Karta taksit sınırı, yeni düzenleme ne getirecek?

BDDK'nın kredi ve kredi kartı sınırlamalarına yönelik yasal düzenlemesinin 15 gün içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Kredi kartı ile alışverişte genel taksit sayısı 9 ayla sınırlandırılırken, beyaz eşya ve mobilyada üst sınır 12 ay olarak belirlendi. BDDK'nın kredi ve kredi kartı sınırlamalarına yönelik yasal düzenlemesinin 15 gün içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yeni düzenleme, bu tarih öncesi yapılmış harcamaları ve kredi kullanımlarını etkilemeyecek. Ancak uzun vadeye alışan vatandaşın, yeni dönemde kredi kartı yerine, daha düşük faiz ödeyeceği bireysel kredilere yönelmesi bekleniyor. Şu an bireysel kredi faizleri 18 ay vadede aylık yüzde 1.20 seviyelerinde. Yani 10 bin liralık kredi kullanan 18 ayda 11 bin 412 TL olarak geri ödüyor. Aylık kredi ödemeleri ise 634 TL oluyor... Parekendecilerin hesabına göre; yeni evli bir çift 5 bin TL'lik mobilya, 5 bin TL'lik de beyaz eşya satın almak için bireysel kredi kullanacak... Kredi kartıyla 10 bin TL ödeyecekleri malı peşin parayla 9 bine, hatta pazarlıkla daha ucuza bile alabilecek. Böylece bireysel krediye ödeyecekleri faizden, peşin para indiriminden yararlanarak kurtulmuş olacaklar. Peki bu senaryolar reelde nasıl karşılık bulacak? Tüketim frenlenecek mi, düzene mi sokulacak? Bankalar, tüketiciler için sonucu ne olacak?

TAŞIT KREDİSİNE TEMİNAT
Bir diğer düzenleme taslağı ile, binek araç ediniminde kullanılacak taşıt kredilerine de sınır getirildi. Bu sektörde kullanılacak kredilerde konut kredilerinde olduğu gibi, kredi kullananların kredi tutarına bağlı olarak kredi teminat oranı uygulamasına gidilecek.


UZMANLARINA SORDUK:

Üst sınır 12 ay olacak
Mukim Öztekin
(BDDK Başkanı)
Orta Vadeli Plan ve 2014 Yılı Programı'nda öngörüldüğü üzere, tasarrufların artırılması ve artan yurtiçi tasarrufların üretken yatırımlara yönlendirilmesi amacı doğrultusunda, kurumumuz tarafından bireysel kredilere ilişkin üç yeni düzenleme taslağı hazırlanmıştır. Düzenleme taslaklarından biri ile kredi kartlarının taksitlendirilmesine sınırlamalar getirilmektedir. Genel taksit sayısı, mevcut ortalama taksit sayısı olan 9 ayla sınırlandırılacaktır. İlaveten, farklı sektör kategorilerinde farklı taksit sayıları öngörülmektedir. Taslakta, elektrikli ve elektronik eşya ile bilgisayar alımları, araç kiralama, telekomünikasyon ve kuyumculukla ilgili işlemlerde taksit sayısı 6 ay ile sınırlandırılırken, beyaz eşya ve mobilya alımlarında taksit üst sınırı 12 ay olarak belirlenmiştir. Gıda ve akaryakıt alımlarında taksitlendirmeye herhangi bir şekilde olanak verilmemiştir.

Herkese kart verilmemeli
Prof. Dr. Oktay Güvemli
(Marmara Üniversitesi)
İki taraf da bu işte şikayetçi. Bankalar da vatandaşlar da. Bankalar özel avukatlık büroları ile anlaşarak kredi kartı ve kredilerde geri dönüşleri sağlamaya çalışıyor. Vatandaş harcadığı ve kullandığı krediyi ödeyemiyor. Artık insanlar kazandıkları paraları kredi kartlarına yetiştirmeye çalışıyor. Kontrolsüz bir kullanım var. Taksit sınırlandırması bu sorunu çözmez. Sorunun asıl kaynağı bankaların herkese kredi kartı vermesidir. Gelire göre kart verilse ve bu merkezden görünse belki de ikinci ya da üçüncü banka o kişiye bir başka kredi kartı vermeyecek.

Her taksit yeni borçlanmadır
Cüneyt Toros
(Wall Street Journal GYY)
Hane halkı borçluluğu çok arttı. Kazancın yüzde 55'ten fazla borç ödemesine gidiyor. Bu uygulama doğru bir hamle. Cari açık da bu uygulama ile azalacaktır. Ekonomi bu borcu kaldıramayacak düzeye doğru gidiyordu. Bu senetli borçlanmanın önünü açabilir. Bu da bankacılık sistemi dışında legal bir başka satış şeklini yeniden Türkiye'ye getirebilir. Alınan önlemlerin büyük kısmı taksit sayısı için. Taksit işini vatandaşlar alışkanlık haline getirdi. Ödeyeceğinden çok kaç taksit olduğu ve her ay ne kadar ödeyeceğini bilince herşeyin kolay olduğunu sanıyor.

Cari açığı kapatmaz
Prof. Dr. Mehmet Kaytaz
(Boğaziçi Üniversitesi)
Cari açığın kapatılmasında tasarruf büyük önem taşımaktadır. Tasarruf artışında kart kullanımı önemli bir katkı sağlamaz. Cari açık da düşmez. Uygulama ile hedeflenenin tutturulacağını sanmıyorum. Ama uygulama kredi kartı kullanımı alışkanlığını düzeltebilir.

Kredi kartına karşıyım
Prof. Dr. Cafer Tayyar Sadıklar
(Merkez Bankası Eski Başkanı)
Ben şahsen kart kullanmıyorum. Görevde olduğum süre zarfında da kredi Kartına hep karşı durdum. Birden fazla kredi kartı kullanımı çok yanlış. Bir kişiye 7-8 kredi kartı verilmemeli.

Uygulama başarılı olur
Güntay Şimşek
(Habertürk)
Özellikle bazı tüketim madelerindeki taksit sayısı azaltıldı. Cari açığa katkıda bulunan ürünler var bu kapsamda. Bir sonuç alınır uygulama ile. Uzun vadeli taksitlerde riskler oluşuyor. Vatandaş taksit bedeline bakmıyor. Bunun için de fazla harcama yapıyor. Verimli bir tüketime yönelecek vatandaşlar.

Vatandaş bildiğini okur
Prof. Dr. Ali Rıza Okur
(Marmara Üniversitesi)
Herkesin kesesine göre harcaması gerekiyor. Kredi kartı kullananların cebinde hiç yoksa en az 6 adet kart var. Böyle bir şey olabilir mi? Bu kart neden bir kişiye verilir. Çok kredi kartı kullanan her orta gelirli bir gün mutlaka batar. Devlet taksit sayısını ne kadar azaltırsa azaltsın vatandaş yine en fazla taksit sayısı kadar alışverişini yapar. Bu bir önlem olamaz.

Hane halkı az borçlanacak
Doç. Dr. Selin Sayek Böke
(Bilkent Üniversitesi)
Türkiye açısından önemli bir uygulama. Bu önemli bir unsur. Tüketimden kaynaklı cari açık veriyoruz. Hane halkı da kredi kartı ile borçlanıyor. İktisadi riskler oluşturuyor kredi kartındaki bu fazla artış. Tüketim davranışları hemen değişmez. Ama bu uygulama ile zaman içerisinde tüketim davranışı olgunlaşacaktır.

Oğuzhan Müezzino/TÜRKİYE GAZETESİ
oguzhan.muezzino@tg.com.tr
@oguzhanmuezzino