NATO, dünyaya mesajı Türkiye'den verdi: Arkansas'tan Ankara'ya kadar güçlü olmalıyız

Ankara, 26. NATO Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, başkentteki tüm hazırlıklar tamamlandı. Başkente ulaşan ilk isim NATO Genel Sekreteri Mark Rutte oldu. Basın mensuplarının karşısına geçen Rutte, "Yıllar boyunca yaptığımız yatırımların sonucunda kapasitemizi artırıyoruz. Ankara'da önemli adımlar atacağız. NATO'da sorumluluk ve güç paylaşımını artıracağız. Arkansas'tan Ankara'ya kadar güçlü olmalıyız." ifadelerinde bulundu. NATO Zirvesi için Cumhurbaşkanı Erdoğan'a da teşekkür eden Rutte, "Şimdiye kadar her şey mükemmel, bu salon harika." ifadelerini kullandı.

Ankara’nın ev sahipliği yapmaya hazırlandığı tarihi zirve için nefesler tutuldu. 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilecek zirve öncesinde kentte güvenlik, ulaşım ve organizasyon hazırlıkları tamamlandı.

Zirveye 32 NATO devlet ve hükümet başkanının yanı sıra yaklaşık 100 bakan, üst düzey diplomat, uluslararası kuruluş temsilcisi ve davetli konuk da katılacak.

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek zirvenin, ittifakın karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarını değerlendirmek ve müttefikler arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan kararlar için zemin hazırlamak için bir platform sağlaması bekleniyor.

ANKARA’YA ULAŞAN İLK İSİM RUTTE OLDU

Liderlerin uçağı Ankara’ya inmeye hazırlanırken, kente ilk gelen isim NATO Genel Sekreteri Mark Rutte oldu.

Bir yılda, Kanada ve Avrupa'nın askeri harcamalarını taahhüt doğrultusunda yüzde 4'e çıkardığını ifade eden Rutte, bunun hem kendi güvenlikleri hem de ittifakın kolektif güvenliği için çok önemli olduğunu belirtti.

Rutte, "Geçtiğimiz yıl Avrupa ve Kanada bir önceki yıla nazaran temel savunma harcamalarını yüzde 20 artırdılar. 2025 ve 2026 yıllarında ekstra 258 milyar dolarlık savunma yatırımları yapıldı ve bu devam edecek. Daha fazla kaynak, daha fazla kuvvetimiz ve daha fazla üssümüz olacak. Yıllarca süren yetersiz yatırımın ardından artık gerçek yetkinlikler geliştiriyoruz. Avrupalı müttefiklerimiz ve Kanada, ABD ile eşitledi bu harcamaları. Şimdi daha fazla liderlik alabilme noktasında da Avrupa ve Kanada adımlar atıyor. Konvansiyonel savunmanın da ötesine geçiyoruz" ifadelerini kullandı.

Rutte, ittifakın caydırıcı bir savunma yapısının olacağını, NATO'nun doğu kanadının, Baltık ve Arktik bölge olmak üzere güçlendiğini vurgulayarak, aynı zamanda Ukrayna’nın korunduğunu söyledi.

"ARKANSAS'TAN ANKARA'YA GÜÇLÜ OLMALIYIZ"

Ekonomik yatırımların askeri anlamda kabiliyetlere dönüştürüldüğünü vurgulayan Rutte, şöyle devam etti:

"Yani paramızı işe dönüştürüyoruz. Paramızı füzelere, mühimmata ve aynı zamanda gelebilecek olan saldırılara karşı koyma gücüne dönüştürüyoruz. Aynı zamanda ulusal savunma sanayi yapılarımızı da güçlendiriyoruz. Yarın bir savunma sanayi forumumuz olacak. Burası bir platform, bir gösteri noktası olacak hepimiz için, sağlam savunma ve güvenilir savunma yapılarımızı ortaya koyacağımız bir gösteri olacak. Bizler tüm bunlara ihtiyaç duyuyoruz çünkü caydırıcı olmak zorundayız. Ankara'daki ve Arkansas'taki yani Arkansas'tan Ankara'ya kadar olan bölgede bu savunmalarımızla birlikte ekonomilerimizi de güçlendireceğiz, inovasyon da yapacağız. Atlantik'in her iki tarafında da on binlerce kişiye istihdam sağlayacağız."

Rutte, bunun güvenlik için çok önemli olduğunu, toplumların bugün ve yarın korunmaya devam etmek zorunda olduğunu söyledi.

"NATO'DAKİ LİDERLİĞİNİZ ÖNEMLİ"

Rutte, Türkiye'nin, NATO'ya katıldığı 1952'den bu yana ittifakın en büyük askeri güçlerinden biri olduğunu vurgulayarak, "Son 5-10 yıl içerisinde savunma sanayiniz de çok büyük bir yol aldı. Türkiye'de savunma sanayi alanında çalışan 3 bin firma var" dedi.

