Türk futbolu için kritik tarih!

Spor Toto Süper Lig'in 2015/16 sezonu öncesi televizyon yayının nasıl yapılacağıyla ilgili sis perdesi henüz kalkmadı.

Spor Toto Süper Lig'in yayın ihalesinin yapılması için son tarih 30 Kasım 2014. Bu tarihte ihale yapılmazsa, Süper Lig'in yayını için tek çare Digitürk'ün rakip kurumlarla alt lisanslama ve alternatif teknolojiler konusunda anlaşma sağlaması. Eğer, bu anlaşma 2015/16 sezonu başlanamadan sağlanamazsa Süper Lig'in yayını olmayacak. Bu durumda ise Türk futbolu büyük bir kaosa girecek, çünkü 312 milyon dolarla en büyük gelir kalemi olan yayın gelirinden mahrum kalacak. Peki bu noktaya nasıl gelindi?


İşte Rekabet Kurulu'nun yayınladığı notlardan adım adım kaos senaryosu;

3 TEMMUZ SONRASI FİTİL ATEŞLENDİ
3 Temmmuz 2011'de başlayan Şike Soruşturması sonrası, o dönem Spor Toto Süper Lig'de yer alan Ankaragücü hariç 17 kulübün talebiyle, yayın süresinin 5 sezonluk ihaleye ek olarak 1 yıllık opsiyon ve 3 yıllık zamlı ek uzatma talebiyle Ocak-Şubat 2012 tarihlerinde Digitürk, TFF ve kulüpler arasında görüşmeler başladı.

TFF, 3 Ocak 2014 tarihinde Habertürk gazetesinden Serdar Ali Çelikler'in yazısına cevaben yaptığı açıklamada; bu görüşmelerin Süper Lig kulüplerinin talepleri doğrultusunda yaptığını açıkladı. 3 Temmuz sürecinin Türk futbolunun marka değerini düşürdüğünü belirten taraflar, Türk futbolunun ekonomik açıdan batmaması için olan sözleşmenin devamının hayati olduğunu belirtti. Süreç sonrası, Yıldırım Demirören'in 27 Şubat 2012'de TFF başkanı olmasının hemen ardından 5 Mart 2012'de 1+3 yıllık yayın hakkının ihalesiz uzatılması sözleşmesi imzalandı. Bu sözleşme 7 Mart 2012'de Rekabet Kurulu'na bildirildi. Ancak, Rekabet Kurulu bu sözleşmeyi reddetti.

İKİNCİ BİR SÖZLEŞME YAPILDI, D-SMART İTİRAZ ETTİ
Ret kararının ardından 21 Mayıs 2012'de ikinci bir sözleşme yapıldı. Sözleşme Vatan Gazetesi'nden İbrahim Seten'in kişisel twitter hesabından duyuruldu. Habere göre, 100 milyon dolar avansla birlikte bu sözleşme imzalandı. Sözleşmenin aslı Digitürk'te, onaylı örneği TFF'de kaldı. Fakat, bu sözleşme Rekabet Kurulu'na sunulmadı. Bu sözleşmenin çeşitli gazetelerde haberleştirilmesi ve taraflarca yalanlanmaması sonrası D-Smart Rekabet Kurulu'na bu sözleşmeyi şikayet etti. Bunun üzerine Rekabet Kurulu'nda görüşmeler başladı.

REKABET KURULUNUN TALEPLERİ
Rekabet Kurulu, sözleşme süresinin kısaltılmasını istedi ve bunun üzerine 3 yıllık sözleşme, 2 yıllığa düşürüldü. Alternatif teknolojilerin (Internet, mobil yayınları) paylaşılması ve alt lisanslamanın yapılması istendi. Rekabet Kurulu'nun bu taleplerinde, pazarın tekelleşmemesi ve tüketici lehine rekabetin oluşması durumları etkili oldu.

Bunlarla birlikte, TFF'nin 30 Nisan 2012'de yaptığı savunmada; kulüplere yapılacak ödemelerin gerçekleşmesi için bankalardan kredi istediğini dile getirdi. Savunmada 3 madde sıralandı. Gelirlerde daralmanın ve azalmanın olduğu, ödemelerin yapılması için tek yolun banka kredisi olduğunu ve bankaların kredi vermek için en az 3 yıllık sözleşme istedği belirtildi. Rekabet Kurulu ise Digitürk'ün bu iddialarını belgeleyemediğini belirtti.

