına sebep olan kenelerden basit ancak etkili yöntemlerle korunmanın mümkün olduğunu belirtti.

Özellikle, tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara giderken vücudu örten giysiler giyilmesini tavsiye eden uzmanlar, pantolon paçalarının çorapların içerisine sokulmasını, kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmesini öneriyor.

Uzmanlar, kene tutunan kişiler ile yüksek ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, halsizlik, iştahsızlık, bulantı, kusma veya ishal gibi şikayetleri olanların, vakit kaybetmeksizin en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmesini tavsiye ediyor.

HANGİ KENELER KKKA BULAŞTIRIYOR?

Kenenin çok fazla çeşidi bulunduğunu kaydeden Cumhuriyet Üniversitesi (CÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aynur Engin, KKKA hastalığını yapan virüsü taşıyan kenelerin daha az sayıda olduğunu belirtti. KKKA hastalığıyla ilişkili 30’dan fazla kene türünün varlığına işaret eden Engin, özellikle hyalomma cinsi kenelerin Türkiye’de KKKA virüsünü bulaştıran en önemli etken olduğunu vurguladı.

Kenelerin türüne göre farklı iklim koşullarını sevdiğini dile getiren Engin, “Keneler sıcak havalarda daha aktif hale geliyor. Ortam ısının 5 derecenin üzerine çıktığı durumlarda keneler aktif hale geliyor. Kuraklık, hyalomma cinsi kenelerin sevdiği bir ortam.” dedi.

KENE NASIL ÇIKARTTIRILIR?

KKKA’dan korunmanın en etkili yolunun kene ile temastan kaçınmak olduğunu anlatan Engin, alınması gereken önlemler hususunda ise şunları kaydetti: “Kene uçmaz, kene yürür ve çıplak bir et bulursa oradan kan emmeye çalışır. Dolayısıyla yaz döneminde hastalığın görüldüğü bölgelerde çayıra çimene uzanmak çok tehlikeli, bunu yapmamak lazım. İş için gidenlerin, çiftçilerin veya pikniğe gidenlerin ise eve gittiğinde mutlaka üzerinde kene kontrolü yapması lazım. Kişinin kendisine bakması önemlidir ama yeterli değildir. O yüzden kene kontrolünü mümkünse evdeki başka bir kişi yapsın. Kene görüldüğünde kesinlikle kusturulmamalı. Keneye yapıştığı yeri bırakması için sigara değdirenler ya da
bazı maddeler koklatanlar oluyor, bunları yapmasınlar. Bunlar çok tehlikeli şeyler çünkü eğer o kene virüsü taşıyorsa ve kişiye virüsü henüz vermediyse siz kusturarak bunu vermiş oluyorsunuz. Keneyi çıplak elle çıkartmayın. Çünkü çıplak
elle çıkartmaya çalışırken kene ezilebiliyor ve eldeki yaradan kenenin vücut sıvısındaki virüs gelebiliyor. Mümkünse bir sağlık kuruluşuna giderek çıkarttırılmalı. Bu mümkün değilse ucu kıvrık bir pensetle cilde tutunduğu yerden
keneyi kaldırırsanız ayaklarından havaya kalkar. Cildi sıkmadan kenenin vücuda tutunan başını çivi çıkartır gibi hızla yukarı çekerek çıkartmak lazım.”

KKKA’DA ÖLÜM ORANI NE?

Engin, KKKA konusunda “bütün hastalar ölecek” şeklindeki bir korkunun yersiz olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:
“Türkiye’de ölüm oranı yüzde 5 ile yüzde 7 gibi. KKKA’da destek tedavisi çok önemli. Hastalık ortalama 7-8 gün sürüyor. Vücut antikor geliştirince hastalıktan kurtuluyoruz. Bu 7-8 günlük sürede kan değerleri sürekli düşüyor. Eğer biz o eksilen trombosit dediğimiz kana takviye yapmazsak bazı hastalar kanamadan kaybediliyor. Dolayısıyla biz o 7-8 gün hastanın her gün kan değerlerine bakıyoruz. Hangi kana ihtiyacı varsa onu veriyoruz ve 7-8 gün hastayı yaşatıyoruz, onu destekliyoruz. 7-8 gün sonra antikor gelişirse hasta kurtuluyor.”

TOKAT, KKKA HASTALIĞI TEDAVİSİNDE ÖNEMLİ MESAFE KATETTİ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde kenelerden insanlara geçen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Hastalığının tedavisinde önemli mesafe kat edildi.
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde kenelerden insanlara geçen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Hastalığının tedavisinde önemli mesafe kat edildi.

