Çin ve Türkmenistan stratejik ortaklığı

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in Türkmenistan'a gerçekleştirdiği ilk ziyaret, doğalgaz alanında imzalanan anlaşmalar ile tarihe geçti.

Türkmenistan'a doğalgaz kredisi verme taahhüdünde bulunan Çin yönetimi, bu ülkedeki dünyanın en büyük 2. doğalgaz yatağı olarak bilinen Galkınış sahasının işletmeye açılması çalışmalarının ikinci aşaması için maliye desteğinde bulunacak. Ayrıca, Çin Ulusal Petrol Şirketi, Galkınış sahasının ikinci aşamasında 30 milyar metreküp kapasiteli doğalgaz tesisi inşa edecek. Ayrıca, imzalanan anlaşmalar kapsamında Çin, Türkmenistan'dan daha önce yıllık 40 milyar metreküpe ek olarak 25 milyar metreküp doğalgaz satın alacak. Mart ayında cumhurbaşkanı görevini devralan Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Orta Asya turuna çıktı. Orta Asya ziyaretine Türkmenistan'dan başlayan Cumhurbaşkanı Xi, Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov tarafından Oğuzhan Köşkü'nde askeri törenle karşılandı. Daha sonra liderler başa başa görüştü ve heyetler arası görüşmelere katıldı. Resmi görüşmelerin ardından iki ülke ilişkilerini üst seviyelere taşıyacak 13 anlaşmaya imza atıldı. Berdimuhamedov ile Xi, Türkmenistan ile Çin ilişkilerini stratejik ortaklığa taşıyacak ortak deklarasyona imza attı. Ayrıca, iki ülke ilgili yetkilileri arasında doğalgaz başta olmak üzere eğitim, spor, teknik işbirliği gibi birçok konuyu içeren ikili anlaşmalara imza atıldı. Türkmenistan ile Çin arasında daha önceki 40 milyar metreküp doğalgaz anlaşmasına ek olarak 25 milyar metreküp doğalgaz alımını öngören anlaşma, Galkınış sahasının ikinci etabı için doğalgaz kredisi anlaşması ve bu sahada 30 milyar metreküp doğalgaz tesisi yapımı anlaşmasına imza atıldı.

CUMHURBAŞKANI Xİ: DOĞALGAZ İŞBİRLİĞİ STRATEJİK ÖNEME SAHİP
Görüşmelerden sonra devlet başkanları basının karşısına çıktı. Basın toplantısında konuşan Çin Cumhurbaşkanı Xi, ikili, uluslararası ve bölgesel konuları değerlendirdiklerini kaydetti. İki ülke ilişkilerinin stratejik ortaklık seviyesine çıkarıldığını belirten Xi, doğalgaz sektöründeki işbirliğinin uzun vadede sürdürmek istediklerini kaydetti. Türkmenistan'ın dünyanın en büyük doğalgaz üretici ülkelerinden birisi olduğunu kaydeden Xi, Çin'in ise en önemli bir Pazar olduğunu ifade etti. Türkmenistan'dan doğalgaz alımını arttırdıklarını belirten Xi, Türkmenistan'dan Çin'e doğru üçüncü doğalgaz boru hattı projesini tamamlamak istedikleri, dördüncü boru hattı yapımına başlamak istediklerini belirtti.


BERDİMUHAMEDOV: ÇİN ÖNEMLİ ORTAĞIMIZ
Ev sahibi Devlet Başkanı Berdimuhamedov, Çin'in önemli işbirliği ortaklarından biri olduğunu söyledi. İki ülke doğalgaz işbirliğinin 2006 yılında başladığını ve geçen süre zarfında Türkmenistan-Çin doğalgaz boru hattının inşa edildiğini, ilk olarak 40 milyar metreküplük doğalgaz anlaşması imzaladıklarını söyledi. Bugün imzalanan 25 milyar metreküp doğalgaz anlaşması artık yürürlüğü gireceğini söyleyen Türkmen lider, yeni bir hat çekmek istediklerini ve bu hattın Türkmenistan-Özbekistan-Tacikistan-Kırgızistan-Çin doğalgaz boru hattı olacağını belirtti. Berdimuhamedov, iki ülke ticaret hacminin geçen yıl 9 milyar dolar, bu yılın ilk altı ayında 4,5 milyar dolar seviyesine ulaştığını kaydetti. Çin, Türkmenistan'ın en büyük doğalgaz tedarikçisi konumuna geldi. Çin yönetimi, Türkmenistan'dan yılda 65 milyar metreküp doğalgaz alacak. Türkmenistan'ın en büyük ve dünyanın en büyük 2. doğalgaz sahası olan Galkınış yatağı, Devlet Başkanı Berdimuhamedov ile Cumhurbaşkanı Xi'in katılacağı törenle hizmete açılacak. Galkınış sahasında doğalgaz arıtma tesisleri inşa edildi. Sahanın ilk etabı için 10 milyar dolar yatırım yapıldı. Bunun 8,1 milyar doları Çin kredisi oluşturdu. Galkınış sahasının doğalgaz rezervi 26,2 trilyon metreküp olarak bağımsız İngiliz denetim şirketi Gaffney, Cline amp; Associates açıkladı.