Rıza Pehlevi'nin sahneye ilk çıkışı: Rejimi yıkmak için 45 yıldır bekliyor

İran'daki olayların başlamasıyla harekete geçen, İsrail ve ABD ile sıkı ilişki içindeki Rıza Pehlevi ilk olarak 45 yıl önce kendini göstermişti.

Kaydet

1925'den itibaren İran’ı yöneten Pehlevi hanedanının 1979’daki devrim ile sürgün hayatı başladı.

İdarede oldukları dönemde İran’da modernleşme, laikleşme ve Batı ile yakın ilişkiler gibi politikalar uygulamaları, ters tepmiş ve Humeyni öncülüğündeki Şii rejimi hakim olmuştu.

İKİNCİ RIZA PEHLEVİ HAREKETE GEÇİYOR

Rıza Pehlevi, devrik İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin en büyük oğlu olarak 31 Ekim 1960’ta Tahran’da doğdu. 1979 Devrimi’nden sonra ailesiyle birlikte İran dışına çıktı.

1980’de babasının ölümüyle kendisini “veliaht prens” olarak tanıtmaya devam etti.

ABD’de yaşayan Rıza Pehlevi, İran rejimine karşı muhalefetin en tanınmış isimlerinden biri oldu.

45 yıl önce ilk defa medyada kendinden bahsedilen Pehlevi, 21 yaşından beri İran'da yaşanan her karışıklıkta sahneye çıkıyor.

Demokrasi ve laik yönetim çağrılarıyla dikkat çekerek Şii İran rejiminin yıkılmasını teşvik ediyor.

18 Aralık 1981 tarihli Türkiye gazetesi haberi

Pehlevi'nin 17 Aralık 1981 'de İranlı eski liderlerle gizli görüşmesi şöyle yansımıştı:

"HUMEYNİ REJİMİNİ YIKMAYA ÇALIŞIYORLAR: ŞAH RIZA İRANLI ESKİ LİDERLERLE GİZLİCE GÖRÜŞTÜ!"

"Eski İran Başbakanı Şahpur Bahtiyar, General Gholamali Oveysi ve Ali Emini ile gizlice görüşen Rıza Pehlevi, Fransa’da devlet başkanı gibi karşılandı.

Sürgündeki İran Şahı, 21 yaşındaki Rıza (II) Pehlevi, Humeyni rejimi muhalifleriyle Fransa’nın başşehri Paris’te gizli görüşmelerde bulunmuştur. Paris’te, özel ziyarette bulunan bir devlet başkanı gibi karşılanan eski İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi, bu ülkeye gelişi sırasında Fransız Hükümeti’nin bir temsilcisi tarafından karşılanmıştır.

Babasının ölümünden kısa bir müddet sonra kendisini İran’ın yeni Şahı ilan eden Rıza Pehlevi, Paris’te sürgünde bulunan şah döneminin eski Başbakanı Şahpur Bahtiyar, Ali Emini ve General Gholamali Oveysi ile saatlerce süren görüşmelerde bulunmuştur.

Şah Rıza II, İran’daki Humeyni rejimine karşı olan herkesin kendi etrafında birleşmeleri çağrısında bulunmuştur."

Rıza Pehlevinin sahneye ilk çıkışı: Rejimi yıkmak için 45 yıldır bekliyor

ELEŞTİRİLER VE GÖRÜŞLERİ

2025–2026 yıllarında İran’da ekonomik kriz, rejim karşıtı protestolar ve halk ayaklanması sırasında Rıza Pehlevi yeniden uluslararası gündeme gelmiştir.

Sürgünde olmasına rağmen sosyal medya ve video mesajları aracılığıyla İran’daki göstericileri protestolara devam etmeye çağırmış, genel grevler ve sokak eylemleri için organizasyon mesajları vermiştir.

Bazı gösterilerde protestocuların sloganlarında adı zikredilmiş ve birçok İranlı “değişim sembolü” olarak onun adını telaffuz etmiştir.

Ancak, içeride somut siyasi bir liderliği bulunmamaktadır; destek derecesi tartışmalıdır ve pek çok muhalefet grubu onun tek lider olarak rolünü sorgulamaktadır.

SİYASİ TALEPLERİ

Rıza Pehlevi, resmi söyleminde doğrudan monarşiyi restorasyon talep etmediğini, bunun yerine İran’da seküler bir demokrasi yönünde bir geçiş süreci istediğini vurgular.

O, referandum yoluyla İran halkının kendi yönetim biçimini seçmesi gerektiğini savunur. “Woman, Life, Freedom” (Kadın, Hayat, Özgürlük) sloganıyla yürütülen talepleri desteklediğini belirtir.

Bazı uluslararası yorumcular ve muhalefet grupları, onun tek başına İran’daki muhalefeti birleştirme yeteneğinin sınırlı olduğunu, geçmişin monarşi izlerinin ve sürgündeki konumunun desteği bölerek sınırladığını ifade eder.

Ayrıca farklı ideolojik muhalifler (reformistler, ulusalcılar, etnik azınlık temsilcileri vb.) arasında ortak bir lider figürü olarak görülmemektedir.

Kamuoyunda "ABD ve İsrail'in sözcülüğü yapan bir kukla" olarak yorumlanmaktadır.

Editör : ALİ TÜFEKÇİ

Bizi Takip Edin

YORUMLAR