Milyonların umudu olan bedava klima! Pet şişelerle evleri 5 derece serinlettiği iddia edildi

Kavurucu yaz sıcaklarının 45 dereceye kadar ulaştığı Bangladeş'te, elektrik şebekesinden yoksun köyler için geliştirilen ve pet şişelerle yapılan Eco-Cooler sistemi dünyanın odak noktası oldu.

Vantilatör veya klima lüksü olmayan yoksul kırsal bölgelerde sac evleri serinletmek amacıyla tasarlanan derme çatma sistem, evleri 5 derece soğuttuğu iddiasıyla internette viral oldu.

ŞİŞELERLE ELEKTRİKSİZ KLİMA AKIMI

Kesilmiş plastik şişelerden üretilen elektriksiz klima sistemi Eco-Cooler, son bilimsel testlerin ardından mercek altına alındı. İlk geliştirildiği dönemde oda sıcaklığını 5 derece düşürdüğü ileri sürülen sistemin, yapılan laboratuvar simülasyonlarında havayı en fazla 0,2 derece serinletebildiği ortaya çıktı.

Uzmanlar, sistemin gerçek bir klima alternatifi olmasa da plastik atıkları değerlendiren başarılı bir pasif havalandırma denemesi olduğunu söyledi.

SİSTEM PRİZ VEYA MOTOR OLMADAN NASIL ÇALIŞIYOR?

Söz konusu sistem herhangi bir motor, kompresör ya da elektrik bağlantısı gerektirmeden tamamen doğal rüzgar akımıyla çalışacak şekilde tasarlandı. Uygulamada, ortadan ikiye kesilmiş kullanılmış plastik PET şişeler, pencerelerin boyutuna göre delinmiş sert bir levha üzerine yerleştiriliyor. Şişelerin geniş ağız kısımları evin dışına bakarken, dar boyun kısımları ise iç mekana doğru yönlendiriliyor.

Tasarımcılar, dışarıdaki rüzgarın şişenin geniş kısmından girip dar boynundan geçerken bir basınç ve hız değişimi yaşadığını, bunun da içeriye serin hava üflenmesini sağladığını aktardı. 

Söz konusu yöntem, insanın dudaklarını büzerek üflediğinde ağzından çıkan havanın normalden daha serin hissedilmesi prensibine benzetiliyor. Güneş altında adeta birer metal seraya dönen oluklu sac evler için tercih edilen yöntem, sıcağın etkisini hafifletmek adına düşük maliyetli bir çözüm olarak sunuluyor.

NASIL BULUNDU?

Proje ilk olarak 2016 yılında Grey Dhaka ajansı tarafından geliştirilmiş ve sosyal işletme gönüllüleriyle birlikte Bangladeş köylerinde ücretsiz olarak kurulmaya başlanmıştı. İnternet üzerinden şemaları ücretsiz paylaşılan ve evleri 5 dereceye kadar serinlettiği iddia edilen bu halk mühendisliği ürünü, kısa sürede uluslararası bir popülerlik kazandı.

Nature dergisi; Bangladeş’in aşırı sıcak iklim koşullarını birebir yansıtan kontrollü laboratuvar ortamlarında, yedi farklı Eco-Cooler modeline dair yeni test bulgularını yayımladı.

Hassas ölçümler sonucunda, rüzgârın az olduğu gerçekçi senaryolarda oda sıcaklığında yalnızca 0,2 dereceye kadar bir düşüş sağlandığı, bunun dışında kayda değer bir soğutma etkisi yaratılmadığı rapor edildi. Cihaz evrensel bir soğutma çözümü olmaktan ziyade, sınırları olan basit bir havalandırma girişimi olarak görülüyor.

PERFORMANSI SINIRLI OLSA DA ÖNEMLİ BİR SEMBOL

Öte yanan yerel halk tarafından Eco-Cooler projesi, literatürde kısıtlı imkanlarla üretilen tutumlu inovasyonun en değerli örneklerinden biri sayılmaya devam ediyor. Sistemin asıl gücü, elektrik altyapısının bulunmadığı güvencesiz barınma alanlarında, çöp olacak plastik atıkları yerel bir çözüme dönüştürme fikrinde yatıyor.