UV ışınlarına dikkat: Güneş hasarı cildi yaşlandırıyor

Yaz aylarında güneş ışınlarına maruziyetin artması ile birlikte, cilt sağlığı ile ilgili konular da önem kazanıyor. Güneş ışınlarının cilt hasarını ciddi anlamda artırdığını söyleyen Medikal Estetik Uzmanı Dr. Nihat Mustafayev, “Kırışıklıklar, ince çizgiler ve pigmentasyon (deri renginde eşitsizlik veya renk kayıpları) ciltte oluşan hasarın sonucudur. Yaşamsal döngünün kaçınılmaz bir sonucu olan yaşlanma faktörü bu hasarın oluşumuna neden olabilmektedir fakat yaşlanma, cilt hasarının oluşumunda güneş ışınlarından daha masumdur. Ciltteki hasarı artıran temel faktör, bilinenin aksine yaşlanma değil, yüzde 90 oranında güneş ışınlarıdır” dedi.

Güneş ışınlarına ve ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalmanın neden olduğu cilt hasarına foto-yaşlanma denildiğini ve yaşlı görünümün altında yatan en önemli neden olduğunu belirten Dr. Nihat Mustafayev, “Ciltteki gözle görülür değişikliklerin yüzde 90'ından sorumlu olan foto-yaşlanma, yaşamınız boyunca maruz kaldığınız kümülatif güneş hasarının doğrudan bir sonucudur. Cildin erken yaşlanmasına, güneş ışınlarına maruz kalma neden olur. Kronolojik cilt yaşlanmasına engel olunamaz fakat sağlıklı bir yaşam sürmek bu süreci geciktirebilir. Öte yandan foto-yaşlanma dediğimiz güneş maruziyeti sonrası oluşan cilt hasarı tamamen önlenebilir” dedi.

“UV IŞINLARI CİLDİN DNA’SINA ZARAR VERİYOR”

Derinin dış katman (epidermis), orta katman (dermis) ve alt katman olmak üzere 3 katmandan oluştuğunu belirten Dr. Nihat Mustafayev, ciltteki katmanların özelliklerini şöyle özetledi:

“Dermis dediğimiz orta katman, cildin yapısını destekleyen kolajen, elastin ve diğer lifleri içerir. Bu elementler sayesinde cilt çok daha pürüzsüz ve genç bir görünüme sahip olmaktadır. Cildi etkileyen UV radyasyonu, UVA ve UVB olmak üzere iki farklı dalga türünden oluşur. UV ışınları cilde çarptığında, cildin DNA'sına zarar verir ve orta katmandaki hücreler, daha fazla hasarı önlemek için dış katmanda melanin üretmeye çalışır. Bu kişinin deri renginin koyulaşması yani bronzlaşması sürecidir. Bu döngüde; vücudun temel bağışıklık sistemi devrededir ve UV ışınlarının taşıdığı radyasyonun cilde nüfuz etmesini engellemeye çalışmaktadır.”

“UVB ışınları, UVA ışınlarından daha kısadır ve güneş yanığınından sorumlu ana ajandır. UVA ışınları, daha uzun dalga boyları ile foto-yaşlanma ile ilişkilendirdiğimiz hasarın çoğundan sorumludur. UVA ışınları derinin orta katmanına derinlemesine nüfuz ederek kolajen liflerine zarar verir. Bu hasar anormal elastin üretiminin artmasına neden olur. Olağandışı miktarlarda elastin, metalloproteinazlar adı verilen enzimlerin üretimine neden olur. Hasarlı kolajenin oluşumunu artırır. Bu işlem günlük UVA maruziyeti ile tekrarlandığında, kuru ve kırışık bir cilt görünümü ortaya çıkar. Ayrıca melasma (yüz bölgesindeki kahverengi lekeler), çiller, halk arasında yaşlılık lekesi olarak bilinen aktinik keratoz ve doku değişikliklerinin tümü foto-yaşlanma semptomları arasında yer almaktadır.”

“DNA ONARIM ÖZELLİĞİ OLAN GÜNEŞ KREMİ TERCİH EDİN”

Güneş kremi kullanmanın gerekliliğini vurgulayan Dr. Nihat Mustafayev, “Sadece yaz aylarında değil her mevsimde güneş kremi kullanmak gereklidir. Çünkü gözümüzle görmesek bile güneş ışınlarına her zaman maruz kalırız. Düzenli olarak güneş kremi kullanmak sadece cilt kanserini önlemekle kalmaz, foto-yaşlanma belirtilerini de önler” dedi ve güneş kreminin hangi özelliklere sahip olması gerektiğini şu sözlerle anlattı:

“UVA ışınları için daha geniş iceriğe sahip bir güneş kremi (çinko oksit ve/veya titanyum dioksit içeren) kullanılmalıdır. En az SPF-30 (30 faktörlü) olmalıdır. Hatta mümkünse oluşan cilt hasarını onarmak üzere formüle edilmiş, DNA onarım enzimleri içeren güneş koruyucular tercih edilmelidir.”

Foto-yaşlanma sonucu cilt hasarına maruz kalmış bireyler için önerilerde bulunan Dr. Nihat Mustafayev, “Foto-yaşlanma süreci başlamış ve semptomları ortaya çıkmış kişiler, bu hasarı tersine çevirmek için tasarlanan cilt bakım ürünlerini tercih edebilirler. Tabi bu konuda uzman hekim tavsiyesi çok önemlidir. C ve E vitamini, cilt onarımı konusunda oldukça etkilidir. Cildi stabilize eden ve koyu lekelerin aydınlatılmasına yardımcı olan antioksidanlar da kullanılabilir. Her gece kullanılan yaşlanma karşıtı retinol (A vitamini), sağlıklı ve genç bir görünüm için hücre döngüsünü hızlandırmaktadır. Ayrıca yeşil çay tüketimi cilt sağlığı için destekleyicidir.”