Sessiz başlıyor, 9 büyüklüğünde depremle yıkıma gidiyor: Fay hatlarının sırrı ortaya çıktı

Uzun süredir kabul gören deprem teorilerini sarsan yeni bir bilimsel çalışma, depremlerin sanılandan çok daha önce başladığını açığa çıkardı. 

SciTechDaily’de yayımlanan araştırmada, fay hatları boyunca sessiz ve yavaş şekilde ilerleyen gerilim salınımlarının, büyük ve yıkıcı depremlerin asıl tetikleyici unsuru olabileceği belirlendi.

SESSİZ HAREKET, BÜYÜK YIKIMIN HABERCİSİ

Araştırmaya göre, herhangi bir sarsıntı oluşturmayan bu yavaş hareketler, fay hatlarında biriken enerjiyi adım adım kritik noktaya taşıyor.

Çalışma, depremden önce başlayan bu süre. bugüne kadar büyük ölçüde gözden kaçtı. Fay hattı boyunca ilerleyen sessiz gerilim, belirli bir aşamadan sonra şiddetli kırılmalara dönüşüyor.
 

FAY HATLARININ ŞEKLİ HER ŞEYİ DEĞİŞTİRİYOR

Bilim insanları, depremlerin başlamasında fay geometrisinin sanılandan çok daha belirleyici bir rol oynadığını tespit etti.

Fay yüzeylerinin genişliği ve yapısal özellikleri, sessiz gerilimden yıkıcı sarsıntıya geçişte kilit bir eşik oluşturmakta.

DEPREMLER BİR ANDA BAŞLAMIYOR

Fay hattında önce küçük ve sessiz bir çatlak oluşuyor. Bu çatlak zamanla genişliyor ve kritik eşiğin aşılmasıyla birlikte yıkıcı deprem dalgaları ortaya çıkıyor.

ASİSMİK SÜREÇ KRİTİK EŞİK

Araştırma, "asismik" olarak tanımlanan bu sessiz hareketlerin deprem sürecinde merkezi bir rol oynadığını gösterdi. Bu evrede açığa çıkan enerji, sismik dalga üretmiyor ancak fay hattındaki dengeyi geri dönülmez biçimde değiştiriyor. Fay hattındaki bu sessiz ilerleme, depremin kaçınılmaz hale gelmesine neden oluyor.

DEPREM TAHMİNLERİNDE YENİ DÖNEM

Depremlerden önce başlayan sessiz ve yavaş hareketlerin yakından izlenmesi kritik önem taşıyor. Bu fark edilmesi zor süreçler, yaklaşan bir depremin en erken sinyalleri arasında yer alıyor. 

Fay hatlarında ölçülebilen bu sessiz hareketler, deprem tahminine yönelik mevcut yöntemlerde önemli bir değişimin önünü açabilecek.