İttifak üyelerinin kendisini savunması için gerekli olan şeyleri Türk savunma sanayisinin karşıladığının altını çizen Rutte, "(Türkiye'nin) NATO'daki liderliğiniz önemli. Haritadaki yeriniz önemli. (Zirvenin) Burada Ankara'da yapılıyor olması çok önemli" ifadelerini kullandı.

TÜRK SAVUNMA SANAYİSİNE ÖVGÜ

Rutte, Türkiye'nin savunma sanayisine ilişkin sorduğu soruya, "NATO zaten, Türkiye'nin savunma sanayi alanında ortaya koyduğu üretimden büyük ölçüde faydalanıyor" cevabı verdi. ASELSAN'ın bunun en iyi örneklerinden biri olduğunu aktaran Rutte, Türkiye'de büyük ölçekli şirketlerden orta ve küçük ölçekli firmalara kadar birçok firmanın savunma sanayisi alanında faaliyet gösterdiğini bildirdi.

Rutte, "(ASELSAN) Türkiye savunma sanayi vasıtasıyla birçok başka ülkeyi de ittifakımız içinde destekliyor" ifadesine yer vererek, Ankara'nın ittifakın tamamıyla çalıştığını vurguladı.

Belçikalı ve Polonyalı heyetlerin Türkiye'ye yaptığı ziyaretlere atıfta bulunan Rutte, Türkiye'nin NATO, AB ülkeleri ve ABD ile çok yakın işbirliği yaptığına işaret etti. Rutte, Türk sanayi şirketlerinin ABD'de de yatırımları bulunduğunu anımsatarak, bunun çok önemli olduğunu kaydetti.

Bu nedenle ittifakta birlikte çalışmanın önündeki engellerin olduğu bir yapının önemine işaret eden Rutte, Arkansas'tan Ankara'ya kadar uzanan tüm ittifak coğrafyasında birlikte çalışabilme mesajı verdi.

"UKRAYNA'YA DESTEĞİMİZİ DEVAM ETTİRECEĞİZ"

Rusya'nın Ukrayna'ya saldırılarının devam ettiğini belirten Rutte, Ukrayna'nın kendi egemenliğini korumayı sürdüreceğini söyledi.

Rutte, Ukrayna'ya desteklerinin devam edeceğini vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

"Çünkü Ukrayna'nın güvenliği, bizim kendi güvenliğimizle çok yakından bağlı. Burada Ankara'daki gündemimize baktığımız zaman, Lahey'de almış olduğumuz kararları hayata geçirme konusunda adımlar atacağız, yine harcamaları dengeleyeceğiz, sorumluluk ve yük paylaşımını daha iyi yapacağız. Kabiliyetlerimize daha fazla yatırım yapacağız. Endüstri ile güçlerimizi birleştireceğiz, dolayısıyla Ukrayna'ya olan desteğimizi devam ettireceğiz."

"TRUMP İLE İYİ BİR GÖRÜŞME GERÇEKLEŞTİRDİM"

ABD Başkanı Donald Trump'ın son dönemdeki Grönland, müttefiklere eleştiriler, İran-ABD gerilimi gibi çıkışlarının zirvenin birlik ve dayanışma mesajını nasıl etkileyeceğinin sorulması üzerine Rutte, geçen hafta Trump ile "iyi bir görüşme" gerçekleştirdiğini ve Avrupalılar ile Kanadalıların savunma harcamalarındaki "şaşırtıcı artışı" ele aldıklarını aktardı.

Rutte, bunun asıl sebebinin Rusya-Ukrayna olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

"Ama Başkan Trump'ın bizi bunu yapmaya son derece güçlü bir şekilde teşvik etmesi de etkili oldu. Eisenhower'dan bu yana, Avrupalıların ve Kanadalıların, Amerikalılarla aynı miktarda harcama yapacağı bir duruma ulaşmayı başaran ilk ABD Başkanı olduğunu iddia edebilirsiniz. Bu eşitleme, 50-60 yıldır bir dilekti ve şimdi büyük ölçüde onun liderliği sayesinde gerçekleşiyor."

Rutte, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik son saldırılarının, NATO Zirvesi'ne etkisi ve liderlerin buna vereceği mesaja ilişkin soru üzerine Ukrayna'nın savaş alanında iyi iş çıkardığını ve başarılı olduğunu söyledi.

Rus askeri uçağının, Norveç Denizi'ndeki NATO uçak gemisi görev grubuna yaklaşmasının ardından İngiliz savaş uçaklarının havalandırılmasına ilişkin soru üzerine Rutte, İngiltere Silahlı Kuvvetlerinin gerekli şekilde hareket ettiğini belirtti. Rutte, Rusya'nın tutumunu "sorumsuz ve profesyonellikten uzak" olarak nitelendirerek, NATO'nun kendisini savunma kararlılığının altını çizdi.

