Basında '1 Nisan' şakaları

Basın yayın organlarında geçmişte "1 Nisan Şaka Günü"nde ilk bakışta gerçek gibi algılanan, daha sonra şaka olduğu anlaşılan çok sayıda haber yayımlandı.

Tüm dünyada "Şaka Günü" olarak anılan "1 Nisan"ın nasıl ortaya çıktığıyla ilgili farklı kültür, inanç ve dillerde çeşitli efsaneler bulunuyor.

İlk olarak eski Romalıların Hilarya, Hintlerin ise Huli Festivali’nde görülen şakaların 1564’te Fransa’da yapılan takvim düzenlemesiyle gelenek haline geldiği sanılıyor.

Roma İmparatoru Julius Ceasar'ın adıyla anılan Jülyen takvimine göre 25 Mart, yeni yıl başlangıcı olarak kabul edilirken, Fransa kralı 9. Charles, 1564'de yılbaşı tarihini 1 Nisan'dan 1 Ocak'a aldırıyor. Buna göre, 1 Nisan'ı sene başı olarak kabul etmeye devam edenlerle alay etmek amacıyla yapılan şakalar, bir süre sonra gelenek haline geliyor ve 1 Nisan'ı yılbaşı kabul edenler "1 Nisan Aptalları" olarak anılıyor.

Ağaçlarda spagetti yetişiyor
BBC haber programı "Panorama", 1957’de ılık geçen kış nedeniyle ağaçlarda artık spagetti yetişmeye başladığını duyurdu. Habere, ağaçlardan sarkan spagettileri toplayan çiftçilerin görüntüsü eşlik ediyordu. Çok sayıda izleyici, kanalı arayarak spagetti ağacını nereden alabileceklerini sordu.

Yer çekimi azalıyor
İngiliz gök bilimci Patrick Moore, 1976 yılında BBC Radyo 2'ye yaptığı açıklamada, 1 Nisan saat 09.47'de Plüton Jüpiter'in arkasından geçerken sıra dışı bir olay meydana geleceğini, gezegenlerin bu dizilişinin Dünya'nın çekim gücünü azaltacağını söyledi.

Tam bu anda sıçrayanların havada uçma hissini duyumsayacaklarını söyleyen Moore'un bu açıklamasının binlerce kişi tarafından uygulandığı belirtildi.

San Serriffe adında bir ülke
İngiliz Guardian gazetesi, Hint Okyanusu'nda yer alan noktalı virgül şeklinde adalardan oluşan San Serriffe adlı "uydurma" bir ülkeyi tanıtmak için yedi sayfalık bir ek yayımladı.

Başkenti Bodoni olan adalar ülkesini General Pica yönetiyordu. Ekin yayımlandığı gün The Guardian'ın telefonları kilitlendi. Okurlar, cennete benzeyen adalarda tatil yapabilmek için daha fazla bilgi istiyordu.

Twitter'dan sesli harf yasağı
Twitter'in 2013'te resmi şirket bloğundan yapılan açıklamada, Twitter'ın yeni servisinin "Twttr" olacağı açıklandı.

Yeni uygulamayla sesli harf kullanımına izin verilmeyeceği ve sesli harf kullananların ise aylık 5 dolar gibi bir ücret ödeyeceği belirtildi.

Şirketin şakasını desteklemek için yaptığı resmi açıklamada ise "Sesli harfleri eleyerek daha verimli ve yoğun bir iletişim formuna sahip olabileceğimize inanıyoruz. Aynı zamanda gelir kaynaklarımızı da geliştirmenin bir yolu olarak görüyoruz." ifadeleri yer aldı.

Uçan penguenler
BBC, Antarktika'da uçan Adelie penguenlerinin keşfedildiğini duyurdu. Penguenler, dondurucu Antarktika kışından kaçmak için uçarak Güney Amerika'ya göç ediyordu. BBC, ayrıca penguenlerin videosunu yayımladı.

Eyfel Kulesi taşınıyor
The Parisien gazetesi 1986 yılında, Eyfel Kulesi'nin sökülüp taşınması için anlaşmaya varıldığını yazdı. Habere göre Fransız kültürünün simgesi kabul edilen Eyfel, Paris'in doğusunda açılacak yeni Euro Disney parkında tekrar monte edilecekti. Eyfel'in yerine ise 1992 Olimpiyat Oyunları için 35 bin koltuk kapasiteli bir stadyum inşa edilecekti.

Londra Saat Kulesi, dijital olacak
BBC, 2007 yılında teknolojideki ilerlemelere bağlı olarak Londra Saat Kulesi'ne dijital gösterge takılacağını bildirdi. Dijital göstergeye karşı çıkan binlerce kişi, BBC'nin telefonlarını kilitledi.

Amerikan Kongre Binası çöktü
The Madison Capital-Times gazetesi, 1933 yılında bir dizi gizemli patlama sonucu Kongre binasının çöktüğünü yazdı.

Haberde patlamalara Senato'da haftalar süren gereksiz tartışmaların oluşturduğu büyük miktarda gazın yol açtığı belirtildi. Haberde Kongre binasının yıkılırken gösteren bir de fotoğraf vardı. Gazeteye okurlardan binlerce mektup yağdı.

Anadolu Ajansından 1 Nisan şakaları
Anadolu Ajansı (AA) da önceki yıllarda abonelerine 1 Nisan şakası içeren haberler servis etti.

AA muhabirlerinin, 2009 yılında "Dünya'ya çok benzeyen gezegen keşfedildi", 2012'de "Hamilelik süresi 5 aya iniyor" ve 2016'da "Büyüyebilen robot geliştirildi" başlıklarıyla hazırladığı haberler, dönemlerinde basında geniş yankı bulan 1 Nisan haberleri oldu.

Anadolu Ajansı'nın 2013'te "1 Nisan" şakası olarak hazırladığı "Taksim'de doğalgaz bulundu" haberi bazı internet siteleri ve sosyal medyada en çok okunan haberlerden oldu.

Haberde "İstanbul’da yayalaştırma projesi kapsamında yapılan kazılar sonucunda, 38 milyar metreküp doğalgaz rezervi tespit edildi." ifadesi yer alıyordu.

Yayımlandıktan kısa süre sonra birçok haber sitesi tarafından verilen haberin AA'nın "1 Nisan şakası" olduğu kısa sürede sosyal medyada yayıldı.

Bazı yayın organları da AA İstanbul Haber Merkezi'ni arayarak "Taksim'de doğalgaz bulunması" konusunu yetkililere teyit ettiremediklerini, haber kaynağıyla görüşmek istediklerini ifade etti.