Orta Asya'daki Anadolu, Kırgızistan

Kırgızistan, bizim topraklarımız kadar sıcak, bizim topraklarımız kadar aşina... Kırgızlar Anadolu insanı kadar sıcak kanlı, misafirperver ve çilekeş…

Son Kırgız Hanı Hacı Rahmankul'un, 100'üncü doğum yılı kutlamaları için bulunduğumuz Bişkek'te en çok dikkatimi çeken şey, Kırgızların Anadolu insanlarına olan inanılmaz benzerliğiydi. Öyle ya, bu topraklar Anadolu'ya gelen Türklerin ATAYURDU'ydu. Çekik gözlü, kırmızı suratlı olmamdan olacak, bir Kırgız ak sakallısı, bana "Sen bu pınarın gözündensin" deyince inanılmaz mutlu oldum. Gerçekten Kırgızların yaşam biçimi, alışkanlıkları, tavırları ve adetleri, Toroslar boyunca göçebe hayatı yaşayan biz Yörüklere inanılmaz benziyordu. Ancak Kırgızlar'daki şova dayalı sanat anlayışında, sahne sanatlarındaki inanılmaz zenginlikte ve özellikle kadınların giyim, kuşam ve makyajlarına gösterdiği özende bir Rus etkisi olduğu aşikardı. Ruslar, Kırgızlar'dan çok şey alıp götürmüştü ama, geleneklerini yaşayıp korumalarına da izin vermişlerdi. Votkaya olan düşkünlüğü saymazsak, Kırgızlardaki kültürel deformasyon, Türkiye Türkleri'ne bakarak, yok denilecek kadar azdı… Bu geziden sonra anladım ki, son Kırgız Hanı Rahmankul'un vasiyeti, biz Türkler'e en iyi istikameti çiziyor: "Allah yolundan ayrılmayın. Bir olun, birlik olun. Ve Türklüğünüzü unutmayın.."

SAHNE SANATLARI OLAĞANÜSTÜ...
Kırgızistan'da sahne sanatları "büyüleyici" bir etkiye sahip. Otantik figürler ve ezgiler modern bir tazda harmanlanıyor ve her mekanda büyük bir şovla sergileniyor. Devasa konser salonlarında, lokantalarda, düğünlerde, sokak gösterilerinde, meydanlarda ve evlerdeki eş-dost davetlerinde çok renkli ve çok eğlenceli sanat faaliyetleri var…

ISSIK GÖL'E AŞIK OLABİLİRSİNİZ
Issık Göl, dünyanın en büyük krater göllerinden biri. Yüksek dağların eteğinde, Cennet'i andıran bir huzur beldesi. "Issık" bizim "Isıcak" kelimesi ile aynı aileden. "Sıcak Göl" anlamına gelen "Issık Göl" aslında dağların altından çıkan sıcak kaplıca suları ile besleniyor. Bu yüzden karla kaplı yüksek dağların eteğinde yemyeşil bir vahaya dönüşüyor.


BALBALLAR OLDUĞU GİBİ DURUYOR...
Balasugun'daki eski mezarlık, birbirinden ilginç balballarla (mezar taşları) dolu. Balballar, ölen kişinin ilkel heykelleri aslında. Bazılarında isimleri de yazılı…

BALASAGUN'DA BİR ANDA BİN YIL GERİYE GİTTİK
Karahanlılar'ın başkenti Balasagun, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'e 60 kilometre mesafedeki Burana bölgesinde. Eski şehir, tamamen toprağın altında kalmış. Ancak "Burana Kulesi" de denilen muhteşem minare, bina kalıntıları, mezarlar ve balballar, eskişehrin ihtişamı hakkında fikir veriyor. Moğol hükümdarı Cengiz Han tarafından fethedilip yağmalanan Balasagun, ihtişamlı yıllarında bir kültür ve ticaret merkeziydi. Yusuf Has Hacip'in doğup büyüdüğü ve "Kutadgu Bilig"adlı ünlü eserini yazdığı şehri ziyarete giderseniz, sizi yerel giysileri ile Kırgız kızları karşılayacak ve Boğursa böreği ile kaymak ikram edecektir.


AT VE YURT KIRGIZİSTAN'DIR
Şehir dışında yaşayan Kırgızlar yıllarca "YURD" adı verilen çadırlarda yaşadı. Yurt ve at, hâlâ Kırgızların vazgeçemediği iki unsur. Bu ikisi olmadan bir Kırgız'ın yaşaması mümkün ama, mutlu olması mümkün değil…

KIRGIZ GENÇLERİ AVRUPALI GİBİ
Kültürel kabuğu kırılmaya başlayan Kırgız gençleri, ülkelerinde yaşanan değişim rüzgarlarının keyfini çıkarıyor. Hayat tarzı ve giyim kuşamda Avrupalı akranları ile yarışan Kırgız gençleri, yol arkadaşımız Eyüp Dursun Ergur ile bu sıcak pozu verdi.

AYTMATOV'U UNUTMADIK
Kırgızistan'a gidip de, ünlü yazar Cengiz Aytmatov ve KGB tarafından öldürülen akrabalarının anıt mezarlarını ziyaret etmeden dönemezsiniz. Biz de öyle yaptık ve anıta çelek koyup dua ettik.…

BİZİM ESKİ ADETLER…
Sofralardaki inanılmaz zenginliği dün yazmıştım.. Yemekten sonra kapıda büyük bir saygıyla bekleyen ve size leğen, ibrik ve havlu tutan garsonlar ise, bize eski köy yaşantımızı hatırlattı.

Gezi yazısı-3
Fotoğraflarla Kırgızistan
Hazırlayan: Aydoğan KAÇIRA
Fotoğraflar: Abdülmetin Keskin