MUAFİYET KARARI ÇIKTI AMA...
Digitürk, TFF ile imzalanan sözleşmenin uzatılması için gerekli olan muafiyetin sağlanması için çeşitli adımlar atmaya başladı. D-Smart ve Türk Telekom ile görüşmeler başladı. Alt lisanslama yoluyla maçların paylaşımı için Digitürk ile D-Smart arasında görüşmeler gerçekleşti. Türk Telekom ve Avea ile alt lisanslama ve alternatif teknolojiler konusunda "hayli" ilerleme kaydedildi.

Rekabet Kurulu, raportörlerin ifadeleri sonrası muafiyet kararını onayladı. Ancak, bunun için kritik bazı şartlar öne sürdü. Muafiyet kararının geçerlilik kazanması için 2015/16 sezonu öncesi girişimlerin sonuçlandırılmasını şart koştu. Aksi takdirde yapılan sözleşmenin iptal olacağını belirtti.

REKABET KURULU ÜYESİ GÜRPINAR'DAN "KARŞI OY"
Rekabet Kurulu'nda yer alan Reşit Gürpınar ise "Karşı Oy Gerekçesi"nde bazı ilginç noktaları vurguladı. Buna göre; kanunda belirtilmesine ve taraflardan (TFF ve D-Smart) sözlü savunma talebi olmasına, konunun sözlü savunmayla daha yalın ve daha net çözülmesinin mümkün olmasına rağmen neden yapılmadığını sordu. Gürpınar, alt lisanslama yapılması durumunun kurul ve taraflarca açıklığa kavuşturulmadığını belirtti.

Gürpınar'a göre, haftada 8 maçın Digitürk'te yayınlanması ve 1 Anadolu maçının alt lisanslama yapılması, rekabeti sağlamayacak. 4054 sayılı rekabetin korunması kanununa göre de rekabet olmayacak ancak kurul kararına göre olacak. Bu durum da hukuksuzluğa neden olacak. Rekabet, ancak şampiyon takımlardan en az birinin maçının alt lisanslama yoluyla verilmesi halinde mümkün olacak.

VE GÜRPINAR'IN KAOS SAVI
Gürpınar'ın belirttiği çok ilginç bir nokta ise ihale tarihi. Yayın haklarının bitim tarihi 31 Mayıs 2015. TFF Statüsü'nün "Yayınların Düzenlenmesi" başlığı altındaki 74. maddenin 10. fıkrasında ise "Yayın Hakları ihalesi, yürürlükte bulunan yayın lisans sözleşmesinin süresinin sona ermesinden en erken bir yıl en geç altı ay önce yapılır." Bu maddeye göre yeni yayın ihalesi en erken 31 Mayıs 2014'te, en geç ise 30 Kasım 2014'te yapılabilir.

Reşit Gürpınar'ın ifadelerine göre; son ihale tarihi 30 Kasım 2014 ancak alt lisanslama için son tarih liglerin başladığı Ağusto 2015'tir. Eğer alt lisanslama konusunda anlaşma olmazsa ihale olmayacak ve muafiyet kararı da çıkmadığından Digitürk maçları yayınlayamayacak. Sonuç olarak; Spor Toto Süper Lig'i yayınlama hakkını kimse elde edemeyecek. Bu durumda ise Türk futbolunda büyük bir kaos ortaya çıkacak.

ANKARA İDARE MAHKEMESİ'NİN KARARI KRİTİK OLACAK
Tüm bu olaylardan ayrı olarak Ankara İdare Mahkemesi'nde TFF ve Digitürk'ün Rekabet Kurulu aleyhine açtığı bir dava bulunmakta. TFF'nin 3 Ocak 2014 tarihinde yayınladığı "TFF'den açıklama" başlıklı yazıda; "Rekabet Kurulu'nun bu kararına karşı Türkiye Futbol Federasyonu ve Digiturk tarafından Ankara İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılmıştır ve dava halen derdesttir" denildi.

TFF, Rekabet Kurulu'nun yetkisiz olduğunu ve bu konuda karar verme mercisinin kendisi olduğunu belirtti. Eğer, TFF ve Digiturk, Ankara İdare Mahkemesi'nde açtığı iptal davasını kazanırsa, imzalanan 2 yıllık ek sözleşme geçerli olacak ve 2017/18 sezonu dahil Spor Toto Süper Lig yayını Digiturk'te kalacak.


Kaynakça: 1 , 2 , 3