50 yıl yaşayabilen ‘felaket’ kalkanı! Dünya peşinden koşuyor, Marmara’da hayata tutundu! Akdeniz'e de yayılabilir
İtalya, İspanya, Fas, Tunus, Slovenya gibi ülkelerin yakalamak için peşinden koştuğu, nesli tükenmek üzere olan pinalar, Marmara’nın umudu oldu. Erdek’te üretim halatlarına tutunan bebek pinaların büyüdüğü, hayatta kalmayı başardığı gözlemlendi. Bilim insanları pinaların Marmara’dan Akdeniz ve Ege’ye de yayılabileceğini işaret etti. 50 yıl yaşayabilen pinalar, deniz suyunu temizliyor, müsilaj gibi çevre sorunlarına engel oluyor.
- Erdek'teki bir midye çiftliğinden alınan görüntülerde, üretim halatlarına yoğun şekilde tutunmuş bebek pinalar bulundu ve bu pinaların kısa sürede büyüdüğü belirlendi.
- Bilim insanları, Akdeniz'de neredeyse tamamen yok olan Akdeniz'e özgü pina türü için Marmara Denizi'nin kritik bir hayat alanı haline geldiğini belirtti.
- Avrupa ve Kuzey Afrika kıyılarındaki ülkeler, Marmara'dan taşınan pina larvalarını yakalamaya çalışırken, Marmara'daki doğal çoğalma süreci umut veriyor.
- Prof. Dr. Mustafa Sarı, 2016-2019 yılları arasında Akdeniz'deki pinaların büyük ölçüde öldüğünü ve Marmara'dan giden pinaların bu ülkeler tarafından yakalanmaya çalışıldığını ifade etti.
- Midyelerin hasat zamanında pinalara zarar vermemek için hassas bir çalışma yürütülmesi gerektiğini ve uygun alanlara taşınmalarının Bakanlığa tavsiye edileceğini belirtti.
- Pinaların, deniz suyunu temizleyerek müsilaj gibi risklere karşı koruduğu ve deniz ekosistemi için hayati bir doğal arıtma görevi gördüğü vurgulandı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi iş birliğinde Marmara Denizi’nde yürütülen PİNA-İZ projesinin umut veren detayları ortaya çıktı.
Erdek'teki bir midye çiftliğinden gelen görüntüler üzerine bölgeye giden bilim adamları, üretim halatlarına yoğun şekilde tutunmuş bebek pinalarla karşılaştı. Halatlara yerleşen pinaların kısa sürede büyüdüğü, 7 ile 16 santimetreye ulaşarak sağlıklı şekilde hayatını sürdürdüğü belirlendi.
NESLİ TÜKENMEK ÜZERE
Bilim adamları, Akdeniz'de neredeyse tamamen yok olan tür için Marmara Denizi'nin kritik bir hayat alanı haline gelmeye başladığını söyledi. Avrupa ve Kuzey Afrika kıyılarındaki birçok ülke, Marmara'dan taşınan pina larvalarını yakalayabilmek için yoğun çaba harcarken Marmara'daki doğal çoğalma süreci, herkesi umutlandırdı.
Prof. Dr. Mustafa Sarı ve Erdek Dalış Kulübü Eğitmeni Osman Benli, yürütülen proje kapsamındaki detayları tek tek anlattı. Erdek'te pinaların midye üretim halatlarına tutunduğu alanda dalış yapılarak, incelemelerde bulunuldu.
“ÇOK ÖNEMLİ VE KIYMETLİ”
2016-2019 yılları arasında Akdeniz'deki bütün pinaların öldüğünü belirten Prof. Dr. Sarı, "Fransa, İtalya, İspanya, Fas, Tunus, Slovenya gibi ülkeler Marmara'dan akıntılarla o tarafa giden pinaları yakalamaya çalışıyor. Bizim burada midye halatlarımıza tutunan pinaları onlar çok büyük bütçeler ve yoğun işçilikle yakalamaya çalışıyorlar, dolayısıyla bu görüntüler bizim açımızdan çok önemli ve kıymetli. Midye çiftliklerinde bulunan bu pinaların hasat esnasında dibe tutundukları ipçikleri kopartmadan dikkatlice alıp, çiftliğe yakın uygun habitatlara bilim insanlarının rehberliğinde taşınması lazım” dedi.
HASSAS ÇALIŞMA YÜRÜTÜLECEK
Midyelerin hasat zamanında pinalara zarar vermemek için çok hassas bir çalışma yürütülmesi gerektiğini aktaran Sarı, pinaların uygun alanlara taşınmasını Bakanlığa tavsiye edeceklerini söyledi.
MARMARA'NIN UMUDU PİNA
Prof. Dr. Sarı, pinaların korunmasının Marmara Denizi için çok önemli olduğunu söyledi:
Eğer biz Marmara'yı kirletmezsek, korursak, Marmara ekosistemini güçlendirirsek, iyileştirirsek, pinalar çoğalacak. Burada çoğalan pinalar, toplu ölüme neden olan hastalıklara yenildikten sonra inanın bütün Akdeniz'e yayılacak. Onun için Marmara, esasında bütün dünyanın göz bebeği, son sığınağı ve umudu, bunu korumamız lazım. Marmara'nın umudu pina, çünkü müsilajla boğuşuyor, arıtmadan denize boca ettiğimiz suları pina temizliyor, öbür taraftan da diyoruz ki Akdeniz'in umudu da Marmara çünkü pinalar burada hayata tutundular. Buradan bütün Akdeniz'e yayılma potansiyeli var.
50 YIL YAŞAYABİLİYOR
Akdeniz'e özgü, boyu 120 santimetreye ulaşabilen ve 50 yıl yaşayabilen pina, dünyanın en büyük iki kabuklu canlısından biri olarak biliniyor. Pina popülasyonu, 2016-2019 arasında tek hücreli bir parazitin etkisiyle Çanakkale Boğazı'ndan Cebelitarık'a kadar uzanan geniş coğrafyada büyük ölçüde azalarak yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
MÜSİLAJA KARŞI KORUYOR
Akdeniz'e özgü dünyanın en büyük çift kabuklu yumuşakçalarından biri olarak bilinen pina, deniz suyunu temizleyerek, müsilaj gibi risklere karşı koruyor. Deniz ekosistemi için hayati bir "doğal arıtma" görevi gören pinalar, sudaki organik maddeleri ve partikülleri temizleyerek deniz suyunun berraklaşmasını sağlar.
