Dünyada sadece Türkiye'de var, ilk Türk astronot uzayda yetiştirecek

Türkiye'nin ilk uzay yolcusu Alper Gezeravcı'nın uzayda yapacağı "Extremophyte" deneyinin ayrıntıları ortaya çıktı. Gezeravcı, Tuz Gölü'nde endemik olarak yetişen Schrenkiella Parvula bitkisini uzayda teste tabi tutacak.

Yaşar Üniversitesinden yapılan açıklamaya göre, üniversitenin Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. İsmail Türkan, Ege Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday ve Doç. Dr. Barış Uzilday'dan oluşan ekibin tasarladığı deneyle yüksek tuzlu ortamlara dirençli bitkinin çok zayıf yerçekiminde yüksek tuzluluğa karşı gösterdiği toleransı sürdürüp sürdüremeyeceği incelenecek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. İsmail Türkan, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) gerçekleştirildikten sonra Türkiye'de devam edecek olan deney kapsamında bitkinin yüksek tuzluluğa karşı gösterdiği tolerans ve mikro yerçekimi arasındaki etkileşimin ortaya konmasının hedeflendiğini aktardı.

ENDEMİK BİTKİ İLK DEFA UZAYDA TEST EDİLECEK

Uzay ortamında bu tür bir etkileşimin ilk defa araştırılacağını bildiren Türkan, şu bilgileri verdi:

"Bitkinin bu özelliğinin, diğer gezegenlerde kurulması planlanan üslerde, tuz ve metal içeriği yüksek regolitlerin (Ay ve Mars toprağı) iyileştirilmesi ve astronotların çeşitli atıklarının arıtılmasında kullanılabilme potansiyelinde olduğunu düşünüyoruz. Bitki sodyum klorür dışında, lityum ve bor gibi elementlere de toleranslı olduğundan uzayda ağır metal ve diğer çevresel streslere karşı toleransın araştırılması konularında ileride yapılacak deneylerde de kullanılabilir. Bu ilk bilim misyonu kapsamında ülkemize ait, dünyada model olarak kabul görmüş endemik bir bitki türü ile uzay ortamında ilk kez deney yapılacak olması çok önemli."

ALPER GEZERAVCI, UZAY İSTASYONUNDA 13 DENEY YAPACAK

Üniversite ve araştırma kurumlarınca hazırlanan deneyler, çıkılan çağrı neticesinde Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve TÜBİTAK Uzay uzmanlarından oluşan bir komisyonca değerlendirildi. Aralarında kanserden bağışıklık hücrelerine, alglerden propolise kadar literatüre katkı sağlayacak çalışmaların bulunduğu 13 deney, uzayda gerçekleştirilecek.

Gezeravcı, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada deneylere ilişkin bilgi verdi. İlk Türk uzay yolcusu, "Extremophyte" deneyiyle uzayda ve yeryüzünde yetiştirilen ve de tuz stresine maruz bırakılan glikofitik ve halofitik bitkilerin tuz stresine verdikleri bazı fizyolojik ve moleküler yanıtların karşılaştırmasını yapacaklarını anlattı.