İran'da ekonomik krize 'Kalabarg' çözümü!

İran’da artan hayat pahalılığına karşı hükümet, protestoların ardından “Kalabarg” adlı elektronik kupon uygulamasını devreye soktu. Temel gıda ürünlerine erişimi kolaylaştırmayı amaçlayan sistemle bazı kalemlerde fiyatların gerilemeye başladığı belirtiliyor. Ancak vatandaşlar, alınan önlemlerin yeterliliği konusunda temkinli.

Kaydet

İran’da artan hayat pahalılığı ve yüksek enflasyon nedeniyle 28 Aralık 2025’te başlayan protestoların ardından, temel tüketim ürünlerinde özellikle yağ, et ve yumurta gibi gıda kalemlerinde sert fiyat artışları yaşandı. Hayat maliyetlerindeki yükselişin vatandaşlar üzerindeki etkisini azaltmayı hedefleyen hükümet, eleştiriler ve protestoların ardından yeni ekonomik tedbirleri devreye soktu.

ÖNERİLEN HABERLER

DÜNYA

Putin ve Netanyahu arasında 'İran' görüşmesi! Arabuluculuk teklif etti

Bu kapsamda hayata geçirilen “Kalabarg” adlı elektronik kupon uygulaması, hanelerin süt, peynir, yağ, pirinç, et ve yumurta gibi temel gıda ürünlerine daha kolay erişmesini amaçlıyor. Kalabarg sistemi, devlet tarafından vatandaşlara tanımlanan dijital bir belge ya da kredi mekanizması şeklinde işliyor ve döviz sübvansiyonlarından kaynaklanan rantın azaltılmasını hedefliyor.

“BAZI ÜRÜNLERİN FİYATLARINDA GERİLEME BAŞLADI”

Protestolar öncesinde de hız kazanan fiyat artışları kamuoyunda geniş yankı uyandırmış, bazı ürünler kısa süreliğine market raflarında bulunamaz hale gelmişti. Yetkililer ve sektör temsilcileri bu durumu spekülatif hareketler, dağıtım zincirindeki aksamalar ve ekonomik baskılarla ilişkilendirirken, son günlerde zincir marketler başta olmak üzere perakende satış noktalarında temel ürünlerin yeniden temin edilebildiğini belirtiyor. Bazı kalemlerde ise fiyatların gerilemeye başladığı ifade ediliyor. Hükümet, atılan adımların piyasalarda kısmi bir rahatlama sağladığını ve önümüzdeki dönemde fiyat istikrarının güçlendirilmesinin hedeflendiğini vurguluyor.

“BU ZAMANA KADAR HALK OLARAK BİRÇOK SORUNLA KARŞI KARŞIYA KALDIK”

İran halkı ise yaşanan sert protestoların ardından, hayat pahalılığıyla mücadele kapsamında atılan adımlara temkinli yaklaşıyor. İranlı Zohre Nosrati, “Geçmişe göre ekonomideki olağan dışı koşullar nedeniyle fiyatlarda artış var. Hükümetin de hayat pahalılığının önüne geçmek için aldığı kararlar bulunuyor. Bu zamana kadar halk olarak birçok sorunla karşı karşıya kaldık. Bunu da atlatacağımızı düşünüyorum” dedi.

İranlı Ali Rıza Ekberi ise, “Hükümetin elektronik kupon desteğinin faydası oldu ancak yeterli değil. Fiyatlar geçmişe göre arttı. Yine de gördüğünüz gibi halk alışverişine devam ediyor” ifadelerini kullandı.

TERCİHLİ DÖVİZ KURU UYGULAMASI

İran hükümeti, döviz kurunda yaşanan ani dalgalanmaları önlemek ve fiyat artışlarını kontrol altına almak amacıyla tercihli döviz kuru uygulamasında da düzenlemeye gitmişti. Uzun yıllardır yürürlükte olan sistem, bazı temel ürünlerin ithalatında kullanılmak üzere dövizin serbest piyasa kurunun altında bir fiyattan ithalatçılara tahsis edilmesini öngörüyordu.

Ancak düşük kurdan sağlanan dövizin amacına uygun kullanılmaması, ithal edilen ürünlerin beklenen fiyat seviyesinden piyasaya sunulmaması ve dağıtım zincirindeki denetim eksiklikleri nedeniyle uygulama yoğun eleştirilere maruz kaldı. Ekonomi çevreleri, tercihli döviz kurunun zamanla bir rant mekanizmasına dönüştüğünü ve fiyat artışlarını engellemekte yetersiz kaldığını savundu.

Yazar : TÜRKİYE GAZETESİ

Yayın Tarihi | 16 Ocak, 2026 - 20:12

Bizi Takip Edin

YORUMLAR