"BENCE NATO 3, 4 VEYA 5 YIL ÖNCEKİ HALİYLE SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİLDİ"

Rutte, Avrupa'nın savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesini öngören dönüşüm sürecinin hız kazandığına işaret ederek, şu ifadeleri kullandı:

"Bence NATO 3, 4 veya 5 yıl önceki haliyle sürdürülebilir değildi. Buradan 8 saatlik uçuş mesafesinde yaşayan 350 milyon nüfuslu bir ülkeden, bizi Ruslara karşı savunmasını istememiz, NATO topraklarının bu kısmında, dünyanın en zengin bölgesinde yaşayan 600 milyon insanın ABD'ye bu kadar aşırı bağımlı olması sürdürülebilir değildir."

Dolayısıyla Avrupa ve ABD arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini savunan Rutte, Avrupa'nın konvansiyonel savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesinin hem ABD hem de NATO'nun güvenliğini güçlendireceğini söyledi.

Rutte, ABD'nin NATO'nun nükleer caydırıcılığındaki temel rolünü ve İttifaka sağladığı kritik askeri desteği sürdürdüğüne dikkati çekerek, Rusya'nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasının engellenmesini buna örnek gösterdi.

Avrupa'nın güçlü rol oynaması ve Kanada'nın savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesinin öneminin altını çizen Rutte, "Şu anda ABD'nin bunun adil bir anlaşma olduğunu bildiği, sürdürülebilir bir ittifak kuruyoruz. Onlar Avrupa'nın konvansiyonel savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenirken, biz de onlarla aynı miktarda harcama yapıyoruz. Daha güçlü bir Avrupa, daha güçlü bir NATO" diye konuştu.

"BUNLARI ÇÖZÜP BİR ARAYA GELMELİYİZ"

Rutte, 32 müttefikin tümünün herhangi bir engel olmaksızın, mümkün olduğunca sınırsız bir şekilde birlikte çalışmasının önemine işaret ederek, şunları kaydetti:

"Elbette, NATO gibi bir ittifakta her zaman siyasi tartışmalar, anlaşmazlıklar yaşanacaktır. Böyle durumlarda insanlar, her zaman aşırı heyecanlanıyor. Bence bu, demokratik ittifaklarda zaman zaman bu tür tartışmaların yaşanabileceğine dair bir gözlem. Benim rolüm ise perde arkasında sağduyulu bir şekilde ne yapabileceğime bakmak, sorunu çözmeye yardımcı olmak.

Nihayetinde tek bir hedefimiz var. NATO topraklarının tamamını Rusya'ya, terörizme ve karşı karşıya kaldığımız diğer her türlü tehdide karşı korumak. Bu da içimizde bu tartışmaları yaşayabileceğimiz anlamına gelir. Bunda bir sorun yok ancak daha sonra bunları çözüp bir araya gelmeliyiz."

"BU, SAVAŞ ALANINDA DELİLİK SAYILIR"

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'in, Rusya-Ukrayna Savaşı'na son verme amacıyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le her türlü formatta görüşmeye istekli olduğunu anlatan Rutte, "Putin ile bir sonuca varmayan bu döngüyü kırdıkları için" Amerikalılara teşekkür etti.

Rutte, Putin'in müzakere masasına ne koşulla döneceği konusunda "Sanırım bu odadaki hiç kimse bunu tahmin edemez." dedi.

Ukrayna'nın savaş alanında giderek daha iyi sonuçlar elde ettiğini belirten Rutte, "Putin, kendi askerlerinden 35 bin kadarını feda etmeye hazır. Bu, savaş alanında delilik sayılır" değerlendirmesinde bulundu.

"BU MÜTTEFİKLER ARASINDA ÇÖZÜLECEK BİR KONU"

Zelenskiy'in Patriot tipi hava savunma füzelerinin ortak üretimine ilişkin soru üzerine Rutte, bu konuların karşılıklı konuşulması gerektiğini ifade etti.

Rutte, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Şu anda buradan kesin bir bilgi size veremem ama genel anlamıyla ortaklarımız ve müttefiklerimizin, bu tip şeylerde bir arada çalışması iyidir. Kolektif olarak bizim zaten üretimi artırmamız lazım. ABD'nin zaten tek başına bir üretim noktasında belli sınırları doldurdu. Avrupa da aynı şekilde. Dolayısıyla da daha fazla üretmemiz lazım. Bu konuda dörtlü toplantılar da yaptık Beyaz Saray'da. Netice itibarıyla bunlar karşılıklı olarak konuşulan ve konuşulması gereken şeyler."

Rutte, S400'lere ilişkin bir soruya "Bu, müttefikler arasında çözülecek bir konu" cevabını verdi.

ABD'nin İttifak üyesi diğer 31 müttefikle nasıl ilişki kuracağına kendisinin karar verdiğini belirten Rutte, 25 Haziran'da ABD Başkanı Trump ile Oval Ofis'te yaptığı görüşmenin sonucunu "ümit vadedici ve teşvik edici" olarak gördüğünü kaydetti.