Gıda atığına teknolojik çözüm İsrafsavar

İsrafa karşı savaş açan genç girişimciler Olcay Silahlı ve Arda Eren geliştirdikleri dijital platformla bugüne kadar 3.500 tonluk gıdayı çöpe gitmekten kurtarıp 16 milyon liralık bağış yaptı

Dünyanın en büyük sosyal problemi açlık. Dünyada yaklaşık 800 milyon insan gıdaya erişemediği için her gece aç yatıyor. Buna karşılık milyonlara ton gıda çeşitli sebeplerle israf oluyor. Sadece Türkiye’deki gıda israfının boyutu 300 milyar lira. Bunun 150 milyar liralık kısmı gıda zincirinde yaşanan kayıplar sebebiyle daha tüketiciye ulaşmadan çöp oluyor. Gıda israfına karşı savaş açan genç girişimciler Olcay Silahlı ve Arda Eren ise geliştirdikleri dijital platformla bugüne kadar 3.500 tonluk gıdayı çöpe gitmekten kurtardı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından desteklenen Accelerate 2030 Hızlandırma Programı’na 9 etki odaklı girişimden biri olarak seçilen Fazla Gıda atığa dönüşen gıdaları da ekonomiye kazandırıyor. İş dünyasında gıda tedarik zincirinde çok ciddi atık oluştuğunu belirten Olcay Silahlı “Türkiye’de toplam atığın yarısı daha sofraya gelmeden oluşuyor. Hasat edilen ürün depolamada, dağıtım esnasında, rafa çıkarken kayba uğruyor. Fakat bu konuda hiçbir çözüm yok. Biz buradan yola çıkarak Aralık 2016 yılında Fazla Gıda platformunu kurduk. Fazla Gıda web tabanlı kapalı devre bir uygulama. Firmalar buraya kayıt olarak ellerindeki fazla gıdayı bize bildiriyor. Biz de bunları alıcı firmalarla ya da bağış kabul eden kurumlarla buluşturuyoruz” dedi.

İlk olarak Migros’la başladıklarını dile getiren Silahlı “Migros’taki meyve sebzeleri aş evlerine göndermeye başladık. Şu an 150 Migros mağazası günlük olarak bağış yapıyor. Ürünlerin daha israf olmadan kurtarılmasını sağlıyoruz. Migros’un ardından Metro Market ile anlaştık. Şu an müşterileriz arasında Kipa, G2M, Feast, Golf Dondurma, Hipp, Chef seasons, Uludağ İçecek, Regnum Otel gibi markalar yer alıyor. Sektörün önde gelen 20’nin üzerinde kurumdan aldığımız bu ürünleri 280.000 kişiye dağıttık. Mesela geçen yıl 42 tır dondurma bağışladık. iki yılda 16 milyon TL civarında bağış yaptık. Ayrıca her ay 70-80 ton ürünün yeniden satışını yapıyoruz” diye konuştu.

İTALYA’YA AÇILIYOR
Atıkları da ekonomiye kazandırdıklarını dile getiren Silahlı, şu bilgileri verdi: Biz bozulmuş ürünleri de satın alarak ekonomiye kazandırıyoruz. Eğer bir ürün bağış yapılamıyorsa onları satın alarak hayvan yemi ve biyogaz tesislerinde değerlendirilmesini sağlıyoruz. Bu ay sadece biyogaza 200 ton civarında ürün gönderdik. Gıda dışına ve fabrikalara da yayılmayı düşünüyoruz. Her şey dâhilde de olacağız. Hedefimiz yurt dışına çıkmak. Metro İtalya ile başlıyoruz. İtalya’da işi öğrenip diğer ülkelere açılacağız.”

25 milyar liralık tasarruf mümkün

Türkiye’de yılda 25 milyar TL’lik tasarruf etmenin mümkün olduğunu belirten Silahlı “BM’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda atığa karşı 6 adımdan oluşan bir hiyerarşi uygulanıyor. İlk adım atığı kaynağında önlemek. Yani bozulmadan ürünü uygun fiyatla satmak. Eğer bunu yapamıyorsanız ihtiyaç sahiplerine bağışlamanız gerekiyor. Bu da olmuyorsa hayvan yemi ve biyogaz tesisinde değerlendiriliyor. Bunlar da olmuyorsa toprağa gömme ve yakma en son çare. Maalesef hiyerarşinin en alt kısmında yer alan toprağı gömme ve yakma yüzde 98’lik bir oranla Türkiye’de ilk sırada yer alıyor. Ancak döngüsel ekonomi ile bu oranın yüzde 50’si kurtarılabilir” dedi.