Türkiye’de ilk! İstanbul’un sel haritası, en riskli ve risksiz ilçeler belli oldu

İstanbul'da ilçelere göre sel riski haritası hazırlandı. Türkiye'de ilk kez yapay zeka tabanlı karar destek algoritmasıyla hazırlanan haritaya göre sel riskinin en fazla olduğu ilçe Fatih, en az olduğu ilçe ise Adalar oldu. Risk haritasındaki diğer ilçeler ve risk oranları neler? İşte detaylar…

EN RİSKLİ İLÇE FATİH

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Ekmekcioğlu, İstanbul ilçelerindeki sel riskini değerlendirdi. Yapay zeka kullanarak belirlenen analize göre, İstanbul’da sel riskinin en yüksek olduğu ilk 5 ilçe sırasıyla Fatih, Gaziosmanpaşa, Bağcılar, Güngören ve Beyoğlu oldu.

EN RİSKSİZ İLÇE ADALAR

İTÜ ve Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) işbirliğiyle hazırlanan "İstanbul'un ilçe bazlı sel risk haritalandırması" başlıklı çalışmanın sonuçları dikkat çekti.  Çalışmaya göre, sel riskinin en az olduğu ilçeler ise Adalar, Şile, Silivri, Sarıyer ve Çekmeköy olarak belirlendi.

“20 GÖSTERGE BELİRLEDİK”

Doç. Dr. Ekmekcioğlu, iklim değişikliği ve yoğun kentleşme baskısıyla şiddetli yağışlara bağlı sel olaylarının artması nedeniyle çalışmayı Türkiye’de nüfusun en yoğun olduğu İstanbul’da gerçekleştirdiklerini söyledi.

Ekmekcioğlu, "Tehlike bağlamında yaklaşık 15 farklı göstergeyi, risk bağlamında ise hem kırılganlık hem de maruziyet olarak toplamda yaklaşık 20 göstergeyi ilçe bazlı olarak belirledik. Her bir göstergeye ilişkin verileri toplayarak analiz ettik ve İstanbul genelinde sel riskinin mekansal dağılımını ortaya koyduk." dedi.

AVRUPA YAKASI'NDA RİSK DAHA FAZLA

Avrupa Yakası’nda Silivri, Çatalca ve Sarıyer'in bazı bölgeleri ile Anadolu Yakası’nda Şile’de sel riskinin görece daha az olduğunu belirten Ekmekcioğlu, şunları söyledi:

İstanbul'un özellikle merkez kuşağına baktığımızda yani nüfus yoğunluğunun fazla olduğu Esenler, Güngören, Bağcılar gibi bölgelere baktığımızda buralarda sel riskinin fazla olduğunu gözlemleyebiliyoruz. Bizi aynı zamanda bu noktada geçmişte meydana gelmiş kronik sel baskınları doğruluyor. Yine keza Fatih'i de buna örnek verebiliriz. Avrupa Yakası'nda bu ilçelerden bahsedebiliriz. Anadolu Yakası'na geldiğimizde de Üsküdar, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy gibi ilçelerde sel riskinin Anadolu Yakası içerisinde yüksek olduğunu ifade edebiliriz. Ancak Avrupa Yakası'ndaki ilçelerle kıyaslandığında burada sel riskinin biraz daha düşük olduğunu gözlemliyoruz.

“YÜZDE 10'LUK KISMI YÜKSEK TEHLİKE”

“İstanbul'un yüzey alanı bakımından yaklaşık yüzde 10'luk bir kısmı yüksek tehlike, yüzde 10'luk bir kısmı orta tehlike, yüzde 80'lik bir kısmı ise düşük ve çok düşük olarak ifade edebileceğimiz kategorilerde sel tehlikesi altında” diye vurgulayan Ekmekcioğlu, riskin yüksek olduğu bölgelerin İstanbul nüfusunun önemli bir bölümünü barındırdığına dikkat çekti.

“TETİKLEYİCİ UNSURLAR”

Doğal alanların azaldığı ve geçirimsiz yüzeylerin yoğun olduğu kent bölgelerinde yağmur suyunun sel ve su baskınına yol açtığını ifade eden Ekmekcioğlu, "Dolayısıyla geçmiş, meydana gelmiş sel olaylarından öğrenen ve o olayları tetikleyici unsurları da bünyesinde barındıran tüm öğrenme sürecinde ve geçmiş sel olayları ile çevresel faktörler arasındaki ilişkileri öğrenerek gelecekte sel oluşma potansiyeli bulunan alanları da tahmin edebilen bir yapay zeka algoritması ve bu algoritmayla tehlike modellemesini gerçekleştirdik. Bu tehlike modellemesi ve algoritma da tüm risk değerlendirme sürecini beslemiş oldu” dedi.

“YÜZDE 90 İLE 95 DOĞRULUKLA”

Doç. Dr. Ekmekcioğlu, tehlike modellemesinde sel risklerini bölgenin topografya, eğim, drenaj ağı ile hidrolojik, meteorolojik ve jeomorfolojik özelliklerini geçmiş sel olaylarıyla ilişkilendirerek yapay zekayla yaklaşık yüzde 90 ile 95 doğrulukla tahmin ettiklerini söyledi.

İlçelerin sel riski sıralaması ve risk puanları şöyle: