Uzmanlardan RSV uyarısı: Bebeklerde ölümcül virüste 2. dalga kapıda

Gripten 4 kat bulaşıcı olan bu virüs, önce basit nezle sanılıyor, saatler içinde zatürreye dönüşebiliyor. Hâlihazırda çocuk yoğun bakımlarındaki birçok vakadan sorumlu olan RSV virüsünün, mart ayında bu yılın ikinci zirvesini yapacağı uyarısında bulunuluyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK - Dünya çapında yılda 3,6 milyon çocuğun hastaneye yatmasına ve 5 yaş altında yaklaşık 100 bin çocuğun ölümüne sebep olan RSV virüsünde ikinci dalga kapıda.

Toplumda grip virüsünden sonra en fazla dolaşan virüs olan respiratuvar sinsityal virüs yani RSV’nin özellikle 2 yaşın altındaki çocuklar için ölümcül olduğunu söyleyen uzmanlar, ekim ve nisan ayları arasında etkili olan virüsün mart ayında ikinci pikini yaptığını belirterek, “RSV çoğunlukla basit bir nezle gibi başlıyor. Ancak 48 saat içinde hızla bronşit ve zatürreye ilerleyerek küçük bebeklerde ciddi solunum sıkıntısına yol açıyor. Bebeklerin bir bölümü daha anne baba ne olduğunu anlamadan, hastaneye gidemeden kaybediliyor” uyarısını yaptı.

10 ÇOCUKTAN 9’U VİRÜSÜ ALIYOR

Özellikle zamanından önce dünyaya gelen prematüre bebeklerin risk altında olduğunu bildiren Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vefik Arıca, “Ancak bağışıklık sistemlerinin gelişmemiş olması sebebiyle sağlıklı bebekler ve 65 yaş üstü de tehlikededir. RSV sebebiyle hastaneye yatan bebeklerin çok büyük bir bölümünü zamanında doğmuş tamamen sağlıklı çocuklar oluşturuyor. 2 yaşın altındaki 10 çocuktan 9’u bu virüsü alıyor” dedi.

Yaş düştükçe hastaneye yatış ve ölüm oranının yükseldiğini bildiren Prof. Dr. Arıca, “Kaybedilen bebeklerin büyük bir bölümü 1 yaş civarında. Ancak RSV’nin kimi ne kadar etkileyeceği belli olmuyor. Kış aylarında akut solunum yolu enfeksiyonu yani bronşit ve zatürenin nedeniyle hastaneye yatan üç hastadan ikisinin sebebi RSV’dir. 1 yaş altında nezle, grip ya da zatürre sanılarak kaybedilen bebeklerin üçte birinin ölüm sebebi büyük oranda RSV’dir” diye anlattı.

ÇOK YAYGIN AMA BİLİNMİYOR

RSV, toplumda çok yaygın olmasına rağmen bilinmiyor ve diğer solunum yolu virüsleri ile karıştırılıyor. El Bebek Gül Bebek Derneğinin 1.061 anne-baba ve hamilelerle Türkiye genelinde yaptığı araştırmaya göre, ebeveynlerin yüzde 87’si bu virüsü daha önce hiç duymamış. Daha da ilginç tarafı araştırmada, çocuğu olan ailelerin yüzde 90’ı doğum sonrası hastaneden taburcu edilirken veya rutin kontroller sırasında, RSV konusunda bilgilendirilmemiş.

Bu sonuca göre ülkemizde yılda 113 bin bebek hastaneye yatışı ve yaklaşık bin bebeğin ölümüne sebep olan RSV’ye karşı ailelerin bir bilinmezlikle mücadele ettiğini söyleyen El Bebek Gül Bebek Derneği Başkanı Uzman Psikolog İlknur Okay, “Çok bulaşıcı bir virüs, gripten dört kat fazla bulaşıyor. Yüzeylerde masada, kapı kollarında toplu taşıma tutamaçlarında 7 saat kalabiliyor. Bir kişi, üzerinde RSV bulunan bir yüzeye veya nesneye (mesela kapı koluna) dokunup ardından ağzına, burnuna veya gözlerine dokunarak RSV kapabilir. Ancak insanlar bunu bilmediği için son derece rahat hareket ediyor” dedi. RSV’nin oluşturduğu tedavi masraflarının, iş gücü kaybı, ailede oluşturduğu çöküntü ile sağlık ekonomisine “gizli bir yük” getirdiğini anlatan Cerrahpaşa Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. S. Haluk Özsarı, RSV sebebiyle hastaneye yatışların büyük oranda (yüzde 78) kamu hastanelerine gerçekleştiğini belirtti. Kış aylarında çocuk acillerinin RSV sebebiyle zatürre, bronşit sebebiyle hastaneye yatan çocuklarla dolduğunu ifade eden Prof. Dr. Özsarı, “Yakın zamanda Türkiye’de yapılan bir çalışma 0-5 yaş grubundaki çocuklarda RSV’nin direkt ve endirekt maliyetinin 34,7 milyar TL olduğunu gösterdi. Bu rakam 2024 yılı Sağlık Bakanlığı bütçesinin yüzde 3,73’ünü oluşturuyor. Daha da önemlisi RSV ye harcanan para ile büyük ölçekli 31 tane çocuk hastanesi yapmak mümkün” diye konuştu.

KORUYUCU ANTİKOR

Özellikle prematüre bebeklere ve 2 yaşın altındaki bebeklere öldürücü virüsten korumada bağışıklama tedavisinin önerildiğini aktaran Prof. Dr. Arıca, “Yaklaşık bir yıldır ülkemizde de uygulanan koruyucu monoklonal antikor tedavisi, RSV ye karşı bağışıklık sağlıyor. Aşıdan farklı olarak yapıldığı andan itibaren korumaya başlayan tedavinin altı ayda bir tekrarlanması gerekiyor. Klinik veriler, koruyucu antikor uygulamasının hastane başvurularını, hastane yatışlarını ve yoğun bakım ihtiyacını önemli ölçüde azalttığını gösteriyor” dedi.

EVDEKİ KORUMA ÇEMBERİ: SEVERKEN HASTALIK BULAŞTIRMAYIN

• Eve gelince ellerinizi sabunla en az 20 saniye yıkayın ve kıyafetlerinizi değiştirin.
• Özellikle ilk aylarda kalabalık bebek ziyaretlerine ‘hayır’ deyin. Bebeğinizi öpmelerine izin vermeyin.
• Evde biri hastaysa mutlaka maske kullanmasını sağlayın.
• Bebeğinizle birlikte kalabalık alışveriş merkezlerinden, sigara içilen ortamlardan uzak durun.
• Okula giden büyük kardeşlerde hafif bir burun akıntısı varsa bile teması kesin.
• Oyuncak ve sert yüzeyleri dezenfekte edin.