AZERBAYCAN’IN YARISI BU ADAMINDI

Adı Hacı Zeynelabidin Tağıyev… Azerbaycanlılar onu “milletin atası” diye adlandırıyor. İşte Tağıyev’in ilginç hikâyesi…

Hacı Zeynelabidin Tağıyev 1823 Bakü İçerişeher (Kale içi) doğumlu bir Azerbaycan Türküdür. Babası Taghi işleri yolunda gitmeyen bir kunduracı, anası Ummuhanum çamaşır yıkayan bir kadıncağızdır. Annesi leğen başında urba çitilerken hayatını kaybeder. Hacı, kız kardeşlerin ve analığın yükünü de omuzlar.
Bileğine güçlü bir çocuktur, dar mekânlarda duramaz, babası gibi sayacı olmaz. Velev ki taş taşısındır, onun işi dışarıda.
İlk gün eve 6 kapikle döner, o akşam kardeşleri tok yatar. Para kovalamaktan mektebe gidemez, okuryazar olamaz.
İnşaata karşı hayli merakı vardır, harç karmaktan başlar, taş ustası olur zamanla. Müteşebbis bir insandır, ufak tefek tamiratlar, taşeronluklar derken ekibini kurar müteahitliğe başlar. İyi kazanır ama duracak değildir orada. Hamle adamıdır, biteviye etrafına bakar.

Petrolcülerin havalide dolandıkları günlerde bir gaz yağı fabrikası alır (1870), sıcak para hoşuna gider. Sonra ortakları ile beraber arazi edinir, Bibiheybat mıntıkasında neft arar.
Her sabah sahaya gider elinde kazma murç eşeler durur inatla. Bir yıl geçer ı ıh. Arkadaşları onun kadar ısrarcı değildir ellerindeki toprakları da Hacı’ya devredip çekilir, kısmetlerini başka yerde ararlar.
Hacı, sabrının semeresini görür, kaynağa ulaşır sonunda. Bir anda petrol zengini olur, rafineriler kurar, işin nakliyesine de kafa yorar. Atların çektiği demir yolunu (konka) faaliyete sokar. Ardından tekneler yaptırıp Hazar’a salar. Bilahare Gemi Sahipleri Birliğinin başına geçecektir. Limanlar, ambarlar...
Hatta boru hatlarıyla Gürcistan üzerinden Karadenize çıkar. Bakü Tiflis Ceyhan’ın fikir babasıdır bu meyanda.
Derken Hazar Denizi’nde balıklara yataklık eden nehirleri satın alır, soğuk hava deposu yaptırır Dağıstan’a.
Balıkçıları heveslendirmek için paha biçilmez yüzüğünü bir balığa yutturup suya salar. Artık kim tutarsa.

İRFAN ÖZFATURA'NIN YAZISININ DEVAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN