Dünya diken üstünde: ABD’nin 7 üssü peş peşe vuruldu! Bölgesel savaş kapıda mı?
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından misilleme geldi, Amerikan üsleri hedef alındı. Körfez’de patlamalar yaşanırken, Bahreyn’deki ABD Donanma üssü vuruldu. Doç. Dr. Furkan Kaya sürecin artık sınırlı bir gerilim olmaktan çıktığını belirtirken, Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan ise yaşananların 12 Gün Savaşı’nın devamı niteliğinde olduğunu aktardı.
MÜZEYYEN BIYIK—ABD ve İsrail’in İran’da başta Tahran olmak üzere birçok noktaya düzenlediği hava saldırılarının ardından misilleme gecikmedi.
ABD Başkanı Donald Trump, “İran’da büyük ölçekli askeri operasyonlara başladık” açıklamasını yaparken, İran’ın bölgedeki Amerikan askeri varlığını hedef aldığı bildirildi. Körfez’de patlama sesleri yükseldi, Bahreyn’deki ABD Donanma üssünün vurulduğu aktarıldı. Uzmanlara göre kriz artık çok daha tehlikeli bir boyuta taşınmış durumda.
Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Furkan Kaya ile Kırıkkale Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan, süreci Türkiye Gazetesi’ne değerlendirdi.
"BU ARTIK SINIRLI ANGAJMAN DEĞİL"
Doç. Dr. Furkan Kaya, ABD Başkanı Donald Trump’ın kullandığı "büyük ölçekli askeri harekat" ifadesine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Donald Trump önleyici saldırı eşiğini yükseltti. ‘Major combat operations’ dedi. Bu artık sınırlı angajman değil, savaş mantığına taşınmış bir süreçtir. İsrail’in ‘Aslanın Kükremesi’ operasyonu kapsamında önleyici savaş başlattığını açıklaması da İran’ı çökertmek, diz çöktürmek ve teslim olmaya zorlamak anlamına gelir."
Doç. Dr. Kaya, sürecin küresel boyutuna işaret ederek şu ifadeleri kullandı:
"Bölgesel savaşın küresel savaşa dönüşüp dönüşmeyeceği kritik. İran ne Irak’a ne Suriye’ye ne Afganistan’a benzer. Kadim ve zor bir coğrafyadır. İran jeopolitiği Hint-Pasifik’in emniyet kemeridir."
İran’ın doğrudan ABD ana karasını hedef alamayacağını belirten Kaya, "Karşılığını Amerikan üslerini vurarak verir. Nitekim İran’ın ABD üslerini meşru hedef ilan etmesi beklenen bir gelişmeydi" dedi.
Saldırıların hukuki boyutuna da değinen Kaya, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Önleyici savaş diye uluslararası hukukta bir kaide yok. ABD Kongresi’nden çıkmış bir savaş kararı yok. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı yok. Bu açıdan bakıldığında ortada bir hukuksuzluk var."
DOÇ. DR. MERVE SUNA ÖZEL ÖZCAN: "BU 12 GÜN SAVAŞI’NIN DEVAMI"
Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan ise ABD’nin bölgedeki askeri yığınağına dikkat çekerek şunları söyledi:
"ABD’nin bölgede yaptığı güç konuşlanması, 2003 Irak müdahalesinden bu yana en geniş ölçekli yığınaklardan biri oldu. Bu tür askeri yoğunlaşmalar genellikle üç amaç taşır: İran’ın nükleer kapasitesini geri döndürülemez biçimde sınırlamak, bölgesel güç dengesini İsrail lehine yeniden kurmak ve küresel güç hiyerarşisine mesaj vermek."
Doç. Dr. Özcan, sürecin yalnızca İran’la sınırlı olmadığınına değinerek, "Trump yönetiminin politikaları Çin ve Rusya’ya da mesaj içeriyor. Çin’in İran’daki vatandaşlarını tahliye çağrısı yapması bu açıdan önemli bir göstergedir" dedi.
İsrail’in savaş yaklaşımına da değinen Özcan, şu ifadeleri kullandı:
"İsrail savaşları süreye göre değil, operasyonel hedefe göre sonlandırır. İran’ın misilleme kapasitesinin zayıflatılması, nükleer programın geriletilmesi ve ABD’den stratejik dur sinyali gelmesi belirleyici olacaktır."
Özcan, mevcut çatışmayı yeni bir savaş olarak değil, önceki sürecin devamı olarak değerlendirdi:
"Bugünkü çatışmayı yeni bir savaş olarak değil, 12 Gün Savaşı’nın devamı olarak okumak gerekir. 12 Gün Savaşı askeri kapasiteyi test etti ancak stratejik sorunu çözmedi. Nükleer program devam etti, bölgesel rekabet sürdü ve dolaylı müzakereler kalıcı bir uzlaşı üretmedi."
İRAN MİSİLLEMESİ: HANGİ ABD ÜSLERİ HEDEF ALINDI?
ABD-İsrail saldırılarının ardından İran’ın misilleme kapsamında bölgedeki Amerikan üslerini hedef aldığına dair iddialar uluslararası basına yansıdı. Resmi makamların açıklamalarına göre ve yerel kaynakların aktardıkları doğrultusunda öne çıkan üsler şöyle:
BAHREYN – 5. FİLO KARARGAHI
Bahreyn devlet haber ajansı, ABD Donanması’nın 5. Filosu’nun hizmet merkezinin füze saldırısına uğradığını duyurdu. Ülkede sirenler devreye girerken patlama sesleri bildirildi.
KATAR – EL UDEİD HAVA ÜSSÜ
Doha yakınlarındaki El Udeid Hava Üssü çevresinde patlama iddiaları gündeme geldi. Katar Savunma Bakanlığı, İran’a ait bir füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ – EL ZAFRA HAVA ÜSSÜ
Abu Dabi’de patlama sesleri duyulduğuna dair haberler yayımlandı. ABD Hava Kuvvetleri’nin kullandığı El Zafra Hava Üssü bölgedeki en kritik Amerikan tesislerinden biri.
KUVEYT – ALİ AL SALEM VE ARİFJAN KAMPI
Kuveyt’te de patlama sesleri bildirildi. ABD’nin lojistik ve kara kuvvetleri merkezi olarak kullandığı Arifjan Kampı ve Ali Al Salem Hava Üssü olası hedefler arasında gösteriliyor.
ÜRDÜN – MUWAFFAQ AL SALTİ HAVA ÜSSÜ
Ürdün’ün Azrak kentindeki Muwaffaq al Salti (Salti) Hava Üssü çevresinde hareketlilik olduğu iddia edildi. Bu üs, ABD’nin Levant bölgesindeki operasyonlarında önemli rol oynuyor.
IRAK – AYN EL-ESAD VE ERBİL
Irak’ta daha önce İran tarafından hedef alınan Ayn el-Esad Hava Üssü ve Erbil Hava Üssü de olası misilleme kapsamındaki başlıklar arasında yer aldı. Ancak son saldırılara ilişkin resmi teyit gelmedi.
İSRAİL’DE HEDEF ALINDIĞI ÖNE SÜRÜLEN ASKERİ NOKTALAR
Nevatim Hava Üssü:İsrail Hava Kuvvetleri’nin F-35 filosuna ev sahipliği yapan üs, İran’ın daha önce de hedef aldığı kritik tesislerden biri.
Ramon Hava Üssü: Güney İsrail’de bulunan üs, uzun menzilli operasyonlarda kullanılıyor.
Palmachim Hava Üssü: İHA ve füze savunma sistemlerinin konuşlu olduğu önemli merkezlerden.