Türkiye'de 19 ilde görülen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Hastalığından doğru teşhis ve tedavi yöntemleri ile kurtulabilmek mümkün. Bu anlamda Tokat'ta 2002 yılında görülen kene ısırmaları ve buna bağlı olarak ortaya çıkan KKKA hastalığı ile mücadelede önemi mesafe kat edildi. Yıllara göre vaka sayısının azalmasında teşhis ve tedavi yöntemleri önemli rol oynarken, ayrıca insanların bilinçlenerek kendilerini bu hastalıktan koruması etkili oldu. Tokat'ta da, KKKA hastalığı konusunda halkın bilinçlenmesi ile birlikte, erken ve etkili tedavi yöntemleri ile hastalık minimuma indirildi.

KENE TUTUNMASI İHMAL EDİLMEMELİ

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Öğretim Üyesi Dr. Zafer Parlak Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının kenenin taşıdığı bir virüs yoluyla oluşan bir hastalık olduğuna dikkat çekti. Kene yapışması durumunda, kişi bu konuda bilgili ve eğitimli ise keneyi kendisinin çıkartıp en yakın sağlık kuruluşuna başvurabileceğini belirten Parlak, kişinin bu konuda yeterli bilgi ve eğitimi yoksa mutlaka en yakın hastanenin poliklinik veya acil servisine başvurması ve kenenin orada çıkarılması gerektiğini ifade etti. Kene tutunmalarının ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Parlak, "Kene teması ihmal edilip umursanmayabiliyor. Kişinin kendisi keneyi çıkartıp atmış olabiliyor. Sonrasında ortaya çıkan bazı şikayetleri üzerine sağlık kurumuna başvuran hasta kene temasını önemsemediğinden bu durumu sağlık çalışanına söylemeyebilmekte ve bu durum bazı vakaların tanı ve tedavisinin gecikmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle kene temasını gören kişinin, keneyi kendisi çıkarmış olsa dahi en yakın sağlık kuruluşuna başvurması ve kontrolünü yaptırması gerekir. Kişi kene çıkarma konusunda bilgili ve eğitimli değilse hemen en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalı ve kene orada çıkarılmalıdır. Kişi acil servis veya polikliniğe yaptığı bu başvurusunda hekime mutlaka bilgi vermelidir. Kene temasını, keneyi ne zaman fark ettiğini, bunun üzerine ne yaptığını ayrıntılı bir şekilde aktarmalıdır. Bu şekilde kişinin verdiği bilgi sonrasında hekim ayrıntılı anamnez, fizik muayene ve laboratuvar tetkikleriyle vakit kaybetmeden tanıyı koyabilecek ve tedaviye başlanabilecektir" dedi

TOKAT, KENE VAKALARINDA TECRÜBELİ

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nin mevcut ileri seviye teşhis ve tedavi imkanları ve tecrübesi sayesinde vakalara yerinde ve zamanında müdahale yapılabildiğini belirten Parlak, "Bu nedenle bu hastalarımızın teşhis, tedavi ve takibinde bir sorunla karşılaşmıyoruz. Buradan hastaları başka bir yere sevk etme ihtiyacı olmayıp, buna karşılık başka merkezlerden hastanemize sevkler olmaktadır. Burada gerekli tüm müdahaleler yapılabilmektedir. Transfüzyon merkezimiz aktif ve yoğun bir şekilde çalışmakta, aferez işlemleri yapılmakta, taze donmuş plazma, trombosit süspansiyonu ve gerekli diğer kan ürünleri en kısa sürede temin edilmektedir. Anti-viral ilaç olarakta ribavirin hastane eczanemizde mevcut olup hastalara gerekli dozda ve sürede verilmektedir. Yoğun ve özverili bir ekip çalışmasıyla hastalar için optimal tedavi uygulanmakta olup ilimizde KKKA, korkulan bir hastalık olmaktan çıkmıştır." diye konuştu.

AĞABEYİNE YAPIŞAN KENEYİ ÇIKARDI, HASTA OLDU

Bağbaşı köyünde ağabeyinin sırtına yapışan keneyi cımbızla çıkardıktan 10 gün sonra rahatsızlanan Lütfi Sinmez, hastanede tedavi görüyor. Sağlık durumu iyi olan Sinmez, yaşadığı durumu dile getirerek, "Ağabeyimin sırtına kene yapışmıştı, cımbızla aldım, yaktım. Ağabeyimi hastaneye getirdim. KKKA olan ve tedavi gören ağabeyimden 10 gün sonrada ben hasta oldum. Ağabeyim iyileşerek taburcu oldu. Şuan ben tedavi görüyorum. Benimde durumum şimdi iyi, tedavim bitince taburcu olacağım" diye konuştu.