Asırlık şifalı Anadolu lezzeti! 3 kaşığı 1 gün tok tutuyor, göç edenlerin dede mirası Konya’da yaşatılıyor

İç Anadolu’da dede mirası, yüzyıllık lezzet ‘gavut’, geleneksel yöntemlerle hazırlanarak nesilden nesile aktarılmaya devam ediyor. Geçmiş dönemlerde göç yapanların yanına almadan yola çıkmadığı gavuttan 3 kaşık yiyen tüm gün tok kalıyor. İşte yüzyıllık lezzete dair bilinmeyen detaylar…

KÜLTÜREL BİR MİRAS

İbrahim Çakar, geçmişten günümüze uzanan kültürel bir miras olan İç Anadolu'nun köklü lezzetlerinden gavutu, bugünlere taşıdı.  Konya'nın Hadim ilçesinde Bolat Mahallesi'nde geleneksel yöntemlerle hazırlanan gavut, hem besleyici özelliği hem de tarihi geçmişiyle dikkat çekiyor.  Bu lezzetin atalarından kendilerine miras kaldığını belirten İbrahim Çakar, gavut yapmayı bilen kişi sayısının çok az olduğunu belirtti. 

“SEYAHATNAMEDE İSMİ GEÇİYOR”

Çakar, "Gavut geleneğini biz devam ettiriyoruz. Atalarımızdan, dedelerimizden kalma bir miras. Şimdilerde pek yapan yok. Gavut bize çok eskilerden kalma. Seyahatname eserinde de ismi geçen çok eski bir yiyeceğimiz" diye konuştu.

“8 ÇEŞİT MALZEME BULUNUR”

Çakar, gavutun zengin bir içeriği olduğunu belirterek içindekiler şöyle anlattı:

Gavutun içinde 8 çeşit malzeme bulunur. Bunlar buğday, mısır, nohut, arpa, menengiç, ahlat, kabak çekirdeği ve ay çekirdeği. Bunları sacın üzerinde kavuruyoruz, soğutuyoruz, sonra el değirmeninde undan biraz daha kalın şekilde öğütüyoruz. Hazırlanan karışım farklı şekillerde tüketilebilir. Bunu pekmezle karıştırıp yiyoruz. Dünyanın en doğal tatlısı. Şekerle, pekmezle veya tereyağıyla kavurup yiyenler var ama benim tavsiyem pekmezle karıştırıp yemek. En doğalı ve güzelidir.

“3 KAŞIĞI TOK TUTUYOR”

Gavutun besin değerinin yüksek olduğunu belirten Çakar "Özellikle lif ve protein açısından zengin bir gıdadır. Tokluk hissi sağlaması nedeniyle diyetlerde de tercih edilebilir. Zayıflamak isteyenler gavutu denesinler. Öğle yemeğinden sonra, akşam 3 kaşık gavut yiyen kişi tok bir şekilde günü tamamlayabilir. Kansızlık sorununa da iyi gelir, düzenli tüketimde kan değerlerinde iyileşme görülebilir” dedi.

“GAVUTU OLMAYAN GÖÇ ETMEZMİŞ”

 Çakar, geçmişte göç kültüründe de önemli bir yere sahip olan gavutun, yaylaya çıkan aileler için vazgeçilmez bir yiyecek olduğunu söyledi. Çakar “Eskiden atalarımız yaylaya göç ederken yanlarında mutlaka gavut bulunurmuş. Gavutu olmayan yaylaya göç etmezmiş. Hatta unutanlar yolun yarısından dönermiş. Gavut bizim kültürümüzde çok önemli bir yere sahip" diye belirtti.

ŞİFA NİYETİNE YENİR

Genellikle kavrulmuş buğday, arpa veya yabani ahlat armudunun kurutulup değirmende öğütülmesiyle elde edilen, besleyici değeri yüksek geleneksel ürün olan gavut, Anadolu'nun çeşitli yörelerinde (özellikle Van, Kastamonu) kahvaltılarda, tatlı yapımında veya şifa niyetine tüketilir.

Gavut, genellikle sıcak su, süt veya tereyağı ile karıştırılarak helva/pilav kıvamında tüketilir. Tok tutma özelliği sayesinde diyetlerde kullanılan gavut, mide ve bağırsak sağlığına iyi gelir.  Kastamonu yöresinde ahlat armudundan yapılan türü yaygınken, Van yöresinde buğdaydan yapılan türü yaygındır.